Trả lời nhanh
Trình tự đọc bản vẽ chi tiết gồm 5 bước: khung tên, hình biểu diễn, kích thước, yêu cầu kĩ thuật, tổng hợp. Trình tự đọc bản vẽ nhà gồm 4 bước: khung tên, hình biểu diễn (mặt bằng, mặt đứng, mặt cắt), kích thước, các bộ phận. Cả hai đều đi từ thông tin chung đến chi tiết, nên em chỉ cần nhớ “nhìn tên – xem hình – đọc số”.
Vì sao phải đọc bản vẽ theo trình tự?
Bản vẽ kĩ thuật chứa rất nhiều thông tin: tên gọi, vật liệu, hình dạng, kích thước. Nếu đọc lộn xộn, em dễ bỏ sót thông tin hoặc hiểu sai hình dạng vật thể. Đọc theo trình tự giống như đọc một bài văn: biết tên bài, nắm ý chính rồi mới đi vào chi tiết.
Trình tự đọc bản vẽ chi tiết
| Bước | Nội dung cần đọc | Thông tin thu được |
|---|---|---|
| 1. Khung tên | Tên gọi chi tiết, vật liệu, tỉ lệ, cơ sở thiết kế | Biết đây là chi tiết gì, làm bằng gì, vẽ phóng to hay thu nhỏ |
| 2. Hình biểu diễn | Hình chiếu, hình cắt, mặt cắt | Hình dạng, cấu tạo bên ngoài và bên trong |
| 3. Kích thước | Kích thước chung, kích thước các phần | Dài, rộng, cao, đường kính, độ dày từng phần |
| 4. Yêu cầu kĩ thuật | Độ nhẵn bề mặt, dung sai, gia công, xử lí bề mặt | Chất lượng cần đạt khi chế tạo |
| 5. Tổng hợp | Ghép các thông tin trên | Hình dung toàn bộ chi tiết và công dụng |
Trình tự đọc bản vẽ nhà
- Khung tên: tên ngôi nhà hoặc công trình, tỉ lệ bản vẽ, người vẽ.
- Hình biểu diễn: tên các hình (mặt bằng, mặt đứng, mặt cắt) và vị trí của chúng trên bản vẽ. Mặt bằng cho biết cách bố trí các phòng, mặt đứng cho biết hình dạng bên ngoài, mặt cắt cho biết kết cấu theo chiều cao như móng, mái.
- Kích thước: kích thước chung (dài, rộng, cao của ngôi nhà) và kích thước từng bộ phận, từng phòng.
- Các bộ phận: số phòng, số cửa đi, cửa sổ và các thiết bị, bộ phận chính khác.
Điểm giống và khác nhau
- Giống nhau: cùng bắt đầu từ khung tên, tiếp đến hình biểu diễn, rồi kích thước.
- Khác nhau: bản vẽ chi tiết có thêm bước yêu cầu kĩ thuật và bước tổng hợp vì cần gia công chính xác; bản vẽ nhà lại chú trọng bộ phận (phòng, cửa) vì quan tâm tới công năng sử dụng.
Ví dụ đọc một bản vẽ chi tiết đơn giản
Giả sử em gặp bản vẽ một chi tiết ống lót. Khung tên ghi “Ống lót”, vật liệu thép, tỉ lệ 1:1. Hình biểu diễn gồm hình cắt ở vị trí hình chiếu đứng và hình chiếu bằng. Kích thước ghi đường kính ngoài 30 mm, đường kính trong 20 mm, dài 40 mm. Yêu cầu kĩ thuật: làm tù cạnh, mạ kẽm. Từ đó, em kết luận đây là một chi tiết hình ống rỗng, dùng lót vào lỗ trục để giảm mài mòn.
Mẹo nhớ
Với bản vẽ chi tiết, nhớ câu “Khung – Hình – Kích – Yêu – Tổng”. Với bản vẽ nhà, rút còn “Khung – Hình – Kích – Bộ phận”. Cả hai đều bắt đầu bằng ba chữ đầu giống nhau.
Lỗi sai thường gặp
- Đọc hình biểu diễn trước khung tên nên không biết tỉ lệ để ước lượng kích thước thật.
- Nhầm kích thước ghi trên bản vẽ với kích thước đo trực tiếp bằng thước trên giấy. Phải lấy theo con số ghi, không đo trên bản vẽ.
- Quên nhìn yêu cầu kĩ thuật nên bỏ sót việc xử lí bề mặt.
Luyện tập
Câu 1. Bước nào sau khung tên khi đọc bản vẽ nhà?
Đáp án: hình biểu diễn.
Câu 2. Muốn biết ngôi nhà có mấy phòng thì xem hình nào?
Đáp án: mặt bằng.
Câu 3. Thông tin về độ nhẵn bề mặt chi tiết nằm ở đâu?
Đáp án: ở phần yêu cầu kĩ thuật của bản vẽ chi tiết.
Câu hỏi thường gặp
Trình tự đọc bản vẽ chi tiết gồm mấy bước?
Gồm 5 bước theo thứ tự: khung tên, hình biểu diễn, kích thước, yêu cầu kĩ thuật, tổng hợp.
Bản vẽ nhà được đọc theo trình tự nào?
Đọc lần lượt khung tên, hình biểu diễn, kích thước, rồi các bộ phận như phòng, cửa đi, cửa sổ.
Vì sao phải đọc khung tên trước tiên?
Khung tên cho biết tên gọi, vật liệu và tỉ lệ nên giúp em hiểu đối tượng và quy mô trước khi xem hình vẽ.
Mặt bằng của bản vẽ nhà cho biết điều gì?
Mặt bằng cho biết vị trí, kích thước và cách bố trí các phòng, cửa trong ngôi nhà nhìn từ trên xuống.