Trả lời nhanh
Bài viết ngắn cần bốn lưu ý: kiểm tra hàng trước khi nhận, chọn sản phẩm và dịch vụ có nguồn gốc rõ, không hại sức khỏe và môi trường, dùng đúng hướng dẫn, và báo cho cơ quan hoặc người bán khi phát hiện hàng mất an toàn. Em viết bằng việc trong nhà, không chép nguyên danh sách nghĩa vụ. Ba bài mẫu ở dưới khác độ dài, cùng một nội dung.
Đề bài và dàn ý
Đề ở phần Vận dụng, Giáo dục kinh tế và pháp luật 10, bộ Chân trời sáng tạo: với tư cách là người tiêu dùng có trách nhiệm, em hãy viết bài viết ngắn chia sẻ những điều cần lưu ý khi sử dụng sản phẩm, dịch vụ cho bản thân và gia đình.
Người tiêu dùng là người mua, thuê hoặc dùng hàng hóa, dịch vụ cho nhu cầu của mình và của gia đình, không phải để bán lại. Có trách nhiệm nghĩa là vừa giữ quyền lợi của mình, vừa không gây hại cho người khác và cho môi trường. Bài không yêu cầu thiết kế áp phích. Bài yêu cầu một đoạn văn có thể đăng nhật ký lớp hoặc nhóm chat gia đình.
Dàn ý bốn phần, viết liền thành bài chứ không để tiêu đề A, B, C nếu thầy cô xin “bài viết”:
- Mở: một câu về việc nhà nào cũng phải mua thức ăn, điện, áo, sách, dịch vụ mạng. Nêu em viết với vai người tiêu dùng có trách nhiệm.
- Chọn và nhận hàng: xem hạn dùng, tem, niêm phong, giá đúng với nhãn. Không lấy hàng không rõ nơi làm ra chỉ vì rẻ.
- Khi dùng: đọc hướng dẫn, đúng liều, đúng cách cắm điện, tắt dịch vụ không dùng. Giữ biên lai một thời gian.
- Khi có sự cố: ngừng dùng, nói với người bán, báo nơi có trách nhiệm nếu hàng gây nguy hiểm. Kết bằng một việc nhà em sẽ đổi.
Bài rất ngắn
Nhà em tuần nào cũng mua thức ăn, pin, áo và gói dữ liệu điện thoại. Em nghĩ người tiêu dùng có trách nhiệm không phải người mua nhiều, mà người mua và dùng cho khỏi hại mình và hại người khác.
Trước khi nhận hàng, em xem hạn dùng và vỏ có rách không. Món quá rẻ, không ghi nơi sản xuất, em không bỏ vào giỏ. Lúc dùng, em đọc dòng hướng dẫn trên nhãn, nhất là với nước rửa và thuốc. Dây sạc nóng bất thường thì rút ra, không đợi cháy. Nếu hàng hỏng mà người bán phớt lờ, gia đình nên nói với cơ quan bảo vệ người tiêu dùng ở địa phương, đừng chỉ bực trong bếp.
Tuần này em sẽ xem lại hạn các hộp trong tủ lạnh và bỏ món đã quá ngày. Việc nhỏ, nhưng đó là cách dùng đồ cho gia đình.
Bài vừa, có một lần mua nhầm
Ăn, mặc, học, đi lại, nhà nào cũng phải tiêu dùng. Em viết những điều này với tư cách người tiêu dùng có trách nhiệm, để cả nhà cùng nhớ, không phải để lên lớp ai.
Việc đầu tiên là kiểm tra trước khi nhận. Năm ngoái nhà em mua một nồi cơm điện giảm giá mạnh. Về nhà mới thấy vỏ móp, phiếu bảo hành để trống. May là bố không dùng vội. Cửa hàng đổi chiếc khác vì còn hóa đơn. Nếu đã cắm điện, rủi ro không chỉ là mất tiền. Từ đó nhà em xem niêm phong, hạn dùng với đồ ăn, và hỏi rõ chỗ nào đứng tên bảo hành.
Việc thứ hai là chọn hàng có nguồn gốc rõ, không hại sức khỏe và môi trường. Đồ ăn không nhãn, mỹ phẩm không tên cơ sở, em coi như không đủ thông tin để đưa vào nhà. Túi nilon dùng một lần thì hạn chế. Không phải vì nghe nói cho vui. Vì rác ấy ở lại sau bữa ăn, và người đổ rác trong nhà thường là mẹ.
Việc thứ ba là dùng đúng hướng dẫn. Nước tẩy nhà có dòng pha loãng. Em từng định đổ nguyên, mẹ giữ lại. Làm đúng dòng chữ trên nhãn là trách nhiệm, không phải thừa. Dịch vụ cũng vậy: gói xem phim tự gia hạn, nếu nhà không xem thì tắt, kẻo tiền đi mà không ai dùng.
Việc thứ tư là lên tiếng khi hàng mất an toàn. Giữ im vì ngại chỉ giúp món hàng ấy tới nhà khác. Nói với người bán trước. Nếu họ không xử lý và hàng có thể gây hại, báo tổ chức hoặc cơ quan bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Em không cần viết đơn dài. Cần nói đúng sự việc, có ảnh và hóa đơn.
Nhà em chọn một việc làm ngay: mỗi lần nhận đồ ăn online, mở túi trước mặt người giao nếu món dễ hỏng, và không nhận hộp phồng, hộp mất hạn. Đó là tiêu dùng có trách nhiệm trong một bữa cơm, không phải khẩu hiệu.
