Trả lời nhanh
Để viết bài nghị luận “Khiêm tốn là một điều không thể thiếu nếu ai muốn thành công trên đời”, em cần giải thích khiêm tốn và thành công, chứng minh khiêm tốn giúp con người không ngừng học hỏi, được mọi người quý mến và giữ được thành công lâu dài, sau đó phân biệt khiêm tốn với tự ti, phê phán thói kiêu ngạo và rút ra bài học cho bản thân. Dưới đây là dàn ý chi tiết và 5 bài văn mẫu có độ dài khác nhau.
Đề bài và cách hiểu vấn đề
Đề bài: Viết bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ của em về ý kiến: Khiêm tốn là một điều không thể thiếu nếu ai muốn thành công trên đời.
Đây là dạng nghị luận về một tư tưởng, đạo lí. Từ khóa của đề là “không thể thiếu”: em không chỉ nói khiêm tốn là tốt, mà phải chứng minh nó là điều kiện cần cho thành công. Bài viết thuyết phục khi lí lẽ rõ ràng, dẫn chứng gần gũi và có phần phản biện (khiêm tốn khác với tự ti).
Dàn ý Nghị luận khiêm tốn là một điều không thể thiếu nếu ai muốn thành công trên đời
Mở bài
- Dẫn dắt bằng một hình ảnh, câu tục ngữ hoặc câu chuyện ngắn (bông lúa chín cúi đầu…).
- Nêu vấn đề: khiêm tốn là điều không thể thiếu trên con đường thành công.
Thân bài
- Giải thích: khiêm tốn là nhã nhặn, nhún nhường, đánh giá đúng bản thân, không khoe khoang, tôn trọng người khác; thành công là đạt được mục tiêu đề ra. Ý kiến khẳng định khiêm tốn là điều kiện cần để thành công.
- Phân tích, chứng minh:
- Tri thức vô hạn, mỗi cá nhân chỉ là “giọt nước giữa đại dương”, nên phải học mãi; khiêm tốn giúp ta luôn học hỏi.
- Khiêm tốn giúp biết mình, hiểu người, được mọi người yêu quý, dễ hợp tác.
- Khiêm tốn giúp không tự mãn, giữ được thành công lâu dài.
- Dẫn chứng: nhà khoa học, vận động viên, tấm gương học sinh quanh em.
- Bàn luận, mở rộng: khiêm tốn không phải là mặc cảm, tự ti, thiếu tự tin, cũng không phải giả vờ hạ mình; phê phán thói tự cao, tự đại, coi thường người khác.
- Bài học và liên hệ bản thân: trân trọng người khiêm tốn; rèn lối sống khiêm tốn bằng việc lắng nghe, học hỏi, nhận lỗi; không ngừng phấn đấu.
Kết bài
- Khẳng định lại giá trị của khiêm tốn.
- Nêu thông điệp hoặc lời tự nhắc nhở.
Top bài văn mẫu Nghị luận khiêm tốn là một điều không thể thiếu nếu ai muốn thành công trên đời
Mẫu 1: Bài văn đầy đủ
Người xưa có câu “lúa chín thì cúi đầu”: bông lúa càng nặng hạt càng trĩu xuống, còn bông lép thì ngẩng cao. Hình ảnh giản dị ấy gợi cho ta một chân lí sâu sắc về cách sống: người càng có giá trị thật càng biết khiêm nhường. Bởi vậy, có thể khẳng định rằng khiêm tốn là điều không thể thiếu nếu ai muốn thành công trên đời.
Khiêm tốn là thái độ đánh giá đúng mực về bản thân, không khoe khoang, không tự đề cao mình, luôn tôn trọng người khác và sẵn lòng học hỏi. Thành công là khi con người đạt được mục tiêu mình đặt ra, được ghi nhận và tạo ra giá trị cho bản thân, cho cộng đồng. Đặt hai khái niệm ấy cạnh nhau, ý kiến muốn nhấn mạnh: khiêm tốn không chỉ là một nét đẹp đạo đức, mà còn là điều kiện cần cho con đường đi tới thành công.
Vì sao khiêm tốn lại quan trọng đến thế? Trước hết, tri thức của nhân loại là vô tận, còn hiểu biết của mỗi người chỉ là một phần rất nhỏ. Người khiêm tốn hiểu rõ giới hạn ấy nên không ngừng học hỏi, từ sách vở, từ thầy cô, từ bạn bè, thậm chí từ cả những người kém tuổi hơn mình. Chính tinh thần cầu thị ấy giúp họ tiến bộ mỗi ngày. Nhà bác học Isaac Newton từng nói rằng nếu ông nhìn được xa hơn người khác, đó là vì ông đứng trên vai những người khổng lồ. Một người đã làm thay đổi cả ngành vật lí vẫn nhìn nhận công lao của những người đi trước, đó là bài học lớn về sự khiêm nhường.
Thứ hai, khiêm tốn giúp con người có được các mối quan hệ tốt đẹp. Không ai muốn làm việc cùng một người lúc nào cũng cho mình là nhất, xem thường ý kiến của người khác. Ngược lại, người khiêm tốn biết lắng nghe, biết ghi nhận đóng góp của đồng đội nên được tin yêu và giúp đỡ. Trong thời đại mà hầu hết công việc lớn đều cần sự hợp tác, đó là một lợi thế quý giá.
