Trả lời nhanh
Em trả lời theo công thức: bài học + lí do + việc em sẽ làm. Ví dụ với truyện Thỏ và Rùa: “Em rút ra bài học là phải kiên trì và không chủ quan, vì Thỏ chạy nhanh nhưng mải ngủ nên thua Rùa chậm mà chăm chỉ. Từ nay em sẽ kiên trì làm bài đến cùng.” Bài học luôn phải xuất phát từ chính câu chuyện em vừa đọc.
Ba bước tìm bài học từ một câu chuyện
- Nhìn nhân vật và việc làm. Ai làm gì? Việc làm đó đúng hay sai, đáng khen hay đáng chê?
- Nhìn kết quả. Cuối truyện nhân vật nhận được điều gì: thành công, thất bại, được yêu quý, hay phải hối hận?
- Chuyển sang lời khuyên cho mình. Nhân vật tốt thì em học theo, nhân vật mắc lỗi thì em tránh lặp lại. Viết thành câu “Em rút ra bài học là…”.
Bảng bài học của một số câu chuyện quen thuộc
| Câu chuyện | Điều xảy ra | Bài học có thể rút ra |
|---|---|---|
| Thỏ và Rùa | Thỏ kiêu ngạo, ngủ quên và thua Rùa. | Kiên trì, không chủ quan, không coi thường người khác. |
| Ếch ngồi đáy giếng | Ếch tưởng bầu trời chỉ bé bằng cái vung. | Phải mở rộng hiểu biết, không tự cho mình là giỏi nhất. |
| Câu chuyện bó đũa | Từng chiếc đũa dễ gãy, cả bó thì không bẻ được. | Anh em đoàn kết thì mạnh. |
| Chú bé chăn cừu | Cậu bé nói dối nhiều lần nên khi thật sự gặp sói, không ai tin. | Phải trung thực, nói dối sẽ mất lòng tin. |
| Đẽo cày giữa đường | Người thợ nghe ai nói cũng sửa nên cuối cùng hỏng việc. | Cần biết suy nghĩ, có chính kiến riêng. |
Ba mẫu câu trả lời để em tham khảo
Mẫu 1 (ngắn, dành cho học sinh lớp 2, lớp 3)
Em rút ra bài học là phải biết giúp đỡ bạn bè. Vì khi giúp bạn, mình sẽ có thêm người bạn tốt và cảm thấy vui. Em sẽ cho bạn mượn bút khi bạn quên.
Mẫu 2 (đầy đủ ba ý)
Câu chuyện cho em thấy nói dối chỉ làm mất lòng tin của mọi người. Khi cậu bé nói dối lần đầu, ai cũng chạy đến giúp, nhưng đến lần nói thật thì không ai tin nữa. Em sẽ luôn nói thật, dù đôi khi phải nhận lỗi.
Mẫu 3 (liên hệ thực tế)
Từ câu chuyện, em hiểu rằng thành công không đến với người chủ quan mà đến với người kiên trì. Hôm trước em được điểm cao trong bài kiểm tra nên định lơ là, nhưng nhớ đến chú Thỏ, em đã ôn bài đều đặn hơn. Em sẽ học đều mỗi ngày như chú Rùa.
Mẹo để câu trả lời hay hơn
- Mở đầu bằng cụm “Em rút ra bài học là…” hoặc “Câu chuyện khuyên em…”.
- Có lí do bắt đầu bằng “vì”, “bởi”, giúp câu trả lời thuyết phục.
- Kết thúc bằng việc cụ thể mình sẽ làm, tránh nói chung chung như “em sẽ cố gắng”.
- Dùng từ ngữ gần gũi, câu đủ ý, không chép nguyên câu của truyện.
Lỗi sai thường gặp
- Kể lại nội dung truyện thay vì nêu bài học.
- Nêu bài học không liên quan đến diễn biến (ví dụ truyện nói về lười biếng nhưng em viết bài học đoàn kết).
- Viết quá dài dòng mà không có ý chính.
Bài luyện tập
- Truyện: Một cậu bé hái trộm quả trong vườn nhà hàng xóm, bị ngã đau rồi xin lỗi bác chủ vườn. Em hãy nêu bài học. Gợi ý: không lấy đồ không phải của mình, biết nhận lỗi.
- Viết hai câu nói bài học em rút ra từ câu chuyện gần nhất mà em đọc.
- Sửa câu cho đúng: “Em rút ra bài học là Thỏ chạy rất nhanh.” Gợi ý: đây là chi tiết truyện, chưa phải bài học.
Câu hỏi thường gặp
Em rút ra bài học gì cho mình từ câu chuyện trên là hỏi gì?
Câu hỏi yêu cầu em nêu lời khuyên, điều hay lẽ phải rút ra từ truyện và nói mình sẽ áp dụng thế nào.
Trả lời câu hỏi này cần mấy ý?
Nên có ba ý: bài học, lí do (dựa vào việc nhân vật làm và kết quả) và việc em sẽ làm.
Một câu chuyện có thể có nhiều bài học không?
Có. Em chọn bài học rõ nhất và giải thích rõ vì sao, miễn là phù hợp với nội dung câu chuyện.