Trả lời nhanh
Phát biểu không đúng về vỏ Trái Đất thường là những ý cho rằng vỏ dày nhất trong các lớp, chiếm phần lớn khối lượng Trái Đất, ở trạng thái lỏng hoặc là một khối liền không bị chia cắt. Đặc điểm đúng: vỏ là lớp ngoài cùng, mỏng nhất (khoảng 5–70 km), rắn chắc và được tạo bởi các mảng kiến tạo.
Đặc điểm đúng của vỏ Trái Đất
Trước khi tìm ý sai, em cần thuộc những ý đúng. Với câu hỏi dạng “không đúng”, phát biểu nào mâu thuẫn với danh sách dưới đây chính là đáp án.
- Vị trí: là lớp ngoài cùng, nằm trên lớp man-ti (lớp trung gian).
- Độ dày: mỏng nhất trong ba lớp cấu tạo Trái Đất, dày khoảng 5 – 70 km.
- Trạng thái: rắn chắc; càng xuống sâu nhiệt độ càng tăng, nhiệt độ tối đa ở đáy vỏ khoảng 1000 °C.
- Cấu tạo: không liền một khối mà gồm nhiều mảng kiến tạo nằm kề nhau, các mảng này di chuyển rất chậm.
- Vai trò: là nơi tồn tại các thành phần tự nhiên như không khí, nước, sinh vật, đất đai và là nơi sinh sống, hoạt động của xã hội loài người.
- Tỉ lệ: chiếm khoảng 1% thể tích và khoảng 0,5% khối lượng Trái Đất – tức là rất nhỏ.
Bảng đối chiếu: ý đúng và ý sai hay gặp
| Phát biểu | Đúng/Sai | Giải thích |
|---|---|---|
| Vỏ Trái Đất là lớp mỏng nhất | Đúng | Chỉ vài chục km, so với man-ti dày khoảng 2900 km. |
| Vỏ Trái Đất là lớp dày nhất | Sai | Lớp dày nhất là man-ti. |
| Vỏ Trái Đất chiếm phần lớn khối lượng Trái Đất | Sai | Chỉ khoảng 0,5% khối lượng; phần lớn khối lượng thuộc man-ti và nhân. |
| Vỏ Trái Đất ở trạng thái lỏng quánh | Sai | Vỏ rắn chắc; vật chất quánh dẻo là ở man-ti. |
| Vỏ Trái Đất là một khối liền, không bị chia cắt | Sai | Vỏ gồm nhiều mảng kiến tạo kề nhau. |
| Nhiệt độ ở vỏ Trái Đất lên tới hàng nghìn độ C ở mọi nơi | Sai | Nhiệt độ tăng theo độ sâu, tối đa khoảng 1000 °C ở đáy vỏ; bề mặt thì thấp hơn nhiều. |
| Vỏ lục địa dày hơn vỏ đại dương | Đúng | Vỏ lục địa thường dày hơn nhiều, vỏ đại dương mỏng hơn (vài km đến khoảng 10 km). |
Vì sao dễ nhầm?
Nhiều em thấy “vỏ” là phần ta đang sống, nên nghĩ nó quan trọng và chiếm phần lớn. Thực ra, hãy hình dung vỏ Trái Đất như lớp vỏ mỏng của quả táo: rất mỏng so với phần ruột. Vì thế mọi ý nói vỏ “dày nhất”, “chiếm khối lượng lớn nhất” đều sai.
Một nhầm lẫn khác là giữa vỏ và man-ti. Man-ti có vật chất ở trạng thái quánh dẻo đến rắn, nhiệt độ khoảng 1500 – 3700 °C; còn vỏ thì rắn chắc và nhiệt độ thấp hơn.
Mẹo làm câu hỏi “không đúng”
- Gạch chân từ “không”, đừng chọn nhầm ý đúng.
- Nhớ ba từ khoá của vỏ: ngoài cùng – mỏng nhất – rắn chắc.
- Gặp các từ tuyệt đối như “dày nhất”, “chiếm phần lớn”, “liền một khối”, hãy nghi ngờ ngay.
- Kiểm tra số liệu: độ dày 5–70 km, nhiệt độ tối đa khoảng 1000 °C.
Lưu ý: đề gốc có thể có phương án khác với các ví dụ trên. Em chỉ cần đối chiếu từng phương án với danh sách đặc điểm đúng ở phần đầu để loại trừ.
Bài luyện tập
Câu 1. Phát biểu nào sau đây đúng về vỏ Trái Đất? A. Dày nhất trong các lớp. B. Có trạng thái lỏng. C. Được cấu tạo bởi các mảng kiến tạo. D. Nhiệt độ cao nhất trong các lớp.
Đáp án: C. A, B, D đều mâu thuẫn với đặc điểm vỏ (mỏng nhất, rắn, nhiệt độ thấp nhất).
Câu 2. Điền vào chỗ trống: Vỏ Trái Đất dày khoảng … km và nhiệt độ tối đa khoảng … °C.
Đáp án: 5 – 70 km; 1000 °C.
Câu 3. Vì sao nói vỏ Trái Đất có vai trò quan trọng dù chiếm tỉ lệ rất nhỏ?
Gợi ý: Vì đây là nơi tồn tại không khí, nước, sinh vật, đất đai và là nơi con người sinh sống, sản xuất.
Câu hỏi thường gặp
Vỏ Trái Đất dày bao nhiêu km?
Vỏ Trái Đất dày khoảng 5 – 70 km. Vỏ đại dương mỏng hơn, vỏ lục địa dày hơn, nên độ dày thay đổi theo từng nơi.
Lớp nào dày nhất trong cấu tạo bên trong Trái Đất?
Lớp man-ti (lớp trung gian) dày nhất, khoảng gần 2900 km. Vỏ Trái Đất là lớp mỏng nhất.
Vỏ Trái Đất có phải một khối liền không?
Không. Vỏ Trái Đất gồm nhiều mảng kiến tạo nằm kề nhau, các mảng này di chuyển rất chậm trên lớp man-ti.
Nhiệt độ của vỏ Trái Đất là bao nhiêu?
Nhiệt độ tăng dần theo độ sâu, tối đa ở đáy vỏ khoảng 1000 °C. Bề mặt có nhiệt độ thấp hơn rất nhiều.