Trả lời nhanh
Phải bảo vệ nguồn nước ngọt vì nước ngọt rất ít (khoảng 2,5% lượng nước trên Trái Đất, phần dễ khai thác còn nhỏ hơn nhiều), lại cần cho sinh hoạt, sản xuất và mọi sinh vật. Ở địa phương, em có thể tiết kiệm nước, không xả rác và nước thải xuống sông hồ, giữ vệ sinh giếng, ao, kênh mương và tuyên truyền cho mọi người cùng làm.
Nước ngọt ít hơn em tưởng
Nhìn bản đồ thế giới, em thấy toàn màu xanh của biển và đại dương. Nhưng gần như toàn bộ lượng nước đó là nước mặn, không uống và không tưới cây được.
Phần nước ngọt chỉ chiếm khoảng 2,5%. Trong số đó, hơn hai phần ba bị “khoá” trong băng và tuyết ở hai cực, trên núi cao; gần một phần ba là nước ngầm nằm sâu dưới đất. Sông, hồ, đầm nơi con người lấy nước dễ dàng nhất chỉ chiếm một phần rất nhỏ.
Vì vậy, mỗi giọt nước sạch đều quý. Khi nguồn nước ngọt ở địa phương bị ô nhiễm hay cạn kiệt, rất khó tìm được nguồn thay thế.
Vì sao phải bảo vệ nguồn nước ngọt?
- Nước là điều kiện sống của con người. Cơ thể người có khoảng 60–70% là nước. Thiếu nước sạch, con người dễ mắc bệnh đường ruột, bệnh ngoài da, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng.
- Nước cần cho sản xuất. Trồng lúa, chăn nuôi, làm công nghiệp, sản xuất điện đều dùng rất nhiều nước. Nước bẩn làm cây trồng, vật nuôi kém phát triển và hàng hoá khó bán.
- Nước nuôi dưỡng hệ sinh thái. Cá, tôm, thực vật thuỷ sinh, chim nước sống nhờ sông hồ sạch. Nước ô nhiễm làm cá chết, mất nơi sinh sống của nhiều loài.
- Ô nhiễm nước rất khó và tốn kém để khắc phục. Xử lí một dòng sông bị ô nhiễm mất nhiều năm và rất nhiều tiền, trong khi giữ sạch ngay từ đầu thì đơn giản hơn nhiều.
- Nhu cầu dùng nước ngày càng tăng. Dân số tăng, đô thị và nhà máy mở rộng, biến đổi khí hậu gây hạn hán, xâm nhập mặn. Nguồn nước ngọt vốn đã ít lại càng chịu áp lực.
Nguồn nước ở địa phương thường bị đe doạ bởi điều gì?
- Rác thải sinh hoạt, túi ni lông vứt xuống kênh, ao, hồ làm tắc dòng chảy và thối rữa.
- Nước thải sinh hoạt, chuồng trại chăn nuôi, nhà máy xả thẳng ra sông không qua xử lí.
- Thuốc trừ sâu, phân bón hoá học dư thừa ngấm vào đất, trôi xuống mương máng.
- Khai thác nước ngầm quá mức, khoan giếng bừa bãi làm hạ mực nước, sụt lún đất, nước nhiễm mặn.
- Thói quen lãng phí: để vòi nước chảy khi đánh răng, rửa xe bằng vòi xịt quá lâu.
Em đã và có thể làm gì để bảo vệ nguồn nước?
Ở nhà
- Tắt vòi khi xà phòng tay, đánh răng; dùng xô, chậu thay cho xả nước liên tục.
- Sửa ngay vòi nước, bồn cầu bị rò rỉ. Một vòi rò nhỏ cũng có thể hao hàng chục lít nước mỗi ngày.
- Tận dụng nước vo gạo, nước rửa rau để tưới cây.
- Không đổ dầu mỡ, hoá chất, thuốc thừa xuống cống; thu gom riêng để xử lí đúng nơi quy định.