Thứ ba, khiêm tốn giúp con người đứng vững sau thành công. Nhiều người khi đạt được chút thành tích liền sinh ra tự mãn, dừng lại, rồi nhanh chóng bị người khác vượt qua. Người khiêm tốn coi mỗi thành công chỉ là một nấc thang, vì vậy họ tiếp tục cố gắng và giữ được phong độ lâu dài.
Tuy nhiên, cần hiểu đúng về khiêm tốn. Khiêm tốn không phải là tự ti, rụt rè, không dám thể hiện năng lực; càng không phải là giả vờ hạ thấp mình để mong được khen. Một người khiêm tốn vẫn tự tin trình bày ý kiến, vẫn nhận nhiệm vụ khó khi mình có khả năng. Điều khác biệt là họ làm việc vì kết quả, không vì muốn phô trương. Bên cạnh đó, trong cuộc sống vẫn còn những người kiêu ngạo, tự cao, coi thường người xung quanh; lối sống ấy khiến họ bị cô lập và khó tiến xa.
Là học sinh, em hiểu rằng con đường học tập còn rất dài. Em sẽ tập thói quen lắng nghe góp ý, không ngại hỏi khi chưa hiểu, vui vẻ chia sẻ kiến thức với bạn bè và không vội tự mãn khi đạt điểm cao. Khiêm tốn giống như mảnh đất màu mỡ, để hạt giống tài năng có thể nảy mầm và lớn lên. Ai biết giữ cho mình sự khiêm nhường, người đó đã nắm trong tay một chìa khóa quan trọng của thành công.
Mẫu 2: Bài văn ngắn gọn
Trong hành trang bước vào đời, có nhiều phẩm chất giúp con người thành công như chăm chỉ, kiên trì, sáng tạo. Nhưng nếu thiếu khiêm tốn, những phẩm chất ấy rất dễ bị lu mờ. Vì vậy, nhận định “khiêm tốn là điều không thể thiếu nếu ai muốn thành công trên đời” hoàn toàn đúng đắn.
Khiêm tốn là biết mình đang ở đâu, biết mình còn thiếu gì và biết trân trọng người khác. Người khiêm tốn không khoe khoang, không vội vàng tự khen, mà để kết quả công việc tự nói lên năng lực của mình.
Khiêm tốn mở ra cánh cửa học hỏi. Khi tự nhận mình chưa biết, ta mới chịu đọc thêm, hỏi thêm, thử lại. Một vận động viên giỏi vẫn nghe lời huấn luyện viên sửa từng động tác nhỏ; một nhà khoa học lớn vẫn kiểm tra lại kết quả của chính mình nhiều lần. Khiêm tốn còn giúp ta nhận ra sai lầm sớm và sửa chữa kịp thời, thay vì cố chấp bảo vệ cái sai.
Khiêm tốn cũng giúp ta được lòng mọi người. Người biết nhường lời, biết cảm ơn và ghi nhận công sức của người khác sẽ luôn có bạn đồng hành. Thành công hiếm khi là chiến thắng của một cá nhân đơn độc, mà thường là kết quả của cả một tập thể.
Dĩ nhiên, khiêm tốn không có nghĩa là tự hạ thấp mình. Người tự ti đánh mất cơ hội vì không dám thử, còn người khiêm tốn vẫn tự tin hành động nhưng không kiêu căng. Ranh giới giữa hai điều ấy là sự hiểu đúng về bản thân.
Mỗi chúng ta, nhất là khi còn trẻ, hãy luyện tập sự khiêm tốn từ những việc nhỏ: chăm chú lắng nghe, sẵn sàng nhận lỗi, vui mừng trước thành công của bạn. Khi đó, thành công đến với ta sẽ bền vững và có ý nghĩa hơn.
Mẫu 3: Bài văn có dẫn chứng đời thường
Có một câu chuyện nhỏ thường được kể trong các lớp học: một cậu học sinh giỏi toán nhất lớp, mỗi lần được hỏi bài khó đều trả lời “để mình xem lại đã”. Ban đầu, bạn bè nghĩ cậu chưa chắc chắn. Về sau, họ mới hiểu cậu luôn tự kiểm tra trước khi khẳng định, và cũng chính cậu là người hay hỏi lại thầy cô nhất. Hình ảnh ấy giúp ta hiểu: khiêm tốn là một phần làm nên người giỏi.
Khiêm tốn là đức tính nhã nhặn, nhún nhường, không đề cao cái mình có và luôn coi trọng người khác. Đức tính ấy gắn chặt với thành công vì ba lí do.
