Trả lời nhanh
Với chủ đề “Lựa chọn lợi ích về kinh tế hay văn hoá – lịch sử” trong du lịch di sản, em nên chọn lợi ích văn hoá – lịch sử làm nền tảng, vì di sản chỉ có giá trị du lịch lâu dài khi được bảo tồn nguyên vẹn, còn lợi ích kinh tế là kết quả khi di sản được giữ gìn tốt. Em cũng nên nêu rằng hai lợi ích không đối lập, và cần khai thác có kiểm soát để vừa phát triển kinh tế vừa bảo vệ di sản.
Hiểu đúng đề bài
Đề cho em đóng vai người tham dự hội thảo, phải lựa chọn một hướng ưu tiên và giải thích vì sao. Vì vậy một bài làm tốt cần có ba phần: lập trường rõ ràng, lập luận có ví dụ và nêu giải pháp kết hợp hai lợi ích. Em đừng chỉ liệt kê lợi ích của cả hai bên mà không chọn.
Lợi ích của du lịch di sản
| Lợi ích kinh tế | Lợi ích văn hoá – lịch sử |
|---|---|
| Tạo việc làm cho người dân địa phương (hướng dẫn viên, nghề thủ công, dịch vụ) | Giữ gìn và quảng bá giá trị truyền thống, kiến trúc, lễ hội |
| Tăng thu nhập, thúc đẩy các ngành dịch vụ, giao thông, ẩm thực | Giáo dục lòng tự hào dân tộc, ý thức giữ gìn di sản cho thế hệ trẻ |
| Có nguồn thu để tu bổ, bảo tồn di tích | Tăng giao lưu, hiểu biết giữa các nền văn hoá |
Lập luận khi chọn lợi ích văn hoá – lịch sử
- Di sản là tài sản không thể thay thế. Một di tích bị phá hỏng hoặc biến dạng thì không thể phục dựng nguyên vẹn. Doanh thu có thể kiếm lại, nhưng giá trị gốc thì không.
- Giá trị văn hoá – lịch sử là sức hút của du lịch di sản. Du khách đến Cố đô Huế, phố cổ Hội An hay Thành nhà Hồ vì muốn tận mắt thấy dấu ấn lịch sử. Nếu mất đi nét độc đáo ấy, du lịch cũng mất khách.
- Ưu tiên kinh tế ngắn hạn dễ gây hại dài hạn. Xây dựng ồ ạt, thương mại hoá quá mức, quá tải khách sẽ làm hỏng cảnh quan và không gian văn hoá.
- Bảo tồn tốt thì kinh tế tự phát triển. Vịnh Hạ Long, Hội An hay Cố đô Huế được UNESCO ghi danh, nhờ đó thu hút du khách và đầu tư bảo tồn.
Một số di sản của Việt Nam được UNESCO ghi danh: Quần thể di tích Cố đô Huế (1993), Vịnh Hạ Long (1994), Phố cổ Hội An và Khu đền tháp Mỹ Sơn (1999), Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng (2003), Hoàng thành Thăng Long (2010), Thành nhà Hồ (2011).
Nếu chọn lợi ích kinh tế thì sao?
Em vẫn có thể chọn kinh tế, miễn là lập luận chặt chẽ: du lịch tạo nguồn thu để tu bổ di tích, giúp người dân sống được nhờ di sản nên họ có động lực bảo vệ. Tuy nhiên em phải nêu thêm điều kiện: khai thác có quy hoạch, giới hạn lượng khách và dành một phần doanh thu quay lại bảo tồn. Nếu không có điều kiện này, lập luận dễ bị phản bác.
Dàn ý bài phát biểu 2–3 phút
- Mở đầu: chào hội thảo, nêu lựa chọn của em.
- Lí do 1: di sản không thể thay thế, bảo tồn là điều kiện để có du lịch.
- Lí do 2: giá trị văn hoá – lịch sử là sức hút lâu dài.
- Ví dụ: Hội An hoặc Huế giữ nguyên nét kiến trúc nên thu hút du khách.
- Giải pháp kết hợp: quy hoạch, giới hạn khách, trích doanh thu tu bổ, giáo dục người dân và du khách.
- Kết luận: văn hoá là gốc, kinh tế là hoa trái.
Bài phát biểu mẫu
Kính thưa hội thảo, em xin chọn ưu tiên lợi ích văn hoá – lịch sử. Một di tích đã mất thì không bao giờ lấy lại được nguyên bản, còn doanh thu có thể tạo ra lại. Du khách đến Huế hay Hội An là để gặp gỡ lịch sử, nên giữ gìn di sản chính là giữ chân du khách. Em ủng hộ phát triển kinh tế, nhưng phải có quy hoạch, giới hạn lượng khách và dành một phần thu nhập để tu bổ di tích. Khi văn hoá được bảo vệ tốt, lợi ích kinh tế sẽ đến một cách bền vững.
Lỗi sai thường gặp
- Không chọn lập trường, chỉ nêu “cả hai đều quan trọng”.
- Lập luận chung chung, không có ví dụ di sản cụ thể.
- Quá tuyệt đối: cho rằng du lịch chỉ gây hại cho di sản, hoặc chỉ mang lại lợi ích.
- Quên đề xuất giải pháp để kết hợp hai lợi ích.
Luyện tập
- Kể tên hai di sản Việt Nam được UNESCO ghi danh và nêu giá trị nổi bật. Gợi ý: Hội An (đô thị cổ), Vịnh Hạ Long (cảnh quan thiên nhiên).
- Nêu hai tác hại nếu khai thác du lịch di sản quá mức. Gợi ý: quá tải khách, hư hại di tích và rác thải.
- Viết 3–4 câu nêu giải pháp để vừa phát triển du lịch vừa bảo tồn di sản. Gợi ý: quy hoạch, giới hạn khách, giáo dục ý thức, dùng nguồn thu để tu bổ.
Câu hỏi thường gặp
Du lịch di sản nên ưu tiên lợi ích kinh tế hay văn hoá - lịch sử?
Nên ưu tiên văn hoá - lịch sử làm nền tảng, vì di sản được bảo tồn tốt mới có sức hút lâu dài, từ đó mang lại lợi ích kinh tế bền vững.
Hai lợi ích kinh tế và văn hoá có mâu thuẫn không?
Không nhất thiết. Nếu khai thác có quy hoạch và dùng một phần nguồn thu để tu bổ, hai lợi ích có thể hỗ trợ nhau.
Cho ví dụ di sản Việt Nam được UNESCO ghi danh?
Quần thể di tích Cố đô Huế, Vịnh Hạ Long, Phố cổ Hội An, Khu đền tháp Mỹ Sơn, Hoàng thành Thăng Long và Thành nhà Hồ.
Làm sao để bài phát biểu thuyết phục?
Nêu rõ lựa chọn, đưa lí do có ví dụ cụ thể và đề xuất giải pháp kết hợp hai lợi ích.