Trả lời nhanh
Ngữ văn 9 Cánh diều gồm bài Mở đầu, 10 bài học chính (Tập 1: bài 1–5, Tập 2: bài 6–10) và hai phần ôn tập, tự đánh giá cuối học kì. Mỗi bài xoay quanh một thể loại (thơ song thất lục bát, truyện thơ Nôm, văn bản thông tin, truyện ngắn, nghị luận xã hội, truyện truyền kì và trinh thám, thơ tám chữ, bi kịch, nghị luận văn học) và có đủ bốn kĩ năng Đọc – Viết – Nói và nghe – Tiếng Việt. Mục lục dưới đây dẫn tới bài soạn ngắn gọn của từng văn bản, theo đúng thứ tự sách.
Sách Ngữ văn 9 Cánh diều có gì?
Ngữ văn 9 là năm cuối cấp THCS, nên sách vừa củng cố các thể loại đã học từ lớp 6 đến lớp 8, vừa mở rộng sang những thể loại mới như truyện truyền kì, truyện trinh thám, bi kịch và nghị luận văn học. Kiến thức trong sách cũng là nền tảng cho đề thi tuyển sinh vào lớp 10, đặc biệt là phần đọc hiểu văn bản ngoài sách giáo khoa và phần viết bài văn nghị luận.
| Bài | Chủ điểm / thể loại | Văn bản đọc chính |
|---|---|---|
| 1 | Thơ và thơ song thất lục bát | Sông núi nước Nam, Khóc Dương Khuê |
| 2 | Truyện thơ Nôm | Cảnh ngày xuân, Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga |
| 3 | Văn bản thông tin | Vịnh Hạ Long, thác I-goa-du |
| 4 | Truyện ngắn | Làng, Ông lão bên chiếc cầu |
| 5 | Nghị luận xã hội | Bàn về đọc sách, Khoa học muôn năm |
| 6 | Truyện truyền kì và truyện trinh thám | Chuyện người con gái Nam Xương, Vụ cải trang bất thành |
| 7 | Thơ tám chữ và thơ tự do | Quê hương, Bếp lửa |
| 8 | Văn bản thông tin | Quần thể di tích Cố đô Huế, Cùng nhà văn Tô Hoài ngắm phố phường Hà Nội |
| 9 | Bi kịch và truyện | Sống, hay không sống?, Người thứ bảy |
| 10 | Nghị luận văn học | Nói thêm về “Chuyện người con gái Nam Xương”, Về truyện “Làng” của Kim Lân |
Cấu trúc chung của một bài học
- Tri thức Ngữ văn: các khái niệm về thể loại và tiếng Việt cần nắm trước khi đọc (ví dụ: thể song thất lục bát, ngôi kể, điểm nhìn, yếu tố kì ảo, luận đề, luận điểm).
- Đọc: hai văn bản đọc hiểu chính và một hoặc hai văn bản thực hành đọc hiểu để em tự vận dụng.
- Thực hành tiếng Việt: bài tập về từ ngữ, biện pháp tu từ, câu và các phương tiện liên kết.
- Viết và Nói – nghe: luyện kiểu bài gắn với thể loại vừa học (phân tích tác phẩm thơ, truyện, kịch; thuyết minh danh lam thắng cảnh; nghị luận xã hội; viết truyện sáng tạo; viết quảng cáo, tờ rơi).
- Tự đánh giá và Hướng dẫn tự học: một văn bản mới kèm câu hỏi để em tự kiểm tra, cùng gợi ý đọc mở rộng.
Cách soạn văn 9 nhanh mà vẫn hiểu bài
- Đọc phần Tri thức Ngữ văn trước: khi biết đặc trưng của thể loại, em sẽ trả lời câu hỏi đọc hiểu đúng hướng hơn.
- Đọc văn bản ít nhất hai lần: lần đầu nắm nội dung, lần sau gạch chân chi tiết, hình ảnh, từ ngữ đáng chú ý.
