Trả lời nhanh
Em nên ủng hộ việc triển khai dự án trồng cây, phủ xanh đất trống đồi trọc, vì rễ cây giữ đất, tán cây chắn mưa và rừng non tạo việc làm lâu dài. Ý kiến chỉ chắc khi nói thêm điều kiện: giống cây hợp đất, có người chăm sau ngày trồng, và có quy ước không chặt lại. Bốn bài dưới đây cùng một lập trường, khác độ dài để em chọn cách viết.
Dàn ý bài trình bày ý kiến
Đề thuộc mạch viết về một sự việc thời sự, chủ đề con người trong quan hệ với tự nhiên, Ngữ văn 9, bộ Kết nối tri thức với cuộc sống. Sự việc cụ thể là triển khai một dự án trồng cây trên đất trống, đồi trọc. Em trình bày ý kiến của mình, có lý lẽ và bằng chứng, không phải tả cảnh rừng.
Mở bài. Nêu việc xã hoặc huyện sắp trồng cây trên đồi trọc. Chốt một câu: em ủng hộ, hoặc em ủng hộ nếu dự án được chăm đến lúc cây khép tán.
Thân bài.
- Hiện trạng: đồi không cây thì mưa xói đất, nắng nứt nẻ, đường dưới chân đồi hay bị đất tràn. Em lấy một đồi em biết, không cần số liệu nếu em không kiểm được.
- Ích lợi: giữ đất, điều hòa nước, tạo bóng mát, sau này có thể lấy củi cành theo quy hoạch, tạo việc làm bảo vệ rừng. Tách ích trước mắt và ích vài năm sau, đừng gộp một câu.
- Thuận lợi: người dân thấy hại của đồi trọc, nhà trường có thể huy động học sinh, nhiều địa phương đã có thói trồng cây đầu năm.
- Khó khăn: cây chết vì giống không hợp, vì trâu bò, vì không ai tưới mùa khô, hoặc vì trồng xong lại bị lấn để làm nương.
- Việc em làm được: một buổi trồng theo lớp, mỗi tháng xem lại đúng hàng cây lớp nhận.
Kết bài. Nhắc lại ý kiến trong một câu mới. Đừng thêm ý lạ về ô nhiễm thành phố nếu thân bài không bàn.
| Phần | Việc cần có | Câu dễ thành sáo |
|---|---|---|
| Mở | Việc gì, em nghĩ thế nào | “Từ xưa đến nay rừng là lá phổi” |
| Thân | Một đồi cụ thể, một khó khăn | Kể hết mọi lợi ích của cây |
| Kết | Một điều kiện để dự án sống | “Hãy hành động ngay từ hôm nay” |
Bài ngắn: ủng hộ vì đồi sau trường
Xã em chuẩn bị trồng cây trên dải đồi trọc sau trường. Em đồng ý, và muốn nói rõ vì sao không nên hoãn.
Mùa mưa năm ngoái, đất từ đồi chảy xuống sân bóng. Cỏ không đủ rễ để giữ. Mỗi lần như vậy, các anh ở thôn lại phải xúc đất, trường lại nghỉ một buổi ngoại khóa. Trồng cây không phải việc để có ảnh phát động. Rễ cây giữ đất ngay từ năm đầu nếu được trồng đúng hố, còn tán lá vài năm sau mới có. Đợi “khi nào rảnh” thì mỗi mùa mưa lại mất một ít đất, đồi càng trơ.
Em không nghĩ một buổi học sinh trồng là xong dự án. Cây chết nếu bị bò dẫm hoặc không được phát cỏ. Xã nên giao từng đoạn đồi cho từng thôn, ghi sổ cây sống, không chỉ ghi số cây phát. Lớp em nhận được một hàng thì nên có lịch lên xem. Ủng hộ dự án, với em, là nhận cả phần chăm, không chỉ nhận cây con trong ngày ra quân.
Bài vừa: thuận lợi, khó khăn và cách làm
Khi nghe xã triển khai dự án phủ xanh đất trống đồi trọc, em ủng hộ. Đây không phải khẩu hiệu. Đó là cách chặn một việc xấu đang xảy ra từng mùa ngay cạnh chỗ em ở.
Đồi trọc nhìn thì yên. Đất của nó thì không yên. Mưa lớn, nước không có tán cây để giữ, chảy thành rãnh, kéo đất xuống ruộng và đường. Nắng hạn, đồi không giữ ẩm, suối dưới chân cạn sớm. Người già trong xóm kể ngày trước đồi còn cây nhỏ, mưa không đục ngầu như bây giờ. Em không biến lời kể ấy thành thống kê. Em chỉ thấy nó khớp với điều nhìn được: chỗ nào còn bụi tre, chỗ đó ít sạt hơn.
Dự án có thuận lợi. Nhiều nhà đã mệt với việc xúc đất. Trường học có thể tổ chức từng lớp. Tục trồng cây đầu năm vẫn còn, ông bà mình từng coi đó là việc của cả làng chứ không của riêng lâm nghiệp. Khó khăn cũng rõ. Giống cây rẻ, lớn nhanh, chưa chắc hợp đất. Trồng xong không ai tưới thì qua tháng khô là chết hàng loạt. Có nhà muốn lấy lại đất để làm nương. Nếu dự án chỉ đo bằng số cây phát trong một ngày, năm sau đồi vẫn trọc, chỉ khác là đã tốn công.
