Trả lời nhanh
Đầu ra của bàn là là nhiệt năng (đế bàn là nóng lên, truyền nhiệt vào quần áo). Phương án “điện năng” là đầu vào nên không phải đáp án. Bàn là nhận điện năng, dây đốt nóng biến điện năng thành nhiệt năng, và nhiệt đó làm phẳng quần áo.
Đề bài và cách hiểu “đầu ra”
Câu hỏi thường gặp: “Đầu ra của bàn là là gì?”, trong đó phương án A là điện năng. Đây là câu hỏi về hệ thống kĩ thuật, nên ta cần nhớ mô hình ba khối:
- Đầu vào: thứ đưa vào hệ thống để nó hoạt động (năng lượng, nguyên liệu, tín hiệu).
- Xử lí: bộ phận biến đổi đầu vào.
- Đầu ra: thứ hệ thống tạo ra để phục vụ con người.
Phân tích bàn là theo mô hình
| Khối | Trong bàn là |
|---|---|
| Đầu vào | Điện năng lấy từ ổ cắm qua dây nguồn |
| Xử lí | Dây đốt nóng (điện trở) biến điện năng thành nhiệt năng; bộ điều chỉnh nhiệt độ đóng/ngắt mạch để giữ độ nóng phù hợp |
| Đầu ra | Nhiệt năng ở đế bàn là |
Vì sao nhiệt là đầu ra? Vì chính nhiệt từ đế bàn là mới trực tiếp tác động lên vải, làm sợi vải mềm ra và phẳng. Điện năng chỉ là “nhiên liệu” để tạo ra nhiệt đó.
Loại trừ các phương án
- Điện năng – sai: đây là thứ bàn là nhận vào, tức đầu vào.
- Nhiệt năng – đúng: là dạng năng lượng bàn là tạo ra và sử dụng.
- Nếu đề có phương án như “quần áo phẳng” hoặc “làm phẳng quần áo”: đó là mục đích sử dụng của người dùng, không phải đại lượng đầu ra của đồ dùng điện. Khi đề hỏi về dạng năng lượng thì chọn nhiệt năng.
Mẹo nhớ nhanh
Hỏi hai câu: “Cái gì cắm vào?” (đầu vào) và “Cái gì chạm vào quần áo?” (đầu ra). Với đồ dùng loại điện – nhiệt như bàn là, nồi cơm điện, ấm đun nước, bếp điện, đầu vào luôn là điện năng, đầu ra luôn là nhiệt năng.
Cơ sở vật lí: nhiệt lượng toả ra trên điện trở tính theo Q = I2Rt, nên dây điện trở lớn, chịu được nhiệt cao được dùng làm dây đốt nóng.
Lỗi sai thường gặp
- Chọn “điện năng” vì thấy bàn là là đồ dùng điện. Hãy nhớ: đồ dùng điện nhận điện năng ở đầu vào.
- Nhầm đầu ra với tác dụng cuối cùng (làm phẳng áo).
- Quên rằng bộ điều chỉnh nhiệt độ thuộc khối xử lí/điều khiển, không phải đầu ra.
Bài luyện tập
- Quạt điện: đầu vào, đầu ra là gì?
Đáp án: đầu vào là điện năng; đầu ra là cơ năng (cánh quạt quay, tạo gió). - Bóng đèn sợi đốt: đầu ra là gì?
Đáp án: quang năng (ánh sáng), kèm nhiệt năng toả ra (phần hao phí lớn). - Nồi cơm điện có đầu ra giống hay khác bàn là?
Đáp án: giống về dạng năng lượng (nhiệt năng), khác ở đối tượng nhận nhiệt (nồi và gạo thay vì quần áo).
Câu hỏi thường gặp
Đầu vào của bàn là là gì?
Đầu vào của bàn là là điện năng lấy từ nguồn điện qua dây nguồn và phích cắm.
Bộ phận nào của bàn là biến điện năng thành nhiệt năng?
Dây đốt nóng (điện trở) đặt trong thân bàn là. Khi có dòng điện chạy qua, nó toả nhiệt làm nóng đế bàn là.
Vì sao không chọn điện năng làm đầu ra của bàn là?
Vì điện năng là thứ bàn là nhận vào để hoạt động. Dạng năng lượng bàn là tạo ra để làm phẳng quần áo là nhiệt năng.
Đầu ra của ấm điện, nồi cơm điện là gì?
Cũng là nhiệt năng, vì đây đều là đồ dùng loại điện – nhiệt, nhận điện năng và biến thành nhiệt.