Trả lời nhanh
Bài nghị luận về trách nhiệm bảo vệ môi trường của tuổi trẻ cần nêu rõ luận đề (người trẻ phải hành động vì môi trường sống), giải thích khái niệm, chỉ ra thực trạng và nguyên nhân, lí giải vì sao trách nhiệm đặt lên vai người trẻ, đề xuất việc làm cụ thể, phản bác quan niệm sai và rút ra bài học cho bản thân. Dưới đây là dàn ý và 4 bài mẫu theo 4 hướng khác nhau.
Phân tích đề
- Kiểu bài: nghị luận về một vấn đề của đời sống (Bài 3, Ngữ văn 8 Chân trời sáng tạo).
- Luận đề: tuổi trẻ cần có trách nhiệm với việc bảo vệ môi trường sống.
- Từ khóa cần giải thích: “môi trường sống” (không khí, nước, đất, cây xanh, sinh vật quanh ta) và “trách nhiệm” (ý thức và hành động tự giác, không chờ ai nhắc).
- Bằng chứng nên dùng: hiện tượng em quan sát được ở địa phương, trường học; hoạt động của Đoàn, Đội; tấm gương người trẻ hành động vì môi trường.
Dàn ý chi tiết
Mở bài
Dẫn dắt từ một hình ảnh gần gũi (dòng sông quê, sân trường sau giờ ra chơi, bầu trời mù bụi), nêu luận đề: người trẻ không thể đứng ngoài việc bảo vệ môi trường sống.
Thân bài
- Giải thích: môi trường sống là gì; “có trách nhiệm” nghĩa là hiểu, quan tâm và hành động.
- Thực trạng: rác thải nhựa, nước thải, khói bụi, chặt phá rừng; một bộ phận người trẻ còn thờ ơ (vứt rác bừa bãi, lãng phí điện nước, dùng đồ nhựa một lần).
- Vì sao tuổi trẻ phải có trách nhiệm: người trẻ sẽ sống lâu nhất với hậu quả hôm nay; người trẻ năng động, tiếp thu nhanh, có sức lan tỏa; thói quen hình thành từ nhỏ sẽ theo suốt đời.
- Việc làm cụ thể: phân loại rác, hạn chế đồ nhựa, tiết kiệm điện nước, trồng và chăm cây, tham gia hoạt động tình nguyện, tuyên truyền đúng cách trên mạng xã hội.
- Phản bác: quan niệm “việc của người lớn, của Nhà nước”, “một mình mình làm chẳng thay đổi được gì”.
Kết bài
Khẳng định lại luận đề, nêu cam kết hành động của bản thân bằng một việc cụ thể, đo đếm được.
Bài mẫu 1: Triển khai đầy đủ theo dàn ý
Mỗi sáng đi học, em đi ngang con mương nhỏ đầu xóm. Hồi bé, mương trong đến mức thấy cả đàn cá lia thia; bây giờ mặt nước phủ túi ni lông và vỏ hộp xốp. Hình ảnh ấy khiến em nghĩ nhiều về một điều: bảo vệ môi trường sống không phải câu khẩu hiệu, mà là trách nhiệm cụ thể của mỗi người, trước hết là của tuổi trẻ chúng ta.
Môi trường sống là tất cả những gì bao quanh con người: không khí ta thở, nguồn nước ta dùng, đất ta trồng trọt, cây xanh và muôn loài. Có trách nhiệm với môi trường nghĩa là hiểu rằng mỗi hành động nhỏ của mình đều tác động tới “ngôi nhà chung” ấy, từ đó tự giác giữ gìn mà không cần ai nhắc nhở.
Thực tế cho thấy môi trường đang chịu nhiều sức ép. Rác thải nhựa tràn xuống sông, biển; khói bụi xe cộ khiến bầu trời thành phố nhiều ngày mờ đục; rừng đầu nguồn bị thu hẹp làm lũ lụt thêm khốc liệt. Đáng buồn là không ít bạn trẻ vẫn coi đó là chuyện xa xôi: uống xong cốc trà sữa thì tiện tay vứt vỏ, ra khỏi phòng không tắt quạt, mỗi ngày dùng vài chiếc túi ni lông rồi bỏ.