Em nghĩ dự án đứng được nhờ ba việc nhỏ. Một, chọn cây bản địa hoặc cây đã sống được trên đồi ấy, trồng lẫn, đừng một loại suốt quả đồi. Hai, ghi tên người chăm từng lô, kể cả tổ học sinh. Ba, quy ước rõ: không chặt, không thả trâu vào lô mới trồng, vi phạm thì phải trồng lại. Có ba việc đó, em sẵn sàng đi. Không có, buổi ra quân chỉ là một buổi.
Bài dài: ủng hộ có điều kiện
Em ủng hộ việc triển khai dự án trồng cây, phủ xanh đất trống đồi trọc. Em ủng hộ có điều kiện. Mục tiêu thì đúng. Cách làm nếu hời hợt thì mục tiêu ấy không tới.
Đất trống đồi trọc không tự nhiên mà thành. Có chỗ do khai thác quá, có chỗ do đốt nương rồi bỏ, có chỗ do cây chết vì không hợp giống. Hệ quả thì giống nhau: đất trôi, mạch nước kém, nắng nóng hơn ở những thung không còn bóng. Trồng lại là cách con người trả một phần việc mình đã lấy. Nói “trồng cây để đẹp” là nói thiếu. Đẹp chỉ là phần nhìn thấy. Phần cần hơn là đất còn ở lại trên đồi khi mưa xuống.
Ích của dự án nên kể theo thời gian, kẻo nghe như chuyện viển vông. Năm đầu, hố trồng và thảm cỏ làm đất bớt trơ. Vài năm sau, rễ đã sâu, rãnh xói hẹp lại. Lâu hơn, nếu không bị chặt, đồi thành nơi lấy củi cành theo kế hoạch, có thể có mật ong, có bóng cho đường đi. Người dân có việc chăm rừng, không chỉ có một ngày công nhật. Học sinh có một việc làm thật, không chỉ một bài văn về môi trường.
Điều kiện thứ nhất là giống. Cây lớn nhanh chưa phải cây tốt nếu nó uống nước nhiều và không cho loài khác sống cạnh. Một đồi toàn một loại cây thì sâu bệnh đến là mất trắng. Em muốn dự án giải thích với dân vì sao chọn giống ấy, trồng dày hay thưa, chứ không chỉ phát cây con.
Điều kiện thứ hai là người chăm. Trồng là một ngày. Giữ là nhiều năm. Nếu không ghi ai chịu trách nhiệm đoạn nào, cây chết cũng không ai biết từ bao giờ. Đoàn thanh niên, trường học, các hộ nhận khoán nên có sổ: trồng bao nhiêu, sống bao nhiêu sau một mùa khô. Con số cây sống mới là kết quả. Con số cây phát chỉ là xuất phát.
Điều kiện thứ ba là kỷ luật với chính mình. Dự án mất nghĩa nếu vừa trồng vừa để xảy ra chặt phá chỗ khác, hoặc trồng xong lại chuyển đất sang việc khác. Phủ xanh không phải tấm biển. Là một học sinh, em không quyết được ngân sách, nhưng em quyết được việc không bẻ cây mới trồng để chơi, và việc nhắc khi thấy trâu thả vào lô. Việc nhỏ ấy hợp với tầm của em, không phải câu hô hào thay cho việc làm.
Vì vậy em không viết “hãy trồng ngay cho trái đất”. Em viết: hãy trồng, hãy chọn đúng cây, hãy ở lại chăm. Đồi trọc sau trường chỉ xanh nếu năm sau em còn chỉ được hàng cây lớp mình đã xuống giống.
Bài nói năm phút và lỗi cần tránh
Nếu đề chuyển thành bài nói, em dùng bài vừa, cắt bớt. Mở bằng đồi sau trường và câu “em ủng hộ nếu cây được chăm”. Giữa bài chỉ giữ hai ích và một khó. Kết bằng việc lớp nhận một hàng cây. Nói chậm chỗ “cây sống”, đừng dồn vào chỗ “lá phổi của trái đất”.
Lỗi hay gặp: mở bài bằng định nghĩa rừng dài hơn thân bài; dùng số hecta em không nhớ nguồn; khen dự án mà không nêu một khó khăn nào, thành bài hô hào; kết bằng khẩu hiệu không gắn với ý đã phân tích. Một bài khá là bài mà người đọc nhớ được em ủng hộ việc gì và lo việc gì. Bốn bài trên cố giữ đúng hai điểm ấy, chỉ khác độ dài.
Câu hỏi thường gặp
Đề trồng cây phủ xanh đất trống đồi trọc thuộc dạng nào?
Đây là bài trình bày ý kiến về một việc có tính thời sự, chủ đề con người với tự nhiên, Ngữ văn 9 bộ Kết nối tri thức với cuộc sống.
Mở bài nên nêu ý kiến thế nào?
Nêu thẳng em ủng hộ hay ủng hộ có điều kiện. Đừng kể lòng vòng về rừng nói chung rồi đến cuối mới cho biết mình nghĩ gì.
Thân bài cần những ý nào?
Hiện trạng đất trống đồi trọc, ích lợi của việc trồng, thuận lợi và khó khăn, rồi việc làm cụ thể của người dân và của học sinh.
Có được phản đối một phần dự án không?
Có. Ý kiến không phải lời ca ngợi. Em có thể ủng hộ mục tiêu nhưng yêu cầu chọn cây hợp đất, giao người chăm và cấm chặt lại.
Kết bài viết gì cho khỏi trùng mở bài?
Chốt một điều kiện quyết định, ví dụ rừng chỉ thành rừng khi còn được giữ sau ngày phát động, rồi nêu việc em sẽ làm.