Bài dài hơn cho phần vận dụng
Em là học sinh, tiền tiêu phần lớn do bố mẹ đưa, nhưng em vẫn là người tiêu dùng. Em chọn đồ ăn sáng, chọn sách, chọn vé xe, và hay là người giục cả nhà “mua đi, đang giảm”. Vì vậy em muốn chia sẻ vài điều cần nhớ khi dùng sản phẩm và dịch vụ cho bản thân và cho gia đình.
Tiêu dùng có trách nhiệm, với em, là biết mình cần gì trước khi nhìn giá gạch đỏ. Cần thì mới xét rẻ hay đắt. Không cần thì món giảm năm mươi phần trăm vẫn là món thừa. Nhà em từng mua một bộ hộp đựng vì “hời”, rồi xếp trên nóc tủ. Tiền ấy đáng để mua đồ ăn trong tuần. Bài học không phải là cấm mua. Là hỏi: nhà đang thiếu thứ này không?
Khi đã quyết định mua, em kiểm tra. Với thức ăn, em xem hạn sử dụng và cách bảo quản. Với đồ điện, em xem điện áp có đúng lưới điện trong nhà, vỏ có nứt, phụ kiện có đủ như ảnh. Với dịch vụ, em đọc phần tự gia hạn và phí phát sinh. Người tiêu dùng vội thường mất quyền ngay ở bước nhận hàng, vì không còn bằng chứng món đồ đã hỏng từ trước.
Nguồn gốc là phần em dễ bỏ qua nhất. Một chiếc áo không nhãn, bán ở chợ đêm, có thể rẻ và có thể thôi ra màu khi giặt lẫn đồ của cả nhà. Em không kết luận mọi hàng không nhãn đều giả. Em kết luận mình không đủ căn cứ để đưa nó vào người. Hàng gây hại cho sức khỏe, trái với thuần phong, hoặc cố tình hại môi trường thì không phải “hàng hời”. Chọn không mua cũng là một cách tiêu dùng.
Lúc sử dụng, hướng dẫn in trên bao bì là một phần của hàng, không phải trang trí. Thuốc men trong nhà phải đúng liều người lớn hay trẻ em, đúng giờ, và để xa chỗ em út với tới. Đồ điện ngắt khi ra khỏi nhà nếu hướng dẫn yêu cầu. Dịch vụ mạng, tài khoản dùng chung, em không đưa mật khẩu cho người lạ chỉ vì họ hứa tăng dung lượng. Trách nhiệm ở đây là không biến tiện ích thành rủi ro cho cả hộ.
Nếu phát hiện hàng không an toàn, em không đăng một dòng bực tức rồi thôi. Em ngừng dùng, giữ hàng và hóa đơn, báo người bán. Họ sửa, đổi, trả tiền thì ổn. Họ né tránh, mà hàng có thể hại người khác, em nhờ bố mẹ thông tin cho cơ quan, tổ chức có nhiệm vụ bảo vệ người tiêu dùng. Một hộp sữa phồng không chỉ là việc của nhà em. Im lặng là đẩy hộp ấy sang nhà bên.
Em kết bằng việc làm được trong tháng này. Em sẽ cùng mẹ dọn tủ lạnh, loại đồ quá hạn, và ghi một danh sách đồ nhà đang thiếu trước buổi đi chợ cuối tuần. Danh sách ấy ngắn hơn giỏ hàng mua theo quảng cáo. Với em, đó là bài viết ngắn đã biến thành việc của gia đình.
Cách chấm và lỗi nên tránh
Bài được việc khi có đủ bốn lưu ý và ít nhất một ví dụ trong nhà. Bài bị chung khi chỉ viết “cần thông minh, cần tiết kiệm” mà không nói kiểm tra cái gì, báo cho ai. Đừng bịa một vụ ngộ độc có số nạn nhân. Một nồi cơm, một dây sạc, một hộp sữa là đủ thật.
Nếu thầy cô giới hạn độ dài, dùng bài vừa và cắt bớt đoạn túi nilon. Nếu được viết thoải mái, bài dài đã có thêm ý “mua vì cần”, rất hay bị quên vì đề chỉ ghi “khi sử dụng”. Ý ấy vẫn hợp đề: sử dụng có trách nhiệm bắt đầu từ việc không đưa đồ thừa vào nhà.
Viết xong, em đọc lại và gạch câu nào nghe như khẩu hiệu. Thay bằng một việc có người làm, có đồ vật, có bước tiếp theo. Người đọc phải biết ngày mai nhà em sẽ kiểm tra hạn dùng, không chỉ biết em “nâng cao ý thức”.
Câu hỏi thường gặp
Đề bài người tiêu dùng có trách nhiệm yêu cầu viết gì?
Viết bài ngắn, với tư cách người tiêu dùng có trách nhiệm, chia sẻ điều cần lưu ý khi sử dụng sản phẩm, dịch vụ cho bản thân và gia đình.
Bốn việc nên có trong bài là gì?
Kiểm tra hàng trước khi nhận, chọn hàng có nguồn gốc rõ và không hại sức khỏe hay môi trường, làm đúng hướng dẫn sử dụng, báo cho nơi có trách nhiệm khi phát hiện hàng mất an toàn.
Bài này thuộc môn và sách nào?
Giáo dục kinh tế và pháp luật 10, bộ Chân trời sáng tạo, phần vận dụng về vai trò và trách nhiệm của người tiêu dùng.
Viết bài ngắn thì dài khoảng bao nhiêu?
Khoảng 150 đến 250 chữ là đủ một bài ngắn. Mở một câu vai trò, thân bốn lưu ý có một ví dụ trong nhà, kết một việc em sẽ làm.
Có được kể một lần mua nhầm hàng không?
Nên kể một lần, ngắn. Ví dụ mua dây sạc không rõ xuất xứ rồi nóng máy. Ví dụ giúp bài khỏi thành bản sao điều luật.