Trả lời nhanh
Vỏ Trái Đất là lớp ngoài cùng, rất mỏng, ở trạng thái rắn, dày khoảng 5 đến 70 km và chỉ chiếm chừng 1% thể tích Trái Đất. Vì vậy, mọi phát biểu cho rằng vỏ Trái Đất dày nhất, chiếm phần lớn thể tích, ở trạng thái lỏng hay nằm ở trong cùng đều là phát biểu không đúng. Em hãy đối chiếu từng phương án với các đặc điểm này để loại trừ.
Kiểu câu hỏi này kiểm tra điều gì?
Đây là dạng câu phủ định: đề không hỏi ý đúng mà bắt em tìm ý sai. Bốn phương án thường gồm ba ý đúng và một ý bị sửa lại một chi tiết nhỏ, ví dụ đổi từ mỏng thành dày hoặc đổi từ rắn thành lỏng. Vì thế, em nên đọc kĩ từng từ khoá chứ không chỉ nhìn ý chung.
Trước khi làm, hãy gạch chân chữ không đúng trong đề để khỏi chọn nhầm sang ý đúng. Đây là lỗi mất điểm rất phổ biến ở dạng câu này.
Năm đặc điểm cốt lõi của vỏ Trái Đất
- Vị trí: là lớp ngoài cùng, tiếp xúc trực tiếp với khí quyển và thuỷ quyển, là nơi sinh sống của con người.
- Độ dày: mỏng nhất trong ba lớp cấu tạo của Trái Đất, khoảng 5 đến 70 km. Vỏ lục địa dày hơn, vỏ đại dương mỏng hơn.
- Trạng thái: rắn chắc, do các loại đá và khoáng vật tạo nên.
- Tỉ lệ: chỉ chiếm khoảng 1% thể tích và chưa đến 1% khối lượng của Trái Đất.
- Cấu tạo: không liền một khối mà được chia thành các mảng kiến tạo lớn nhỏ, các mảng này di chuyển rất chậm.
Bảng đối chiếu: ý nào đúng, ý nào sai?
| Phát biểu | Đánh giá | Giải thích |
| Là lớp ngoài cùng của Trái Đất | Đúng | Dưới vỏ là lớp trung gian rồi đến nhân. |
| Dày nhất trong các lớp cấu tạo | Sai | Vỏ là lớp mỏng nhất; lớp trung gian dày khoảng 3000 km. |
| Ở trạng thái rắn | Đúng | Đá và khoáng vật tạo nên vỏ. |
| Ở trạng thái lỏng, quánh dẻo | Sai | Trạng thái quánh dẻo là của lớp trung gian, không phải vỏ. |
| Chiếm phần lớn thể tích Trái Đất | Sai | Vỏ chỉ khoảng 1% thể tích. |
| Do một số địa mảng ghép lại | Đúng | Các mảng kiến tạo nằm sát nhau và có thể xô vào hay tách xa nhau. |
| Nhiệt độ tăng dần theo độ sâu | Đúng | Càng xuống sâu, nhiệt độ càng cao. |
Vì sao vỏ lại mỏng nhưng vẫn quan trọng?
Nếu thu Trái Đất về cỡ một quả táo, vỏ chỉ mỏng như lớp vỏ táo. Tuy mỏng, lớp này chứa đất, nước, khoáng sản và là nơi diễn ra núi lửa, động đất. Nhiều hiện tượng tự nhiên em thấy hằng ngày đều bắt nguồn từ sự dịch chuyển của các mảng trong lớp vỏ.
Đáng chú ý, vỏ lục địa và vỏ đại dương khác nhau về độ dày và thành phần đá. Vỏ lục địa dày hơn, còn vỏ đại dương mỏng hơn và nặng hơn, nên khi hai mảng va chạm, mảng đại dương thường bị đẩy chìm xuống.
Cách làm nhanh dạng câu hỏi này
- Gạch chân cụm từ không đúng trong đề.
- Đọc từng phương án, đánh dấu Đ hoặc S theo bảng ở trên.
- Phương án nào chứa các từ dày nhất, trạng thái lỏng, phần lớn thể tích, trong cùng thì gần như chắc chắn là ý sai.
- Nếu còn hai phương án phân vân, hãy xét con số: độ dày 5 đến 70 km và tỉ lệ 1% là hai chi tiết đề hay thay đổi.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm vỏ Trái Đất với lớp trung gian: lớp trung gian mới quánh dẻo và dày khoảng 3000 km.
- Nhầm vỏ với nhân: nhân mới là lớp trong cùng có nhiệt độ rất cao.
- Đọc lướt nên chọn ý đúng trong khi đề hỏi ý sai.
Mẹo nhớ
Em nhớ câu: Vỏ mỏng, rắn, ngoài cùng, chỉ một phần trăm. Chỉ cần nhớ năm từ khoá này là loại được hầu hết phương án nhiễu.
Bài luyện tập
- Phát biểu: Vỏ Trái Đất là lớp có độ dày lớn nhất. Đúng hay sai? Đáp án: Sai, đây là lớp mỏng nhất.
- Vì sao con người sống được trên lớp vỏ mà không sống được ở lớp trung gian? Đáp án: Vỏ ở trạng thái rắn, nhiệt độ thấp hơn nhiều; lớp trung gian ở trạng thái quánh dẻo, nhiệt độ rất cao.
- Vỏ Trái Đất chia thành mấy phần liền khối? Đáp án: Không liền khối, mà gồm nhiều mảng kiến tạo.
Câu hỏi thường gặp
Vỏ Trái Đất dày bao nhiêu?
Vỏ Trái Đất dày khoảng 5 đến 70 km. Vỏ đại dương mỏng hơn, vỏ lục địa dày hơn, đặc biệt ở các vùng núi cao.
Vỏ Trái Đất ở trạng thái nào?
Vỏ Trái Đất ở trạng thái rắn. Trạng thái quánh dẻo thuộc về lớp trung gian nằm ngay bên dưới vỏ.
Vì sao nói vỏ Trái Đất rất mỏng?
Vì so với bán kính Trái Đất, độ dày của vỏ chỉ là một phần rất nhỏ, và lớp này chỉ chiếm khoảng 1% thể tích Trái Đất.
Vỏ Trái Đất có liền một khối không?
Không. Vỏ được chia thành nhiều mảng kiến tạo, các mảng này di chuyển rất chậm và có thể xô vào nhau hoặc tách xa nhau.