Một là, khiêm tốn giúp ta học được nhiều hơn. Người kiêu ngạo nghĩ mình đã đủ nên đóng cửa với cái mới; người khiêm tốn luôn để ngỏ cánh cửa ấy. Hai là, khiêm tốn giúp ta làm việc nhóm tốt hơn. Một nhóm học tập có thành viên chịu lắng nghe sẽ tìm ra lời giải nhanh hơn nhóm toàn những người muốn ý mình là đúng. Ba là, khiêm tốn giữ cho ta không ngủ quên trên chiến thắng. Đã có biết bao đội bóng mạnh để thua đối thủ yếu hơn chỉ vì chủ quan, coi thường đối phương.
Cũng cần phân biệt khiêm tốn với sự rụt rè. Khi thầy cô hỏi, người khiêm tốn vẫn giơ tay phát biểu nếu mình biết câu trả lời; họ chỉ không coi đó là cơ hội để khoe khoang. Còn người tự ti thì im lặng dù biết, và vì thế bỏ lỡ cơ hội rèn luyện.
Từ những điều trên, em tự nhắc mình: điểm cao hôm nay không có nghĩa là ngày mai em không cần học nữa. Thành công thật sự thuộc về những người biết cúi đầu như bông lúa chín, bởi họ luôn mang trong mình khao khát được đầy đặn hơn.
Mẫu 4: Bài văn ngắn (khoảng 250 chữ)
Trong cuộc sống, ai cũng mong muốn thành công, nhưng không phải ai cũng nhận ra vai trò của sự khiêm tốn trên con đường ấy. Khiêm tốn là biết đánh giá đúng bản thân, không khoe khoang, luôn tôn trọng và học hỏi người khác.
Người khiêm tốn hiểu rằng hiểu biết của mình có hạn, nên họ không ngừng trau dồi. Họ lắng nghe góp ý thay vì phản ứng gay gắt, nhờ đó sửa được lỗi sai và tiến bộ nhanh hơn. Họ cũng được mọi người quý mến, dễ dàng nhận được sự giúp đỡ khi gặp khó khăn. Ngược lại, người tự cao thường bị cô lập, dễ mắc sai lầm vì chủ quan và dừng chân sớm trên con đường phát triển.
Tuy vậy, khiêm tốn không đồng nghĩa với tự ti. Chúng ta vẫn cần tự tin thể hiện năng lực, chỉ là không biến thành công thành lí do để xem thường người khác.
Mỗi người hãy rèn luyện đức tính khiêm tốn từ hôm nay, để thành công của mình được xây trên một nền móng vững chắc.
Mẫu 5: Đoạn văn (khoảng 150 chữ)
Khiêm tốn là điều không thể thiếu nếu ai muốn thành công trên đời. Khiêm tốn là biết nhìn nhận đúng mình, không khoe khoang và luôn trân trọng người khác. Người khiêm tốn hiểu rằng biển tri thức là vô hạn, nên họ chăm chỉ học hỏi từ mọi người xung quanh, sẵn sàng nhận lỗi và sửa sai. Nhờ thế, họ tiến bộ không ngừng và được mọi người tin yêu, hợp tác. Khi đạt được thành tích, họ không tự mãn mà xem đó là động lực để tiếp tục cố gắng. Trái lại, người kiêu căng dễ chủ quan, khó lắng nghe nên thường vấp ngã. Cần nhớ rằng khiêm tốn khác với tự ti: ta vẫn tự tin thể hiện mình nhưng không đặt mình cao hơn người khác. Là học sinh, em sẽ rèn luyện sự khiêm tốn qua từng giờ học, từng lần làm việc nhóm, để chuẩn bị hành trang vững vàng cho tương lai.
Lưu ý để bài nghị luận đạt điểm cao
- Giải thích ngắn gọn, đúng trọng tâm; dành phần lớn dung lượng cho lí lẽ và dẫn chứng.
- Dẫn chứng nên cụ thể, chính xác; nếu trích câu nói của danh nhân mà không chắc nguyên văn, hãy diễn đạt lại ý thay vì đặt trong ngoặc kép.
- Luôn có đoạn phản biện (khiêm tốn khác tự ti, phê phán kiêu ngạo) để bài viết sâu sắc hơn.
- Phần liên hệ bản thân cần chân thành, nêu việc làm cụ thể thay vì khẩu hiệu chung chung.
Câu hỏi thường gặp
Khiêm tốn là gì?
Khiêm tốn là thái độ đánh giá đúng mực về bản thân, không khoe khoang, không tự đề cao mình, luôn tôn trọng và học hỏi người khác.
Khiêm tốn khác tự ti như thế nào?
Người khiêm tốn vẫn tự tin thể hiện năng lực nhưng không kiêu căng; người tự ti thì đánh giá thấp bản thân, không dám thể hiện và dễ bỏ lỡ cơ hội.
Nêu dẫn chứng về lòng khiêm tốn?
Có thể dùng ý của Isaac Newton khi ông cho rằng mình nhìn xa được là nhờ đứng trên vai những người khổng lồ đi trước, hoặc hình ảnh bông lúa chín cúi đầu trong lời dạy của ông bà ta.
Bài nghị luận về khiêm tốn gồm những ý chính nào?
Gồm giải thích khiêm tốn và thành công, phân tích vai trò của khiêm tốn, bàn luận mở rộng (phân biệt với tự ti, phê phán kiêu ngạo) và rút ra bài học cho bản thân.