Vì sao trách nhiệm ấy phải đặt lên vai người trẻ? Trước hết, chúng ta là thế hệ sẽ sống lâu nhất với hậu quả của những gì đang diễn ra hôm nay. Thứ hai, người trẻ năng động, nhạy bén với cái mới, dễ thay đổi thói quen và có khả năng lan tỏa mạnh mẽ qua bạn bè, gia đình, mạng xã hội. Cuối cùng, thói quen tốt hình thành từ tuổi học trò sẽ theo ta suốt cuộc đời.
Trách nhiệm ấy bắt đầu từ những việc rất nhỏ: mang bình nước cá nhân thay chai nhựa, phân loại rác tại nhà, tắt thiết bị điện khi không dùng, tham gia buổi trồng cây hay dọn vệ sinh do Đội, Đoàn tổ chức. Khi thấy bạn xả rác, ta có thể nhắc nhẹ nhàng thay vì làm ngơ.
Bảo vệ môi trường không đòi hỏi điều gì lớn lao, chỉ cần mỗi người trẻ bền bỉ làm đúng mỗi ngày. Riêng em, từ tuần này em sẽ mang hộp cơm và bình nước riêng đến trường, để con mương đầu xóm bớt đi ít nhất vài món rác.
Bài mẫu 2: Đi từ trải nghiệm của bản thân
Chủ nhật tuần trước, lớp em tham gia buổi nhặt rác ở bãi đất trống cạnh trường. Chỉ trong hai giờ, cả lớp gom được hơn chục bao tải, phần lớn là chai nhựa, ống hút và túi ni lông. Cầm trên tay những thứ chính chúng em từng dùng rồi vứt đi, em hiểu rằng câu hỏi “ai phải bảo vệ môi trường?” đã có câu trả lời: chính chúng ta.
Trước buổi ấy, em vẫn nghĩ môi trường bị ô nhiễm là do nhà máy, do xe cộ, những thứ quá lớn so với một học sinh. Nhưng đống rác hôm ấy không đến từ nhà máy. Nó đến từ những lần tiện tay của từng người, cộng dồn qua nhiều ngày. Nếu sự thờ ơ có thể cộng dồn thành một bãi rác, thì sự tử tế cũng có thể cộng dồn thành một khoảng sân sạch.
Tuổi trẻ có lợi thế mà người lớn ít có: thời gian, sức khỏe và sự hào hứng. Một bạn trẻ biết phân loại rác có thể hướng dẫn cả gia đình làm theo. Một nhóm học sinh có thể biến góc sân bỏ hoang thành vườn rau nhỏ. Một video ngắn quay buổi dọn rác có thể khiến hàng trăm bạn khác muốn tham gia.
Dĩ nhiên, trách nhiệm không dừng ở một buổi tình nguyện. Bãi đất sạch hôm ấy chỉ giữ được nếu mỗi ngày không ai vứt thêm rác. Vì thế, điều quan trọng nhất là thay đổi thói quen: từ chối ống hút nhựa khi không cần, giữ rác lại cho tới khi gặp thùng rác, nhắc nhau tắt đèn khi rời lớp.
Buổi nhặt rác đã dạy em rằng trách nhiệm không phải là cảm giác áy náy, mà là hành động lặp lại đủ lâu để trở thành nếp sống.
Bài mẫu 3: Tập trung phản bác quan niệm sai
Khi bàn về bảo vệ môi trường, nhiều bạn trẻ thường nói: “Việc đó là của người lớn, của các cơ quan chức năng.” Có bạn lại cho rằng: “Một mình mình làm thì thay đổi được gì?” Theo em, cả hai suy nghĩ ấy đều chưa đúng, và chính chúng khiến môi trường ngày càng xấu đi.
Đúng là Nhà nước có vai trò lớn: ban hành luật, xử phạt vi phạm, đầu tư xử lí rác thải và nước thải. Nhưng luật chỉ phát huy tác dụng khi mỗi người dân tự giác thực hiện. Không có điều luật nào đứng canh từng chiếc vỏ chai trong tay mỗi người. Môi trường sống là của chung, nên trách nhiệm cũng là của chung, không loại trừ ai, kể cả học sinh.
Còn ý nghĩ “một mình mình thì chẳng thay đổi được gì” thực chất là cái cớ để không làm. Một người bớt dùng một túi ni lông mỗi ngày thì một năm bớt được hàng trăm chiếc. Một lớp học bốn mươi bạn cùng làm như vậy, con số đã lên tới hàng chục nghìn. Thay đổi lớn luôn là tổng của rất nhiều thay đổi nhỏ.
