Trả lời nhanh
“Cây bút thần” là truyện cổ tích về cậu bé nghèo Mã Lương, rất yêu vẽ và được tặng cây bút thần vẽ gì được nấy. Cậu dùng bút giúp người nghèo, còn khi bị kẻ tham lam, độc ác ép vẽ cho mình thì cậu khéo léo trừng trị hắn. Truyện ca ngợi tài năng đi đôi với tấm lòng tốt.
Giới thiệu bài đọc
Đây là một truyện dân gian nổi tiếng, được xếp trong phần đọc của Tiếng Việt lớp 3 tập 1 (bộ Kết nối tri thức), trang 144–146. Khi học, các em cần đọc trôi chảy, ngắt nghỉ đúng chỗ và hiểu được vì sao cây bút chỉ “thần” trong tay người tốt.
Tóm tắt nội dung câu chuyện
- Mở đầu: Mã Lương nhà nghèo nhưng rất ham vẽ. Không có bút, cậu lấy que vẽ xuống cát, vẽ lên vách đá.
- Được tặng bút thần: Nhờ chăm chỉ, cậu được một cụ già (trong giấc mơ) tặng cây bút. Bút vẽ con vật nào thì con vật ấy sống dậy.
- Giúp người nghèo: Mã Lương vẽ những thứ dân làng đang thiếu, như cày, cuốc, thùng nước để giúp họ làm ăn.
- Đối đầu kẻ tham lam: Hắn bắt Mã Lương vẽ vàng bạc, của cải cho mình. Cậu không chịu nên bị giam, nhưng cuối cùng dùng bút thần vẽ để trừng phạt hắn.
Lưu ý: khi kể lại, em hãy bám theo văn bản trong sách, chỉ dùng bản tóm tắt này để nhớ trình tự các sự việc.
Từ ngữ cần hiểu
| Từ | Cách hiểu cho học sinh lớp 3 |
|---|---|
| thần | Có phép lạ, làm được những điều người thường không làm được. |
| tham lam | Muốn có thật nhiều cho mình, không biết đủ, không nghĩ đến người khác. |
| ép buộc | Bắt người khác làm điều họ không muốn. |
| khéo léo | Làm việc tinh tế, biết cách xử trí để đạt được mục đích. |
Hướng dẫn trả lời câu hỏi đọc hiểu
Các câu hỏi sau do thầy cô soạn theo nội dung truyện để các em tự kiểm tra. Cách đặt câu hỏi trong sách có thể khác đôi chút, nhưng ý trả lời tương tự.
Câu 1. Mã Lương có đặc điểm gì nổi bật?
Cậu nghèo nhưng rất yêu vẽ và chăm chỉ luyện tập, vẽ ở bất cứ chỗ nào có thể.
Câu 2. Cây bút thần có gì đặc biệt?
Bút vẽ gì thì vật đó biến thành thật, có thể hoạt động như vật thật.
Câu 3. Mã Lương dùng bút để làm gì cho dân nghèo?
Cậu vẽ những vật dụng cần thiết để dân làng lao động và sinh hoạt tốt hơn.
Câu 4. Vì sao Mã Lương không vẽ theo ý kẻ tham lam?
Vì cậu hiểu bút thần phải dùng để giúp người lương thiện, không thể phục vụ người xấu.
Câu 5. Em thích nhân vật nào, vì sao?
Ví dụ: Em thích Mã Lương vì cậu vừa có tài vừa tốt bụng, dám bảo vệ lẽ phải dù bị ép buộc.
Ý nghĩa của truyện
- Muốn giỏi phải kiên trì rèn luyện, như Mã Lương vẽ mỗi ngày.
- Tài năng chỉ thật sự quý khi được dùng để giúp đỡ mọi người.
- Cái ác, sự tham lam cuối cùng sẽ bị trừng phạt.
Lỗi sai thường gặp khi học bài này
- Nhầm “Cây bút thần” với bài về hội họa hiện đại; đây là truyện cổ tích, có yếu tố kì ảo.
- Chỉ nói “Mã Lương giỏi vẽ” mà quên nêu phẩm chất quan trọng hơn là tốt bụng, dũng cảm.
- Đọc ngắt nghỉ sai ở các câu dài có nhiều vế; hãy ngắt hơi sau dấu phẩy.
Bài luyện tập tự đặt
Bài 1. Tìm 2 từ chỉ phẩm chất tốt của Mã Lương và 2 từ chỉ tính xấu của kẻ tham lam.
Đáp án gợi ý: chăm chỉ, tốt bụng (hoặc dũng cảm); tham lam, độc ác (hoặc ích kỉ).
Bài 2. Đặt câu có hình ảnh so sánh về một bức tranh em vẽ.
Ví dụ: Bông hoa em vẽ đỏ rực như ngọn lửa nhỏ.
Bài 3. Nếu có cây bút thần, em sẽ vẽ gì để giúp mọi người? Viết 2–3 câu.
Gợi ý: Em sẽ vẽ những cơn mưa cho cánh đồng khô hạn để bà con có nước tưới lúa. Em cũng vẽ thật nhiều sách cho các bạn nhỏ vùng núi.
Mẹo đọc tốt bài
Đọc lời kể bằng giọng chậm rãi, đến đoạn Mã Lương đối đầu với kẻ tham lam thì tăng nhịp, giọng dứt khoát hơn. Sau khi đọc, thử kể lại truyện bằng 4 câu theo 4 ý tóm tắt ở trên.
Câu hỏi thường gặp
Cây bút thần lớp 3 nằm ở trang nào trong sách Kết nối tri thức?
Bài nằm ở các trang 144, 145, 146 sách Tiếng Việt lớp 3 tập 1 bộ Kết nối tri thức với cuộc sống.
Nhân vật chính trong truyện Cây bút thần là ai?
Nhân vật chính là Mã Lương, cậu bé nghèo yêu hội họa, được tặng cây bút thần vẽ gì được nấy.
Truyện Cây bút thần muốn nói điều gì?
Truyện khuyên chúng ta chăm chỉ rèn luyện, dùng tài năng để giúp người tốt và không chịu khuất phục trước cái ác.
Cây bút thần thuộc thể loại nào?
Đây là truyện cổ tích (truyện dân gian) có yếu tố kì ảo là cây bút vẽ gì được nấy.