Trả lời nhanh
Đáp án đúng của dạng câu này là phương án nêu sự phân biệt đối xử giữa các chủ thể kinh doanh, ví dụ: chỉ một số doanh nghiệp được miễn nghĩa vụ nộp thuế, hoặc bị cấm kinh doanh ngành nghề pháp luật không cấm chỉ vì lý do thành phần, giới tính, nơi cư trú. Bình đẳng trong kinh doanh là mọi chủ thể có quyền và nghĩa vụ như nhau theo pháp luật.
Lưu ý về đề bài
Đây là câu hỏi dạng “chọn nội dung KHÔNG đúng”. Đề gốc có 4 phương án A, B, C, D, nhưng các phương án thay đổi theo từng đề. Vì vậy trang này hướng dẫn cách xác định đáp án cho mọi biến thể, em chỉ cần áp dụng vào đề của mình.
Bình đẳng trong kinh doanh là gì?
Bình đẳng trong kinh doanh nghĩa là mọi cá nhân, tổ chức khi tham gia hoạt động kinh doanh đều được đối xử như nhau về quyền và nghĩa vụ, không phân biệt thành phần kinh tế, quy mô hay người sở hữu. Cơ sở là quyền tự do kinh doanh trong những ngành nghề mà pháp luật không cấm (Hiến pháp 2013).
Những biểu hiện phản ánh bình đẳng
- Về quyền: tự chủ đăng ký kinh doanh; tự lựa chọn ngành nghề, hình thức, địa điểm, quy mô kinh doanh; chủ động tìm kiếm thị trường, khách hàng, ký kết hợp đồng; thuê và sử dụng lao động theo pháp luật.
- Về nghĩa vụ: kinh doanh đúng ngành nghề đã đăng ký; nộp thuế đầy đủ; bảo vệ môi trường; bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng và người lao động.
- Về cạnh tranh: cùng cạnh tranh lành mạnh trong một môi trường pháp lý, cùng chịu sự quản lý của nhà nước.
Bảng nhận diện nhanh: phản ánh hay không phản ánh?
| Nội dung | Có phản ánh bình đẳng? | Vì sao |
|---|---|---|
| Mọi doanh nghiệp đủ điều kiện đều được cấp đăng ký kinh doanh | Có | Cùng điều kiện, cùng quyền |
| Doanh nghiệp nào cũng phải nộp thuế theo quy định | Có | Cùng nghĩa vụ |
| Cá nhân nào cũng được chọn ngành nghề pháp luật không cấm | Có | Quyền tự chủ như nhau |
| Doanh nghiệp lớn được miễn nộp thuế, doanh nghiệp nhỏ thì không | Không | Ưu tiên vô lý, trái nghĩa vụ chung |
| Chỉ người cùng địa phương mới được mở cửa hàng ngành nghề không cấm | Không | Hạn chế quyền theo nơi cư trú |
| Doanh nghiệp được tự ý bán hàng hoá cấm vì “đã nộp thuế nhiều” | Không | Không ai đứng ngoài pháp luật |
Các ví dụ trên do thầy cô tự đặt để minh hoạ, không phải phương án gốc của đề.
Cách loại trừ phương án
- Gạch chân chủ thể và hành vi trong từng phương án.
- Hỏi: “Ý này cho một nhóm đặc quyền, hoặc cấm một nhóm vô lý, hay áp dụng cùng một luật cho mọi người?”
- Phương án nào chỉ ra đặc quyền, miễn trừ nghĩa vụ hoặc hạn chế quyền không có căn cứ pháp luật thì chọn làm đáp án.
- Các phương án nói về “theo quy định của pháp luật”, “cùng điều kiện”, “như nhau” thường là ý đúng.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm bình đẳng với bằng nhau tuyệt đối. Pháp luật có thể cấm hoặc đặt điều kiện với một số ngành (ví dụ ngành kinh doanh có điều kiện), nhưng áp dụng cho mọi chủ thể như nhau thì vẫn bình đẳng.
- Nhầm ưu đãi theo ngành, địa bàn với phân biệt đối xử. Ưu đãi dành cho mọi doanh nghiệp đủ điều kiện theo luật vẫn là bình đẳng.
- Đọc sót từ “không”. Đề hỏi ý “không phản ánh”, nhiều em chọn nhầm ý đúng.
Mẹo nhớ
Em nhớ công thức: cùng luật – cùng quyền – cùng nghĩa vụ. Ý nào phá vỡ một trong ba chữ “cùng” này thì không phản ánh sự bình đẳng.
Luyện tập
Câu 1. Nội dung nào dưới đây KHÔNG thể hiện bình đẳng trong kinh doanh? (a) Công ty A tự chọn địa điểm kinh doanh hợp pháp. (b) Công ty B được giảm thuế vì là công ty của người quen quan chức. (c) Hộ kinh doanh C thực hiện nghĩa vụ nộp thuế. (d) Cửa hàng D được tự ký hợp đồng với nhà cung cấp.
Đáp án: (b), vì ưu đãi theo quan hệ cá nhân, không dựa trên quy định chung.
Câu 2. Đúng hay sai: “Doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp nhà nước đều phải kinh doanh đúng ngành nghề đã đăng ký.”
Đáp án: Đúng, đây là nghĩa vụ chung nên thể hiện bình đẳng.
Câu 3. Chị M muốn mở tiệm sách (ngành pháp luật không cấm) nhưng địa phương yêu cầu chị phải là người nam mới được cấp phép. Việc này có bình đẳng không?
Đáp án: Không, vì phân biệt giới tính trái với quyền tự do kinh doanh và bình đẳng giới.
Câu hỏi thường gặp
Bình đẳng trong kinh doanh có nghĩa là mọi doanh nghiệp đều như nhau không?
Không. Bình đẳng nghĩa là cùng quyền và nghĩa vụ theo pháp luật, không có đặc quyền hay phân biệt vô lý. Quy mô, ngành nghề, điều kiện vẫn có thể khác nhau.
Ưu đãi thuế cho doanh nghiệp ở vùng khó khăn có vi phạm bình đẳng không?
Không, nếu ưu đãi do pháp luật quy định và áp dụng cho mọi doanh nghiệp đáp ứng điều kiện. Đây là chính sách hỗ trợ chung, không phải phân biệt đối xử.
Làm sao nhận ra nhanh phương án không phản ánh bình đẳng?
Tìm phương án cho một nhóm được miễn nghĩa vụ, hưởng đặc quyền, hoặc bị hạn chế quyền không có căn cứ pháp luật. Phương án đó là đáp án của câu hỏi dạng này.