Hơn nữa, người trẻ hôm nay sẽ là người lớn ngày mai: là kĩ sư, nhà quản lí, nhà khoa học, người làm chính sách. Nếu ngay từ bây giờ chúng ta đã quen đùn đẩy, thì sau này ai sẽ đứng ra giải quyết? Việt Nam đã cam kết đưa phát thải ròng về 0 vào năm 2050; mục tiêu ấy sẽ do chính thế hệ đang ngồi trên ghế nhà trường hôm nay góp sức hoàn thành.
Vì vậy, thay vì hỏi “ai phải làm”, mỗi bạn trẻ nên tự hỏi “hôm nay mình đã làm gì”. Câu trả lời trung thực cho câu hỏi ấy chính là thước đo trách nhiệm của tuổi trẻ với môi trường sống.
Bài mẫu 4: Bài ngắn cho đề kiểm tra
Thiên nhiên cho con người không khí, nước, lương thực mà không đòi hỏi gì. Thế nhưng hôm nay, chính con người đang làm tổn thương môi trường bằng rác thải, khói bụi và sự lãng phí. Trong bối cảnh ấy, tuổi trẻ cần nhận lấy trách nhiệm bảo vệ môi trường sống như một phần tất yếu của việc trưởng thành.
Người trẻ có trách nhiệm trước hết vì môi trường gắn trực tiếp với sức khỏe và tương lai của chính mình. Bên cạnh đó, thế hệ trẻ hiểu công nghệ, có thể dùng mạng xã hội để lan tỏa thông điệp tích cực, kêu gọi bạn bè cùng hành động. Tuy vậy, lan tỏa chỉ có giá trị khi đi kèm việc làm thật: đừng đăng ảnh “sống xanh” rồi vẫn xả rác ở công viên.
Mỗi học sinh có thể bắt đầu bằng ba việc: giữ vệ sinh lớp học, tiết kiệm điện nước và hạn chế đồ nhựa dùng một lần. Đó là những việc ai cũng làm được, ngay hôm nay. Bảo vệ môi trường, suy cho cùng, là bảo vệ chính tương lai của tuổi trẻ.
Lưu ý để bài viết đạt điểm cao
- Bằng chứng phải cụ thể và đáng tin: ưu tiên điều em tận mắt chứng kiến; không bịa số liệu, nếu dùng số liệu cần chắc chắn về nguồn.
- Có phần phản biện: đây là điểm phân biệt bài khá với bài giỏi; hãy nêu một ý kiến trái chiều rồi bác bỏ bằng lí lẽ.
- Giải pháp vừa sức học sinh: tránh đề xuất kiểu “xây nhà máy xử lí rác hiện đại” – không phải việc người viết làm được.
- Kết bài có hành động riêng: một cam kết cụ thể thuyết phục hơn lời kêu gọi chung chung.
Tham khảo thêm
- Soạn bài Viết văn bản nghị luận về một vấn đề của đời sống (Chân trời sáng tạo)
- Nghị luận: Cấm sử dụng vật dụng bằng ni lông để bảo vệ môi trường
- Nghị luận về nạn săn bắt thú hoang dã
- Văn mẫu lớp 8 Chân trời sáng tạo
Câu hỏi thường gặp
Bài nghị luận bảo vệ môi trường lớp 8 cần có những luận điểm nào?
Nên có: giải thích khái niệm, thực trạng môi trường và ý thức của người trẻ, lí do tuổi trẻ phải có trách nhiệm, việc làm cụ thể, phản bác quan niệm sai và bài học cho bản thân.
Nên phản bác ý kiến nào trong bài nghị luận về trách nhiệm bảo vệ môi trường?
Hai ý kiến hay gặp là “bảo vệ môi trường là việc của người lớn, của Nhà nước” và “một mình mình làm chẳng thay đổi được gì”; cần chỉ ra chỗ sai và đưa lí lẽ bác bỏ.
Học sinh có thể làm gì để bảo vệ môi trường sống?
Phân loại rác, hạn chế đồ nhựa dùng một lần, tiết kiệm điện nước, trồng và chăm sóc cây xanh, tham gia hoạt động tình nguyện và nhắc nhở bạn bè cùng thực hiện.