Trả lời nhanh
Xây dựng nhà ở gồm 3 bước chính theo thứ tự: (1) Thiết kế, (2) Thi công thô, (3) Hoàn thiện. Thiết kế là bước chuẩn bị bản vẽ, vật liệu, kinh phí; thi công thô tạo khung ngôi nhà (móng, tường, mái…); hoàn thiện là trát, sơn, lát nền, lắp thiết bị và nội thất để nhà dùng được và đẹp.
1. Nội dung chính của Bài 2
Bài 2 “Xây dựng nhà ở” (Công nghệ 6, Kết nối tri thức) trả lời hai câu hỏi: người ta dùng những vật liệu nào để xây nhà, và một ngôi nhà được xây qua những bước nào. Em cần nhớ hai phần:
- Vật liệu xây dựng: vai trò, phân loại (tự nhiên – nhân tạo), một số vật liệu quen thuộc.
- Ba bước chính: thiết kế → thi công thô → hoàn thiện.
2. Vật liệu làm nhà
2.1. Vai trò của vật liệu
Vật liệu quyết định ngôi nhà bền hay không, đẹp hay không. Cụ thể, vật liệu ảnh hưởng đến:
- Tuổi thọ của nhà (nhà bao lâu thì xuống cấp);
- Chất lượng của nhà (chịu lực, chống nóng, chống ẩm…);
- Tính thẩm mĩ của nhà (màu sắc, bề mặt, kiểu dáng).
Vì vậy chọn vật liệu là việc phải tính trước, ngay từ khi thiết kế.
2.2. Vật liệu tự nhiên và vật liệu nhân tạo
| Loại | Đặc điểm | Ví dụ |
|---|---|---|
| Vật liệu tự nhiên | Có sẵn trong thiên nhiên, khai thác dùng ngay hoặc chỉ gia công đơn giản | Đất, đá, cát, gỗ, tre, nứa, lá |
| Vật liệu nhân tạo | Con người sản xuất, chế tạo từ nguyên liệu khác | Gạch nung, ngói, xi măng, thép, kính, thạch cao |
Ngày nay người ta thường kết hợp cả hai loại: ví dụ tường xây bằng gạch nung (nhân tạo), cửa và sàn dùng gỗ (tự nhiên), sân vườn lát đá (tự nhiên). Sự kết hợp giúp nhà vừa bền vững vừa đẹp.
2.3. Vữa và bê tông – hai “hỗn hợp” hay gặp
- Vữa xây, vữa trát = xi măng + cát + nước. Dùng để kết dính các viên gạch thành tường và trát phủ bề mặt.
- Bê tông = xi măng + cát + đá (hoặc sỏi) + nước. Khi đổ vào khuôn cùng khung thép sẽ thành bê tông cốt thép, dùng làm móng, cột, dầm, sàn.
Mẹo nhớ: vữa không có đá, bê tông có đá. Xi măng một mình không dùng được, phải trộn với các thành phần khác.
3. Các bước chính xây dựng nhà ở
Muốn xây nhà, người ta không bắt tay đào móng ngay mà làm lần lượt ba bước. Mỗi bước là điều kiện để làm tốt bước sau.
3.1. Bước 1 – Thiết kế
Thiết kế là bước chuẩn bị quan trọng, thực hiện trước khi thi công. Lợi ích của thiết kế:
- Giúp chủ nhà hình dung ngôi nhà tương lai (hình dáng, số phòng, bố trí không gian);
- Bảo đảm các yếu tố kĩ thuật để nhà vững chắc, an toàn;
- Cung cấp thông tin để chuẩn bị vật liệu và dự trù kinh phí.
3.2. Bước 2 – Thi công thô
Thi công thô là bước hình thành “bộ khung” của ngôi nhà. Thi công thô tốt thì bước hoàn thiện thuận lợi và tiết kiệm chi phí. Các việc chính:
- Làm móng nhà;
- Làm khung tường, xây tường;
- Cán nền;
- Làm mái nhà;
- Lắp khung cửa;
- Làm hệ thống điện, nước (đi đường ống, đường dây).
3.3. Bước 3 – Hoàn thiện
Hoàn thiện là công đoạn tạo nên không gian sống đầy đủ công năng và có tính thẩm mĩ. Các việc chính:
- Trát và sơn tường;
- Lát nền;
- Lắp đặt thiết bị điện, nước (công tắc, đèn, vòi, bồn rửa, bình nóng lạnh…);
- Lắp đặt nội thất (tủ, bàn ghế, giường…).
4. Bảng phân biệt công việc của từng bước
| Công việc | Thuộc bước | Vì sao? |
|---|---|---|
| Vẽ bản vẽ, chọn kiểu nhà | Thiết kế | Làm trước khi xây |
| Dự trù kinh phí, lên danh sách vật liệu | Thiết kế | Chuẩn bị thông tin cho thi công |
| Đào, đổ móng | Thi công thô | Tạo nền chịu lực cho nhà |
| Xây tường, đổ mái, cán nền | Thi công thô | Hình thành khung nhà |
| Chôn ống nước, luồn dây điện âm tường | Thi công thô | Phải làm trước khi trát, lát |
| Trát tường, sơn tường | Hoàn thiện | Làm đẹp bề mặt |
| Lát gạch nền | Hoàn thiện | Làm xong khung mới lát |
| Lắp quạt, đèn, bình nóng lạnh, vòi nước | Hoàn thiện | Là thiết bị dùng hằng ngày |
| Đặt tủ, giường, bàn ghế | Hoàn thiện | Hoàn tất công năng sử dụng |
5. Mẹo nhớ nhanh
- Thứ tự: “Vẽ – Dựng – Làm đẹp” tương ứng Thiết kế – Thi công thô – Hoàn thiện.