- Trả lời câu hỏi bằng ý của mình: mỗi câu trả lời nên có nhận định và dẫn chứng từ văn bản; bài soạn chỉ là gợi ý để em đối chiếu.
- Ghi lại kiến thức tác giả – tác phẩm: năm sáng tác, hoàn cảnh ra đời, thể loại, giá trị nội dung và nghệ thuật là những ý hay gặp trong đề kiểm tra.
- Luyện viết theo dàn ý: sau mỗi bài, hãy lập dàn ý cho kiểu bài viết của bài đó trước khi viết hoàn chỉnh.
Mục lục Soạn văn 9 Tập 1 Cánh diều
Bài Mở đầu
- Nội dung sách Ngữ văn 9
- Cấu trúc sách Ngữ văn 9
Bài 1: Thơ và thơ song thất lục bát
- Tri thức Ngữ văn trang 11
- Sông núi nước Nam (Nam quốc sơn hà)
- Khóc Dương Khuê
- Thực hành tiếng Việt trang 18
- Thực hành đọc hiểu: Phò giá về kinh
- Thực hành đọc hiểu: Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ
- Phân tích một tác phẩm thơ
- Nghe và nhận biết tính thuyết phục của một ý kiến
- Tự đánh giá: Cảnh vui của nhà nghèo
- Hướng dẫn tự học trang 32
Bài 2: Truyện thơ Nôm
- Tri thức Ngữ văn trang 33
- Cảnh ngày xuân
- Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga
- Thực hành tiếng Việt trang 43
- Thực hành đọc hiểu: Kiều ở lầu Ngưng Bích
- Phân tích một đoạn trích tác phẩm văn học
- Nghe và nhận biết tính thuyết phục của một ý kiến
- Tự đánh giá: Lục Vân Tiên gặp nạn
- Hướng dẫn tự học trang 53
Bài 3: Văn bản thông tin
- Tri thức Ngữ văn trang 54
- Vịnh Hạ Long: một kì quan thiên nhiên độc đáo và tuyệt mĩ
- Khám phá kì quan thế giới: thác I-goa-du
- Thực hành tiếng Việt trang 66
- Thực hành đọc hiểu: Vườn quốc gia Tràm Chim – Tam Nông
- Viết văn bản thuyết minh về một danh lam thắng cảnh
- Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh
- Tự đánh giá: Cao nguyên đá Đồng Văn
- Hướng dẫn tự học trang 77
Bài 4: Truyện ngắn
- Tri thức Ngữ văn trang 78
- Làng
- Ông lão bên chiếc cầu
- Thực hành tiếng Việt trang 92
- Thực hành đọc hiểu: Chiếc lược ngà
- Thực hành đọc hiểu: Chiếc lá cuối cùng
- Phân tích một tác phẩm truyện
- Thảo luận về một vấn đề đáng quan tâm trong đời sống
- Tự đánh giá: Những con cá cờ
- Hướng dẫn tự học trang 114
Bài 5: Nghị luận xã hội
- Tri thức ngữ Văn trang 115
- Bàn về đọc sách
- Khoa học muôn năm
- Thực hành tiếng Việt trang 124
- Thực hành đọc hiểu: Mục đích của việc học
- Viết bài văn nghị luận xã hội về một vấn đề cần giải quyết
- Trình bày ý kiến về một sự việc có tính thời sự
- Tự đánh giá: Phải đọc sách cách nào?
