Trả lời nhanh
Truyền thống tốt đẹp của quê hương là những giá trị về tinh thần và vật chất (lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, hiếu học, cần cù lao động, nghề truyền thống, lễ hội, phong tục đẹp…) được hình thành trong lịch sử của một vùng đất, được các thế hệ giữ gìn và truyền lại cho đến ngày nay.
1. Hiểu đúng khái niệm
Hãy tách cụm từ thành hai vế. Truyền thống là những điều được hình thành từ lâu đời, lặp đi lặp lại và được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Tốt đẹp nghĩa là những điều đó có ích, mang giá trị nhân văn, đáng để con cháu tự hào và tiếp nối.
Vì vậy, không phải điều gì có từ xưa cũng là truyền thống tốt đẹp. Những hủ tục như tảo hôn, mê tín dị đoan tuy có từ lâu nhưng lạc hậu, gây hại, nên chúng ta cần loại bỏ.
2. Truyền thống tốt đẹp của quê hương gồm những gì?
| Nhóm truyền thống | Ví dụ minh hoạ |
|---|---|
| Truyền thống đấu tranh, yêu nước | Quê hương có các anh hùng, di tích lịch sử, chiến thắng gắn với địa phương; tục thờ các vị anh hùng dân tộc |
| Truyền thống đoàn kết, nghĩa tình | Tình làng nghĩa xóm, “lá lành đùm lá rách”, giúp nhau khi thiên tai, hoạn nạn |
| Truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo | Dòng họ khuyến học, làng khoa bảng, ngày 20/11 tri ân thầy cô |
| Truyền thống lao động, nghề nghiệp | Làng nghề gốm, dệt, đúc đồng, làm nón; kinh nghiệm trồng lúa, đánh bắt, trồng cây đặc sản |
| Truyền thống văn hoá, tín ngưỡng | Lễ hội, dân ca, múa hát, ẩm thực, trang phục, nhà cửa mang bản sắc từng vùng |
Mỗi vùng có những nét riêng: quan họ ở Bắc Ninh, ca trù, hát then, cồng chiêng Tây Nguyên, đờn ca tài tử Nam Bộ… Em hãy kể thêm những nét đẹp của chính quê mình, đó mới là phần bài làm có “dấu ấn” của em.
3. Vì sao phải tự hào và giữ gìn truyền thống quê hương?
- Tạo nên bản sắc: truyền thống làm nên “gương mặt” riêng của mỗi vùng quê trong cộng đồng dân tộc Việt Nam.
- Là sức mạnh tinh thần: biết quê mình có những người đi trước đã sống đẹp, ta có thêm động lực học tập và sống có trách nhiệm.
- Gắn kết con người: lễ hội, dòng họ, làng xóm giúp mọi người gần nhau hơn.
- Là nền tảng phát triển: nhiều làng nghề, lễ hội, ẩm thực truyền thống giúp quê hương phát triển kinh tế, du lịch.
4. Học sinh cần làm gì?
- Tìm hiểu: hỏi ông bà, cha mẹ, đọc sách báo, đến bảo tàng, di tích tại địa phương.
- Tự hào bằng hành động: học tập tốt, sống nhân ái, tôn trọng thầy cô, kính trọng người lớn tuổi.
- Tham gia giữ gìn: tham dự lễ hội, hoạt động tri ân, dọn dẹp di tích, học một làn điệu dân ca hay một nghề thủ công.
- Quảng bá: giới thiệu quê hương với bạn bè qua bài thuyết trình, ảnh, video.
- Phê phán điều xấu: không tán thành các hủ tục, thói quen lạc hậu; nhẹ nhàng khuyên mọi người thay đổi.
5. Bài trả lời mẫu (dùng cho phần tự luận)
Theo em, truyền thống tốt đẹp của quê hương là những giá trị tốt đẹp về tinh thần và vật chất mà cha ông ta đã tạo dựng qua nhiều đời, như lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, ý chí hiếu học, sự cần cù trong lao động, các lễ hội và phong tục đẹp. Những giá trị đó được gìn giữ và truyền lại cho thế hệ sau. Là học sinh, em tự hào về truyền thống ấy, cố gắng học tập, rèn luyện đạo đức, tích cực tham gia các hoạt động văn hoá của địa phương và không làm điều gì tổn hại đến danh dự quê hương.
6. Lỗi sai thường gặp
- Chỉ kể tên lễ hội, món ăn mà quên nêu khái niệm “được truyền qua nhiều thế hệ”.
- Cho rằng cái gì cũ cũng là truyền thống tốt đẹp, quên phân biệt với hủ tục.
- Tự hào chỉ bằng lời nói, không nêu việc làm cụ thể của bản thân.
- Hiểu “quê hương” chỉ là nơi sinh ra, trong khi quê hương còn là nơi ta gắn bó, lớn lên.
7. Mẹo nhớ
Dùng công thức “Cũ – Tốt – Truyền”: lâu đời (cũ), có giá trị tốt (tốt), được các thế hệ truyền lại (truyền). Thiếu một yếu tố thì chưa đủ là truyền thống tốt đẹp.
8. Luyện tập
Câu 1. Việc làm nào thể hiện tự hào về truyền thống quê hương: (a) tham gia dọn vệ sinh khu di tích; (b) chê quê mình lạc hậu, muốn bỏ đi hết; (c) học hát dân ca của địa phương?
Đáp án: (a) và (c). (b) là biểu hiện thiếu tự hào, không phù hợp.
Câu 2. Quê em có tục đốt vàng mã rất nhiều trong lễ hội. Đó có phải truyền thống tốt đẹp cần phát huy không?
Đáp án gợi ý: Không hẳn. Nét đẹp của lễ hội là lòng biết ơn, tinh thần gắn kết, nên cần giữ phần đó; còn việc đốt vàng mã quá nhiều gây lãng phí, ô nhiễm và nguy cơ cháy nên cần hạn chế.
Câu 3. Hãy nêu hai việc em có thể làm trong tuần này để phát huy truyền thống hiếu học của quê hương.
Gợi ý: hoàn thành bài đúng hạn và giúp bạn yếu học; hỏi ông bà về những người học giỏi, vượt khó của dòng họ, địa phương rồi kể lại cho lớp nghe.
Câu hỏi thường gặp
Truyền thống tốt đẹp của quê hương là gì?
Là những giá trị tinh thần và vật chất tốt đẹp như lòng yêu nước, đoàn kết, hiếu học, cần cù lao động, lễ hội, phong tục đẹp… được hình thành lâu đời ở một vùng quê và truyền lại qua nhiều thế hệ.
Truyền thống quê hương khác hủ tục ở điểm nào?
Truyền thống tốt đẹp mang lại lợi ích, giá trị nhân văn và cần phát huy. Hủ tục dù có từ lâu nhưng lạc hậu, gây hại cho con người và xã hội nên cần xoá bỏ.
Học sinh làm gì để phát huy truyền thống quê hương?
Tìm hiểu lịch sử, văn hoá địa phương, học tập và rèn luyện tốt, tham gia lễ hội và hoạt động tri ân, bảo vệ di tích, giới thiệu quê hương cho bạn bè và không làm điều tổn hại danh dự quê hương.
Kể tên một số truyền thống tốt đẹp của quê hương Việt Nam?
Ví dụ: truyền thống yêu nước chống giặc ngoại xâm, tình làng nghĩa xóm, hiếu học, tôn sư trọng đạo, các làng nghề truyền thống và nhiều lễ hội, làn điệu dân ca đặc trưng từng vùng.