Ở trường
- Kiểm tra và tắt vòi nước sau khi dùng, nhắc bạn cùng làm.
- Tham gia trực nhật, thu gom rác ở sân trường, không vứt rác vào bồn nước, mương thoát nước.
- Vẽ tranh, làm áp phích, viết bài tuyên truyền trong tuần lễ bảo vệ môi trường.
Ở khu dân cư và địa phương
- Tham gia ra quân dọn dẹp bờ sông, ao hồ, nạo vét kênh mương cùng đoàn đội, tổ dân phố.
- Không xả rác, xác động vật, nước thải chưa xử lí xuống nguồn nước chung.
- Giữ vệ sinh giếng, bể chứa nước mưa; che đậy kín để tránh bụi bẩn và muỗi.
- Báo cho người lớn, chính quyền khi thấy nước đổi màu, có mùi lạ hoặc cá chết hàng loạt.
- Ủng hộ trồng cây gây rừng đầu nguồn, vì rừng giữ nước và làm sạch nước.
Mẹo viết bài và lỗi sai thường gặp
- Bài làm tốt gồm hai phần rõ ràng: “vì sao” (lý do) và “làm gì” (biện pháp). Nhiều bạn chỉ nêu một phần.
- Biện pháp phải cụ thể, làm được, gắn với địa phương mình (ví dụ: con sông, cái ao, giếng làng em). Tránh viết chung chung như “phải giữ gìn môi trường”.
- Đừng nhầm “tiết kiệm nước” với “bảo vệ chất lượng nước”. Hai ý này bổ sung cho nhau: một ý là dùng ít đi, một ý là giữ cho nước sạch.
- Mẹo nhớ ý: Ít – Sạch – Cần – Chung (nước ngọt ít, cần giữ sạch, ai cũng cần, là tài sản chung).
Luyện tập có đáp án
Câu 1. Vì sao nước ngầm cũng cần được bảo vệ dù ta không nhìn thấy nó?
Gợi ý: Nước ngầm là nguồn cung cấp nước giếng khoan, giếng đào cho nhiều gia đình. Nếu rác thải, hoá chất ngấm xuống đất hoặc bị hút quá mức, nước ngầm sẽ nhiễm bẩn, nhiễm mặn, rất khó phục hồi.
Câu 2. Nêu ba việc em làm được trong một tuần để tiết kiệm nước.
Gợi ý: Tắt vòi khi đánh răng; dùng nước vo gạo tưới cây; báo bố mẹ sửa vòi rò rỉ.
Câu 3. Nhà máy xả nước thải chưa xử lí xuống sông gây hậu quả gì?
Gợi ý: Cá chết, nguồn nước sinh hoạt và tưới tiêu bị ô nhiễm, sức khoẻ người dân bị ảnh hưởng, môi trường sống của sinh vật bị phá hủy.
Câu hỏi thường gặp
Nguồn nước ngọt gồm những gì?
Gồm nước mặt (sông, suối, hồ, ao, đầm), nước ngầm (mạch nước dưới đất) và nước mưa. Ngoài ra còn có nước ngọt tích trữ dưới dạng băng, tuyết ở hai cực và núi cao.
Nước ngọt chiếm bao nhiêu phần trăm nước trên Trái Đất?
Khoảng 2,5%. Phần lớn trong số đó là băng, tuyết và nước ngầm, nên lượng nước ngọt con người dễ dùng ở sông hồ rất ít.
Học sinh có thể làm gì để bảo vệ nguồn nước?
Tắt vòi khi không dùng, không xả rác xuống ao hồ, kênh mương, tái sử dụng nước vo gạo để tưới cây, tham gia dọn vệ sinh bờ sông và nhắc người thân cùng thực hiện.
Ô nhiễm nguồn nước gây hậu quả gì?
Gây bệnh cho người, làm chết cá và sinh vật thuỷ sinh, giảm năng suất cây trồng, vật nuôi và làm tốn kém chi phí xử lí nước sạch.