Trả lời nhanh
Trong câu “Nhà rông đối với tuổi trẻ Tây Nguyên thân thương như cái tổ chim êm ấm”, sự vật được so sánh là nhà rông. Từ ngữ dùng để so sánh là “cái tổ chim êm ấm”, được nối với nhà rông bằng từ so sánh “như”; đặc điểm giống nhau giữa hai sự vật là “thân thương”. Câu văn cho thấy nhà rông gần gũi, ấm áp và che chở thanh niên Tây Nguyên giống như tổ chim che chở chim non.
Đề bài
Câu hỏi: Chỉ ra sự vật được so sánh và từ ngữ dùng để so sánh trong câu văn sau:
Nhà rông đối với tuổi trẻ Tây Nguyên thân thương như cái tổ chim êm ấm.
Câu này thường xuất hiện trong đề kiểm tra Tiếng Việt lớp 3 học kì 1, phần đọc hiểu bài viết về nhà rông Tây Nguyên. Ở một số đề, câu hỏi được ra dưới dạng trắc nghiệm như sau:
Sự vật được so sánh trong câu văn trên là gì?
- A. Tuổi trẻ Tây Nguyên
- B. Nhà rông
- C. Cái tổ chim
- D. Tây Nguyên
Lưu ý: thứ tự phương án có thể khác trong đề của em.
Đáp án: B. Nhà rông.
Lời giải chi tiết
Em tách câu văn thành các bộ phận của phép so sánh:
| Sự vật được so sánh | Đặc điểm so sánh | Từ so sánh | Sự vật dùng để so sánh |
|---|---|---|---|
| nhà rông | thân thương | như | cái tổ chim êm ấm |
- Sự vật được so sánh: nhà rông. Đây là sự vật mà câu văn muốn nói tới, đứng trước từ “như”.
- Từ ngữ dùng để so sánh: cái tổ chim êm ấm. Đây là hình ảnh được đem ra để so sánh, giúp người đọc hình dung nhà rông rõ hơn.
- Từ “như” là từ so sánh, nối hai sự vật với nhau. Nếu đề hỏi “từ so sánh” (chứ không phải “từ ngữ dùng để so sánh”) thì em trả lời là “như”.
Vì sao các phương án khác sai?
- A. Tuổi trẻ Tây Nguyên: đây là những người cảm nhận nhà rông thân thương, không phải sự vật được đem ra so sánh.
- C. Cái tổ chim: đây là sự vật dùng để so sánh (vế đứng sau từ “như”), không phải sự vật được so sánh.
- D. Tây Nguyên: chỉ là tên vùng đất, bổ sung ý cho “tuổi trẻ”, không tham gia vào phép so sánh.
Hình ảnh so sánh có ý nghĩa gì?
Tổ chim là nơi chim non được ấp ủ, che chở và yêu thương. So sánh nhà rông với “cái tổ chim êm ấm”, người viết cho thấy nhà rông là nơi thanh niên trong buôn làng tụ họp, sinh hoạt, nghe già làng kể chuyện, nên họ thấy gắn bó và ấm áp như ở trong tổ của mình.
Sự vật được so sánh là gì?
Sự vật được so sánh là sự vật chính mà câu văn muốn miêu tả. Người viết tìm một sự vật khác có nét giống nó để đặt cạnh, làm cho câu văn sinh động và dễ hình dung hơn. Một phép so sánh đầy đủ thường có bốn bộ phận:
- Sự vật được so sánh (ví dụ: nhà rông).
- Đặc điểm, hoạt động giống nhau (ví dụ: thân thương).
- Từ so sánh: như, là, giống như, tựa như, như là, hơn, kém…
- Sự vật dùng để so sánh (ví dụ: cái tổ chim êm ấm).
Mẹo tìm nhanh: em tìm từ so sánh trước (thường là “như”). Sự vật đứng trước từ so sánh là sự vật được so sánh; sự vật đứng sau là sự vật dùng để so sánh. Không phải câu nào cũng có đủ bốn bộ phận, có câu bỏ đặc điểm, ví dụ “Trẻ em như búp trên cành”.
Lỗi hay gặp
- Viết ngược hai vế: ghi “cái tổ chim” là sự vật được so sánh. Hãy nhớ vế đứng trước từ “như” mới là sự vật được so sánh.
- Chỉ ghi “tổ chim” mà bỏ “êm ấm”. Nên chép đủ cụm “cái tổ chim êm ấm” vì “êm ấm” làm rõ nét giống nhau.
- Nhầm “từ so sánh” với “từ ngữ dùng để so sánh”. Từ so sánh là “như”; từ ngữ dùng để so sánh là hình ảnh “cái tổ chim êm ấm”.
Bài tập vận dụng có đáp án
- “Mặt trăng tròn như cái đĩa bạc.”
Đáp án: sự vật được so sánh là mặt trăng; đặc điểm tròn; từ so sánh như; sự vật dùng để so sánh là cái đĩa bạc. - “Những chùm hoa phượng đỏ rực như những ngọn lửa.”
Đáp án: sự vật được so sánh là những chùm hoa phượng; đặc điểm đỏ rực; từ so sánh như; sự vật dùng để so sánh là những ngọn lửa. - “Tiếng suối trong như tiếng hát xa.” (Hồ Chí Minh)
Đáp án: sự vật được so sánh là tiếng suối; đặc điểm trong; từ so sánh như; sự vật dùng để so sánh là tiếng hát xa.
Câu hỏi thường gặp
Sự vật được so sánh là gì?
Là sự vật chính mà câu văn muốn miêu tả, thường đứng trước từ so sánh như, là, giống như. Ví dụ trong câu Mặt trăng tròn như cái đĩa bạc, sự vật được so sánh là mặt trăng.
Từ so sánh và từ ngữ dùng để so sánh khác nhau thế nào?
Từ so sánh là từ nối hai vế như như, là, giống, tựa. Từ ngữ dùng để so sánh là sự vật được đem ra so sánh, đứng sau từ so sánh, ví dụ cái tổ chim êm ấm.
Trong câu về nhà rông, hai sự vật giống nhau ở điểm nào?
Nhà rông và cái tổ chim giống nhau ở đặc điểm thân thương, êm ấm, đều là nơi che chở và gắn bó.
Làm sao tìm nhanh sự vật được so sánh trong câu?
Em tìm từ so sánh trước, sau đó lấy sự vật đứng trước từ đó. Sự vật đứng sau từ so sánh là sự vật dùng để so sánh.