Metyl acrylat có công thức cấu tạo là gì? CH2=CH-COOCH3

Metyl acrylat có công thức cấu tạo là CH2=CH–COOCH3, công thức phân tử C4H6O2, phân tử khối 86. Tên gọi gồm gốc ancol "metyl" (CH3–) và gốc axit "acrylat" (từ axit acrylic CH2=CH–COOH). Vì vậy este này có một liên kết đôi C=C ở gốc axit.

Metyl acrylat có công thức là CH2=CH-COOCH3

Trả lời nhanh

Metyl acrylat có công thức cấu tạo là CH₂=CH–COOCH₃, công thức phân tử C₄H₆O₂, phân tử khối 86. Tên gọi gồm gốc ancol “metyl” (CH₃–) và gốc axit “acrylat” (từ axit acrylic CH₂=CH–COOH). Vì vậy este này có một liên kết đôi C=C ở gốc axit.

Cách suy ra công thức từ tên gọi

Tên este có dạng: tên gốc hiđrocacbon của ancol + tên gốc axit (đổi đuôi “ic” thành “at”). Với metyl acrylat, ta làm từng bước:

Gốc ancol là metyl, tức CH₃– (ancol tương ứng là metanol CH₃OH).
Axit tương ứng là axit acrylic CH₂=CH–COOH, gốc axit là CH₂=CH–COO–.
Ghép lại, gốc axit viết trước, gốc ancol viết sau: CH₂=CH–COO–CH₃.

Mẹo nhớ: “acrylat” luôn có 3 cacbon trong gốc axit (C=C–C=O). Chữ “metyl” đứng đầu tên nhưng gốc CH₃ lại viết ở cuối công thức. Đây là chỗ học sinh hay viết ngược.

Phân biệt với các este dễ nhầm

Tên este	Công thức cấu tạo	CTPT
Metyl acrylat	CH₂=CH–COOCH₃	C₄H₆O₂
Vinyl axetat	CH₃COOCH=CH₂	C₄H₆O₂
Metyl axetat	CH₃COOCH₃	C₃H₆O₂
Etyl acrylat	CH₂=CH–COOC₂H₅	C₅H₈O₂
Metyl metacrylat	CH₂=C(CH₃)–COOCH₃	C₅H₈O₂

Metyl acrylat và vinyl axetat là đồng phân của nhau (cùng C₄H₆O₂) nhưng khác vị trí liên kết đôi: ở gốc axit (acrylat) hay ở gốc ancol (vinyl). Sản phẩm thủy phân khác hẳn nhau.
Metyl axetat không có liên kết đôi C=C nên không làm mất màu dung dịch brom.
Metyl metacrylat có thêm nhóm CH₃ ở cacbon α, là monome điều chế thủy tinh hữu cơ (plexiglas).

Tính chất hóa học tiêu biểu

Metyl acrylat vừa có tính chất của este (nhóm –COO–), vừa có tính chất của hợp chất không no (liên kết C=C).

Thủy phân trong môi trường kiềm:
CH₂=CH–COOCH₃ + NaOH → (t°) CH₂=CH–COONa + CH₃OH
Cộng brom (làm mất màu nước brom):
CH₂=CH–COOCH₃ + Br₂ → CH₂Br–CHBr–COOCH₃
Trùng hợp tạo poli(metyl acrylat), điều kiện: xúc tác, t°, p:
n CH₂=CH–COOCH₃ → (–CH₂–CH(COOCH₃)–)_n
Điều chế bằng phản ứng este hóa:
CH₂=CH–COOH + CH₃OH ⇌ (H₂SO₄ đặc, t°) CH₂=CH–COOCH₃ + H₂O

Lỗi sai thường gặp

Viết ngược thành CH₃–COO–CH=CH₂ (đó là vinyl axetat, không phải metyl acrylat).
Quên liên kết đôi, viết thành CH₃CH₂COOCH₃ (đó là metyl propionat, C₄H₈O₂).
Nhầm “acrylat” với “axetat”: axetat chỉ có 2 cacbon và không có C=C.

Bài luyện tập

Bài 1. Thủy phân hoàn toàn 8,6 gam metyl acrylat bằng dung dịch NaOH dư, đun nóng. Tính khối lượng muối thu được.

Giải: n = 8,6 : 86 = 0,1 mol. Muối CH₂=CH–COONa (M = 94) có số mol 0,1 nên m = 9,4 gam. Ancol CH₃OH thu được là 0,1 × 32 = 3,2 gam.

Bài 2. Đốt cháy hoàn toàn 0,1 mol metyl acrylat, tính thể tích O₂ (đktc) cần dùng.

Giải: C₄H₆O₂ + 4,5O₂ → 4CO₂ + 3H₂O. n(O₂) = 0,45 mol, V = 0,45 × 22,4 = 10,08 lít.

Bài 3. Nêu cách phân biệt metyl acrylat và metyl axetat.

Giải: Dùng nước brom. Metyl acrylat làm mất màu nước brom (có C=C), metyl axetat thì không.

Lưu ý: nếu đề bài của bạn có sẵn các phương án A, B, C, D, hãy chọn phương án có đúng cấu trúc CH₂=CH–COO–CH₃ và so sánh với bảng trên để loại các đáp án gây nhiễu.

Câu hỏi thường gặp

Metyl acrylat có công thức phân tử là gì?

Công thức phân tử là C4H6O2, phân tử khối bằng 86.

Metyl acrylat và vinyl axetat khác nhau thế nào?

Hai chất là đồng phân. Metyl acrylat là CH2=CH-COOCH3 (liên kết đôi ở gốc axit), vinyl axetat là CH3COOCH=CH2 (liên kết đôi ở gốc ancol). Thủy phân vinyl axetat tạo CH3COONa và anđehit CH3CHO, còn metyl acrylat tạo CH2=CHCOONa và CH3OH.

Metyl acrylat có làm mất màu nước brom không?

Có, vì phân tử chứa liên kết đôi C=C nên xảy ra phản ứng cộng brom.

Metyl acrylat dùng để làm gì?

Là monome để trùng hợp thành poli(metyl acrylat), dùng trong sản xuất chất dẻo, sơn, keo dán và chất phủ.