Trả lời nhanh
Giữ chữ tín là coi trọng lòng tin của người khác đối với mình, đã hứa thì cố gắng làm cho bằng được. Biểu hiện thường gặp: giữ lời hứa, đúng hẹn, làm tròn nhiệm vụ được giao, trả nợ đúng hạn, làm hàng đúng chất lượng cam kết, nên được mọi người tin tưởng, tín nhiệm.
Giữ chữ tín là gì?
“Tín” nghĩa là lòng tin. Giữ chữ tín là coi trọng lòng tin của mọi người đối với mình, biết trọng lời hứa và biết tin tưởng nhau.
Người giữ chữ tín không chỉ nói đúng mà còn làm đúng những gì đã nói, kể cả khi việc đó gây bất tiện hoặc không ai kiểm tra.
Những biểu hiện của giữ chữ tín
| Lĩnh vực | Biểu hiện giữ chữ tín | Ví dụ |
|---|---|---|
| Lời hứa | Đã hứa thì thực hiện, không tuỳ tiện hứa | Hứa cho bạn mượn truyện thứ Hai thì mang đến lớp đúng hôm đó |
| Thời gian | Đúng hẹn, đúng giờ | Đến điểm tập trung trước giờ quy định của nhóm |
| Học tập, công việc | Hoàn thành nhiệm vụ được giao đúng thời hạn | Nộp phần việc của nhóm đúng hạn để cả nhóm không bị chậm |
| Tiền bạc, vật dụng | Mượn thì trả, trả đúng hẹn và nguyên vẹn | Mượn sách giáo khoa của bạn thì giữ gìn và trả lại sạch sẽ |
| Sản xuất, kinh doanh | Đúng chất lượng, đúng giá, đúng cam kết với khách hàng | Cửa hàng giao đúng loại sản phẩm đã quảng cáo |
| Trung thực khi không có ai biết | Giữ lời cả khi không bị giám sát | Tự giác làm bài, không chép dù thầy cô không để ý |
Biểu hiện trái với giữ chữ tín
- Hứa nhiều nhưng không làm, hứa cho qua chuyện (“hứa lèo”).
- Hay sai hẹn, đến muộn mà không báo trước, không xin lỗi.
- Vay mượn rồi lần lữa không trả, hoặc trả lại đồ hư hỏng mà không nói.
- Nhận việc nhưng bỏ dở, đẩy cho người khác.
- Bán hàng gian dối, hàng giả, cân thiếu, quảng cáo sai sự thật.
Lưu ý: người không giữ được lời vì lí do bất khả kháng (ốm đột xuất, thiên tai) mà báo sớm, xin lỗi và tìm cách bù đắp vẫn không bị coi là mất chữ tín.
Vì sao cần giữ chữ tín?
- Tạo lòng tin: bạn bè, thầy cô, gia đình tin tưởng và sẵn sàng giao việc cho mình.
- Giúp quan hệ bền vững: tình bạn, hợp tác dựa trên tin cậy sẽ lâu dài.
- Góp phần xây dựng xã hội lành mạnh: trong kinh tế, uy tín là “vốn” quý của người làm ăn chân chính.
- Thể hiện nhân cách: trung thực, có trách nhiệm là phẩm chất của người có đạo đức.
Dân gian có câu: “Một lần bất tín, vạn lần bất tin” – chỉ một lần thất hứa nghiêm trọng cũng có thể làm mất lòng tin xây dựng bao lâu.
Học sinh rèn luyện chữ tín như thế nào?
- Cân nhắc trước khi hứa; không chắc làm được thì nói thật.
- Ghi lại lời hứa, lịch hẹn (sổ tay, lịch điện thoại) để không quên.
- Nếu lỡ không thực hiện được, báo sớm, xin lỗi chân thành, đề xuất cách khắc phục.
- Bắt đầu từ việc nhỏ: nộp bài đúng hạn, trả đồ mượn, đến lớp đúng giờ.
Lỗi sai thường gặp khi làm bài
- Nhầm “giữ chữ tín” với “giữ lời hứa bằng mọi giá”: nếu lời hứa làm điều sai trái (hứa che giấu bạn gian lận) thì không nên thực hiện.
- Chỉ nêu “giữ lời hứa” mà bỏ sót các biểu hiện khác như đúng hẹn, làm tròn trách nhiệm, đúng cam kết.
- Quên nêu ý nghĩa: làm bài tự luận cần có cả khái niệm, biểu hiện, ý nghĩa, cách rèn luyện.
Bài luyện tập
Câu 1. Hành vi nào thể hiện giữ chữ tín? (A) Hứa với em đưa đi hiệu sách rồi bỏ đi chơi; (B) Mượn bút bạn và trả lại đúng hôm sau; (C) Nhận làm trực nhật rồi nhờ bạn làm hộ không nói; (D) Hứa cho có để bạn thôi hỏi.
Đáp án: B. Mượn và trả đúng hẹn là biểu hiện rõ của giữ chữ tín; A, C, D đều là thất hứa hoặc thiếu trách nhiệm.
Câu 2. Nam hứa giúp Lan ôn bài chiều Chủ nhật, nhưng sáng đó Nam bị sốt cao. Nam nên làm gì?
Gợi ý: Nam nên nhắn cho Lan sớm, xin lỗi, giải thích lí do thật và hẹn buổi khác hoặc nhờ bạn khác hướng dẫn giúp. Như vậy vẫn giữ được lòng tin vì có trách nhiệm với lời hứa.
Câu 3. Hãy kể một việc em đã làm để giữ chữ tín và một việc em từng thất hứa; rút ra bài học.
Gợi ý: nêu việc cụ thể, kết quả, cảm xúc của người xung quanh, rồi cách em sẽ cải thiện (ghi lịch hẹn, cân nhắc trước khi hứa).
Câu hỏi thường gặp
Giữ chữ tín là gì?
Giữ chữ tín là coi trọng lòng tin của mọi người đối với mình, biết trọng lời hứa và thực hiện đúng những điều đã cam kết.
Nêu ba biểu hiện của giữ chữ tín của học sinh?
Ví dụ: hứa với bạn điều gì thì cố gắng làm đúng; trả đồ mượn đúng hẹn; hoàn thành nhiệm vụ nhóm, bài tập đúng thời hạn giáo viên giao.
Người mất chữ tín sẽ gặp hậu quả gì?
Họ bị người khác mất tin tưởng, xa lánh, khó nhận được sự giúp đỡ hay hợp tác, và có thể thiệt hại về danh dự, công việc.
Hứa làm điều sai trái có cần giữ lời không?
Không. Giữ chữ tín chỉ có ý nghĩa với những lời hứa đúng đắn, phù hợp đạo đức và pháp luật; với lời hứa sai trái cần nhận lỗi và không thực hiện.