Trả lời nhanh
Khi đến trung tâm giới thiệu việc làm, chị M đang thực hiện quyền làm việc và tự do lựa chọn việc làm của công dân, theo hình thức sử dụng pháp luật (chủ động làm điều pháp luật cho phép). Còn trung tâm thực hiện chức năng tư vấn, giới thiệu việc làm và cung cấp thông tin thị trường lao động cho người đang cần tìm việc.
Tình huống này thường xuất hiện trong bài về pháp luật lao động và việc làm. Đề gốc có thể là câu trắc nghiệm hoặc câu hỏi “hành vi của chị M thể hiện điều gì?”. Vì không có đủ bốn phương án gốc, bài dưới đây phân tích theo từng ý để em tự đối chiếu với bất kỳ phương án nào đề đưa ra.
Tóm tắt tình huống
- Chị M từng làm việc cho doanh nghiệp B theo hợp đồng lao động.
- Hợp đồng lao động giữa hai bên đã chấm dứt.
- Chị M chủ động đến trung tâm giới thiệu việc làm gần nhà để tìm công việc mới.
Điểm mấu chốt: chị M tự mình tìm đến cơ quan có chức năng hỗ trợ việc làm, không ai ép buộc hay yêu cầu.
Chị M thực hiện quyền gì?
Hiến pháp 2013 quy định công dân có quyền làm việc, lựa chọn nghề nghiệp, việc làm và nơi làm việc. Bộ luật Lao động cũng ghi nhận người lao động có quyền làm việc, tự do lựa chọn việc làm, nghề nghiệp và nơi làm việc.
Chị M tìm trung tâm để tìm việc mới, tức là đang thực hiện đúng quyền tự do lựa chọn việc làm. Đây là quyền của mọi công dân đủ điều kiện lao động, không phụ thuộc việc trước đó làm ở đâu.
Đây là hình thức thực hiện pháp luật nào?
| Hình thức | Đặc điểm | Có phải tình huống này? |
|---|---|---|
| Tuân thủ pháp luật | Kiềm chế, không làm điều pháp luật cấm | Không |
| Thi hành pháp luật | Làm điều pháp luật bắt buộc phải làm | Không, vì không có quy định bắt chị M phải đến trung tâm |
| Sử dụng pháp luật | Chủ động thực hiện điều pháp luật cho phép (quyền) | Đúng |
| Áp dụng pháp luật | Cơ quan, người có thẩm quyền ra quyết định theo luật | Không, chị M là công dân thực hiện quyền |
Mẹo nhớ: hỏi “đây là quyền hay nghĩa vụ?”. Quyền, tự nguyện làm thì là sử dụng. Nghĩa vụ, bắt buộc làm thì là thi hành. Cấm mà không làm thì là tuân thủ.
Vai trò của trung tâm giới thiệu việc làm
Trung tâm dịch vụ việc làm là đơn vị hỗ trợ kết nối người lao động với người sử dụng lao động. Các việc chính gồm:
- Tư vấn về nghề nghiệp, việc làm, kỹ năng tìm việc.
- Giới thiệu việc làm phù hợp cho người lao động.
- Cung cấp thông tin về thị trường lao động.
- Thực hiện các thủ tục liên quan đến bảo hiểm thất nghiệp cho người đủ điều kiện, trong đó có hỗ trợ tư vấn, giới thiệu việc làm và học nghề.
Qua đó, trung tâm góp phần thực hiện chính sách việc làm của Nhà nước, giúp thị trường lao động vận hành thông suốt.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm với thi hành pháp luật: thấy có cơ quan nhà nước xuất hiện nên cho rằng đó là nghĩa vụ. Thực tế đến trung tâm là quyền, không phải bắt buộc.
- Nhầm với áp dụng pháp luật: chủ thể áp dụng phải là cơ quan, người có thẩm quyền ra quyết định. Chị M chỉ là người đề nghị được hỗ trợ.
- Cho rằng chấm dứt hợp đồng là hết quyền lao động: sai. Quyền làm việc luôn thuộc về công dân.
Luyện tập
- Anh K đến cơ quan có thẩm quyền để đóng thuế thu nhập theo quy định. Hành vi này thuộc hình thức thực hiện pháp luật nào?
Đáp án: thi hành pháp luật, vì đóng thuế là nghĩa vụ bắt buộc. - Bạn H đủ 18 tuổi, tự đăng ký học nghề tại một trung tâm giáo dục nghề nghiệp. Đây là hình thức nào?
Đáp án: sử dụng pháp luật, vì học tập, chọn nghề là quyền công dân. - Ông T dừng xe khi gặp đèn đỏ. Đây là hình thức nào?
Đáp án: tuân thủ pháp luật, vì ông không làm điều pháp luật cấm.
Cách trả lời khi gặp đề tương tự
- Xác định chủ thể là ai: công dân hay cơ quan nhà nước.
- Xác định hành vi là quyền, nghĩa vụ hay điều cấm.
- Đối chiếu với bốn hình thức thực hiện pháp luật, rồi loại trừ phương án không khớp.
Câu hỏi thường gặp
Chị M đến trung tâm giới thiệu việc làm là thực hiện quyền gì?
Chị M thực hiện quyền làm việc và tự do lựa chọn việc làm, nghề nghiệp của công dân theo Hiến pháp và Bộ luật Lao động.
Hành vi của chị M thuộc hình thức thực hiện pháp luật nào?
Sử dụng pháp luật, vì chị chủ động thực hiện một quyền mà pháp luật cho phép, không bị bắt buộc.
Trung tâm giới thiệu việc làm có vai trò gì?
Trung tâm tư vấn nghề nghiệp, giới thiệu việc làm, cung cấp thông tin thị trường lao động và hỗ trợ thủ tục bảo hiểm thất nghiệp cho người đủ điều kiện.
Chấm dứt hợp đồng lao động rồi thì có còn quyền tìm việc không?
Có. Quyền làm việc và lựa chọn việc làm là quyền của công dân, không mất đi khi hợp đồng cũ chấm dứt.