- Phân biệt điện nước: điện nước đi ngầm (ống, dây) thuộc thi công thô; điện nước lắp thiết bị thuộc hoàn thiện.
- Phân biệt vật liệu: cứ thấy phải nung, nấu, luyện, chế tạo (gạch nung, thép, kính, xi măng) thì là nhân tạo; lấy từ đất, rừng, sông, núi (đất, đá, cát, gỗ, tre) thì là tự nhiên.
6. Lỗi sai thường gặp
- Cho rằng sơn tường thuộc thi công thô. Sai: sơn tường thuộc hoàn thiện.
- Xếp “dự trù kinh phí” vào hoàn thiện. Sai: đây là việc của bước thiết kế.
- Nghĩ cát, xi măng dùng trực tiếp để dựng tường. Thực tế chúng trộn với nước thành vữa để kết dính gạch; phần dựng tường là gạch.
- Nhầm “kết hợp” với “chọn một trong hai”: nhà hiện nay dùng cả vật liệu tự nhiên và nhân tạo.
- Viết thiếu bước hoặc sai số bước: xây nhà có đúng 3 bước chính.
7. Bài luyện tập có đáp án
Câu 1. Sắp xếp các việc sau theo đúng thứ tự thực hiện: (a) lát nền; (b) vẽ bản vẽ; (c) xây tường; (d) lắp đặt tủ bếp.
Đáp án: b → c → a → d. Vẽ bản vẽ (thiết kế), xây tường (thi công thô), lát nền và lắp tủ bếp (hoàn thiện, lát nền trước khi đặt nội thất).
Câu 2. Trong các vật liệu: cát, kính, tre, thép, đá – hãy chọn các vật liệu nhân tạo.
Đáp án: kính và thép. Cát, tre, đá có sẵn trong thiên nhiên.
Câu 3. Vì sao nên làm xong hệ thống ống nước âm tường ở bước thi công thô, không để đến khi sơn tường mới làm?
Gợi ý đáp án: Nếu làm sau, phải đục phá tường đã trát và sơn, tốn công, tốn tiền và làm hỏng bề mặt. Làm trước giúp bước hoàn thiện thuận lợi, tiết kiệm chi phí.
Câu 4. Hãy nêu tên hỗn hợp có thành phần xi măng, cát, đá, nước và cho biết nó thường dùng để làm gì.
Đáp án: Bê tông; dùng đổ móng, cột, dầm, sàn (thường kèm cốt thép).
8. Tóm tắt kiến thức cần nhớ
- Vật liệu ảnh hưởng tuổi thọ, chất lượng, tính thẩm mĩ của nhà.
- Vật liệu tự nhiên: đất, đá, cát, gỗ, tre… Vật liệu nhân tạo: gạch nung, ngói, xi măng, thép, kính, thạch cao…
- Vữa = xi măng + cát + nước; bê tông = xi măng + cát + đá + nước.
- Ba bước chính: thiết kế → thi công thô → hoàn thiện.
9. Học tiếp
- Giải SGK Công nghệ 6 Bài 2: Xây dựng nhà ở
- Sách bài tập Công nghệ 6 Bài 2
- 15 câu trắc nghiệm Công nghệ 6 Bài 2 có đáp án
- Lý thuyết Bài 1: Khái quát về nhà ở
- Lý thuyết Bài 3: Ngôi nhà thông minh
- Lý thuyết Ôn tập chương 1: Nhà ở
Câu hỏi thường gặp
Các bước chính xây dựng nhà ở theo Công nghệ 6 gồm những bước nào?
Gồm 3 bước theo thứ tự: thiết kế, thi công thô và hoàn thiện. Không được đảo thứ tự vì bước sau dựa trên kết quả của bước trước.
Sơn tường thuộc bước nào khi xây nhà?
Sơn tường thuộc bước hoàn thiện, cùng với trát tường, lát nền, lắp thiết bị điện nước và nội thất. Thi công thô chỉ gồm các việc tạo khung nhà như làm móng, xây tường, làm mái.
Vì sao phải thiết kế trước khi xây nhà?
Thiết kế giúp chủ nhà hình dung ngôi nhà, bảo đảm yếu tố kĩ thuật cho nhà vững chắc và cung cấp thông tin để chuẩn bị vật liệu, dự trù kinh phí.
Vữa xây dựng và bê tông khác nhau thế nào?
Vữa gồm xi măng, cát và nước, dùng để xây và trát. Bê tông gồm xi măng, cát, đá (hoặc sỏi) và nước, dùng đổ móng, cột, dầm, sàn, thường kèm cốt thép.