- Hướng dẫn tự học trang 138
Ôn tập và tự đánh giá cuối học kì 1
- Nội dung ôn tập
- Tự đánh giá cuối học kì 1
Mục lục Soạn văn 9 Tập 2 Cánh diều
Bài 6: Truyện truyền kì và truyện trinh thám
- Tri thức Ngữ văn trang 3
- Chuyện người con gái Nam Xương
- Vụ cải trang bất thành
- Thực hành tiếng Việt trang 17
- Thực hành đọc hiểu: Dế chọi
- Viết truyện kể sáng tạo
- Kể một câu chuyện tưởng tượng
- Tự đánh giá: Gói thuốc lá
- Hướng dẫn tự học trang 32
Bài 7: Thơ tám chữ và thơ tự do
- Tri thức ngữ Văn trang 33
- Quê hương
- Bếp lửa
- Thực hành tiếng Việt trang 41
- Thực hành đọc hiểu: Chiều xuân
- Thực hành đọc hiểu: Nhật kí đô thị hóa
- Tập làm thơ tám chữ
- Viết đoạn văn ghi lại cảm nghĩ về một bài thơ tám chữ
- Nghe và nhận biết tính thuyết phục của một ý kiến về thơ tám chữ
- Tự đánh giá: Nói với con
- Hướng dẫn tự học trang 55
Bài 8: Văn bản thông tin
- Tri thức ngữ Văn trang 56
- Quần thể di tích Cố đô Huế
- Cùng nhà văn Tô Hoài ngắm phố phường Hà Nội
- Thực hành tiếng Việt trang 65
- Thực hành đọc hiểu: Đền tháp vẫn ngủ yên
- Viết bài văn nghị luận xã hội về một vấn đề cần giải quyết
- Phỏng vấn ngắn
- Tự đánh giá: Di tích lịch sử Địa đạo Củ Chi
- Hướng dẫn tự học trang 77
Bài 9: Bi kịch và truyện
- Tri thức ngữ Văn trang 78
- Sống, hay không sống?
- Người thứ bảy
- Thực hành tiếng Việt trang 92
- Thực hành đọc hiểu: Đình công và nổi dậy
- Phân tích một tác phẩm kịch
- Thảo luận về một vấn đề đáng quan tâm trong đời sống
- Tự đánh giá: Chị tôi
- Hướng dẫn tự học trang 105
Bài 10: Nghị luận văn học
- Tri thức ngữ Văn trang 106
- Nói thêm về “Chuyện người con gái Nam Xương”
- Về truyện: “Làng” của Kim Lân
- Thực hành tiếng Việt trang 116
- Thực hành đọc hiểu: Phân tích bài “Khóc Dương Khuê”
- Viết quảng cáo hoặc tờ rơi về một sản phẩm hay một hoạt động
- Trình bày ý kiến về một sự việc có tính thời sự
- Tự đánh giá: Hình ảnh con thuyền, người dân chài trong bài thơ “Quê hương”
- Hướng dẫn tự học trang 128
- Tổng kết về văn học
- Tổng kết về tiếng Việt
Ôn tập và tự đánh giá cuối học kì 2
- Nội dung ôn tập
- Tự đánh giá cuối học kì 2
Soạn văn 9 theo bộ sách khác
Câu hỏi thường gặp
Ngữ văn 9 Cánh diều có bao nhiêu bài học?
Sách có bài Mở đầu và 10 bài học chính, Tập 1 gồm bài 1–5 và Tập 2 gồm bài 6–10, cuối mỗi học kì có phần ôn tập và tự đánh giá.
Văn bản Làng của Kim Lân nằm ở bài nào trong Ngữ văn 9 Cánh diều?
Truyện ngắn Làng nằm ở Bài 4: Truyện ngắn (Tập 1), cùng với văn bản Ông lão bên chiếc cầu.
Chuyện người con gái Nam Xương học ở bài nào?
Văn bản này thuộc Bài 6: Truyện truyền kì và truyện trinh thám, mở đầu Tập 2 của sách Ngữ văn 9 Cánh diều.
Thơ song thất lục bát là gì?
Đó là thể thơ dân tộc, mỗi khổ gồm hai câu bảy chữ (song thất) tiếp nối bởi một cặp lục bát, có vần lưng và vần chân đan xen; ví dụ tiêu biểu là Khóc Dương Khuê và Chinh phụ ngâm bản diễn Nôm.