Trả lời nhanh
Đáp án đúng là B. vùng chí tuyến. Độ muối của biển và đại dương lớn nhất ở vùng chí tuyến (khoảng vĩ độ 20° – 30°) vì đây là vùng áp cao, mưa rất ít nhưng nắng nóng, bốc hơi mạnh: nước mất đi còn muối ở lại. Xích đạo tuy nóng nhưng mưa nhiều nên độ muối thấp hơn.
Đề bài
Độ muối của biển và đại dương lớn nhất ở
- A. vùng xích đạo.
- B. vùng chí tuyến.
- C. vùng ôn đới.
- D. vùng cực.
Đáp án: B. vùng chí tuyến
Vì sao vùng chí tuyến mặn nhất?
Độ muối phụ thuộc chủ yếu vào cán cân giữa lượng bốc hơi (làm tăng độ muối) và lượng nước ngọt bổ sung từ mưa, sông, băng tan (làm giảm độ muối). Vùng chí tuyến hội tụ đủ điều kiện để độ muối cao nhất:
- Nằm dưới đai áp cao cận chí tuyến, không khí giáng xuống nên khó hình thành mây, mưa rất ít.
- Bức xạ Mặt Trời lớn, trời quang mây, gió Mậu dịch khô thổi liên tục, khiến bốc hơi rất mạnh.
- Nhiều hoang mạc lớn nằm gần chí tuyến, ít sông lớn đổ ra biển nên ít nước ngọt pha loãng.
Kết quả: lượng bốc hơi vượt xa lượng mưa, muối tích tụ lại, độ muối mặt nước có thể lên tới khoảng 36 – 37‰, cao hơn mức trung bình 35‰ của đại dương.
Phân tích từng phương án sai
| Phương án | Độ muối | Lí do |
|---|---|---|
| A. Xích đạo | Thấp hơn chí tuyến | Nóng, bốc hơi lớn nhưng là đai áp thấp, mưa rất nhiều quanh năm và có nhiều sông lớn (A-ma-dôn, Công-gô) đổ ra biển. |
| C. Ôn đới | Giảm dần | Nhiệt độ thấp hơn nên bốc hơi yếu hơn, lại có gió Tây ôn đới mang mưa. |
| D. Cực | Thấp nhất | Rất lạnh, bốc hơi kém, nước ngọt từ băng tan bổ sung vào biển. |
Bẫy thường gặp: nhiều em chọn A vì nghĩ “nóng nhất thì bốc hơi nhiều nhất nên mặn nhất”. Đề bài kiểm tra đúng chỗ này: phải xét cả lượng mưa, không chỉ nhiệt độ.
Đọc biểu đồ: độ muối thay đổi theo vĩ độ
Nếu vẽ đường biểu diễn độ muối mặt nước theo vĩ độ, em sẽ thấy đường có hai đỉnh ở khoảng 20° – 30° hai bán cầu và một chỗ trũng nhẹ ở xích đạo, sau đó giảm mạnh về phía hai cực. Đường lượng bốc hơi trừ lượng mưa có hình dạng gần giống hệt, cho thấy mối quan hệ chặt chẽ giữa hai yếu tố này.
Đây là kĩ năng đọc biểu đồ hay xuất hiện trong đề thi: khi thấy hai đường “đi cùng nhau”, em kết luận nhân tố đó quyết định đại lượng kia.
Kiến thức cần nhớ: phân bố độ muối
- Độ muối trung bình của nước biển và đại dương khoảng 35‰.
- Theo vĩ độ: cao nhất ở chí tuyến, thấp hơn ở xích đạo, thấp nhất ở vùng cực.
- Theo vị trí: biển kín, khí hậu khô nóng, ít sông đổ vào thì độ muối cao (Biển Đỏ khoảng 40‰ trở lên). Biển kín có nhiều sông đổ vào và khí hậu lạnh thì độ muối thấp (biển Ban-tích chỉ khoảng dưới 10‰).
- Theo độ sâu: lớp nước mặt biến động mạnh theo khí hậu; xuống sâu, độ muối ổn định hơn.
Để luyện thêm dạng “nhận định không đúng” về độ muối, xem Nhận định nào không đúng về độ muối của nước biển?. Bài lí thuyết mở rộng có tại Độ muối của biển và đại dương lớn nhất ở vùng nào.
Mẹo nhớ
“Chí tuyến – khô – mặn nhất; xích đạo – mưa – nhạt hơn; cực – băng – nhạt nhất.” Mỗi khi gặp câu hỏi về độ muối, em tự hỏi: nơi đó mất nước nhiều hay được thêm nước ngọt nhiều?
Câu hỏi luyện tập tương tự
Câu 1. Độ muối của nước biển ở vùng xích đạo thấp hơn vùng chí tuyến chủ yếu do
A. nhiệt độ thấp hơn. B. mưa nhiều hơn. C. ít sông đổ vào. D. có nhiều băng tan.
Đáp án: B. Xích đạo mưa nhiều quanh năm, nước mưa pha loãng nước biển.
Câu 2. Biển nào sau đây có độ muối cao nhất?
A. Biển Ban-tích. B. Biển Đỏ. C. Biển Bắc. D. Biển Đông.
Đáp án: B. Biển Đỏ là biển gần kín, nằm giữa vùng hoang mạc khô nóng, hầu như không có sông lớn đổ vào.
Câu 3. Nhân tố nào sau đây làm tăng độ muối của nước biển?
A. Lượng mưa lớn. B. Băng tan. C. Bốc hơi mạnh. D. Nhiều sông đổ vào.
Đáp án: C. Bốc hơi lấy đi nước nhưng giữ lại muối nên làm tăng độ muối.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao xích đạo nóng nhưng độ muối lại không cao nhất?
Vì xích đạo là đai áp thấp, mưa rất nhiều quanh năm và có nhiều sông lớn đổ ra biển, lượng nước ngọt bổ sung làm giảm độ muối.
Độ muối trung bình của nước biển là bao nhiêu?
Khoảng 35‰, tức trung bình 1 000 g nước biển chứa khoảng 35 g muối hoà tan.
Vùng nào có độ muối nước biển thấp nhất?
Vùng cực, do nhiệt độ thấp, bốc hơi yếu và có nước ngọt từ băng tan.
Biển nào có độ muối cao nhất thế giới?
Trong các biển thông với đại dương, Biển Đỏ có độ muối thuộc loại cao nhất, khoảng 40‰ trở lên.