Trả lời nhanh
Dãy gồm các vật thể tự nhiên là dãy mà mọi phần tử đều có sẵn trong tự nhiên, không do con người chế tạo. Trong ba ví dụ con mèo, xe máy, con người thì con mèo và con người là vật thể tự nhiên, còn xe máy là vật thể nhân tạo. Vì vậy dãy có chứa xe máy không thể là dãy toàn vật thể tự nhiên.
Vật thể tự nhiên là gì?
Vật thể là tên gọi chung cho mọi thứ xung quanh ta, tồn tại trong không gian và có hình dạng, kích thước, khối lượng xác định. Người ta chia vật thể thành hai nhóm lớn: vật thể tự nhiên và vật thể nhân tạo.
- Vật thể tự nhiên: có sẵn trong tự nhiên, không do con người làm ra. Ví dụ: con mèo, con người, cây dừa, hòn đá, dòng sông, Mặt Trời, Mặt Trăng, đám mây.
- Vật thể nhân tạo: do con người chế tạo ra để phục vụ đời sống. Ví dụ: xe máy, cái bàn, quyển sách, bút bi, ti vi, nhà cửa.
Phân tích dãy: con mèo, xe máy, con người
| Vật thể | Loại | Lý do |
|---|---|---|
| Con mèo | Tự nhiên (vật sống) | Là sinh vật, tự sinh ra và lớn lên, không phải đồ vật do người làm. |
| Xe máy | Nhân tạo (vật không sống) | Do con người thiết kế, lắp ráp từ kim loại, nhựa, cao su… |
| Con người | Tự nhiên (vật sống) | Là sinh vật, tồn tại trong tự nhiên. |
Chỉ cần một phần tử nhân tạo xuất hiện là cả dãy không còn thoả mãn yêu cầu “toàn vật thể tự nhiên”. Đó là cách loại nhanh các phương án sai trong bài trắc nghiệm.
Cách chọn đáp án khi đề cho 4 dãy
Đề gốc thường liệt kê bốn dãy vật thể, bạn làm theo các bước sau:
- Đọc từng dãy, gạch chân những đồ vật quen thuộc do người làm ra (xe, máy, bàn, ghế, sách, điện thoại, nhà…).
- Loại ngay mọi dãy có ít nhất một vật như vậy.
- Dãy còn lại chỉ gồm sinh vật, thiên thể, hiện tượng địa hình, nước, đất, đá… chính là đáp án.
Với dãy bắt đầu bằng “con mèo, xe máy, con người”, bạn loại ngay vì có xe máy.
Mẹo nhớ và lỗi sai thường gặp
- Mẹo hỏi nhanh: “Nếu loài người chưa xuất hiện, vật này có tồn tại không?” Có → tự nhiên; không → nhân tạo.
- Nhầm “vật sống” với “tự nhiên”: vật sống chỉ là một nhóm trong vật thể tự nhiên. Hòn đá, nước, Mặt Trời không sống nhưng vẫn là tự nhiên.
- Nhầm cây trồng, vật nuôi: con gà, cây lúa, quả cam dù được người nuôi trồng vẫn là sinh vật, nên thuộc vật thể tự nhiên. Chỉ khi chế biến thành đồ vật (bàn gỗ, bánh mì) mới là nhân tạo.
- Nhầm vật liệu với vật thể: gỗ là vật liệu lấy từ cây, còn cái bàn làm từ gỗ là vật thể nhân tạo.
Bài luyện tập
Bài 1. Dãy nào chỉ gồm vật thể tự nhiên?
A. cây bàng, con cá, dòng sông, hòn đá
B. cái bàn, cây bàng, con cá, Mặt Trăng
C. quả cam, ô tô, con chim, đám mây
Đáp án: A. Dãy B có cái bàn, dãy C có ô tô, đều là vật thể nhân tạo.
Bài 2. Phân loại các vật sau thành tự nhiên và nhân tạo: bút bi, quả cam, bàn ghế, Mặt Trăng, nước biển, chiếc ô tô.
Đáp án: Tự nhiên: quả cam, Mặt Trăng, nước biển. Nhân tạo: bút bi, bàn ghế, ô tô.
Bài 3. Hãy tự nêu một dãy 4 vật thể tự nhiên, trong đó có đúng 2 vật sống và 2 vật không sống.
Gợi ý: con trâu, cây tre (vật sống); núi đá, nước suối (vật không sống).
Tóm tắt
Dãy toàn vật thể tự nhiên không chứa đồ vật do con người làm ra. Trong bộ ba con mèo, xe máy, con người, xe máy là vật thể nhân tạo nên phải bị loại khỏi dãy.
Câu hỏi thường gặp
Xe máy là vật thể tự nhiên hay nhân tạo?
Xe máy là vật thể nhân tạo vì do con người thiết kế và chế tạo, không có sẵn trong tự nhiên.
Con mèo và con người có phải vật thể tự nhiên không?
Có. Cả hai đều là sinh vật tồn tại trong tự nhiên nên thuộc nhóm vật thể tự nhiên, cụ thể là vật sống.
Vật thể tự nhiên có phải luôn là vật sống không?
Không. Hòn đá, nước, không khí, Mặt Trời là vật thể tự nhiên nhưng là vật không sống.
Cây lúa, con gà do con người nuôi trồng thì thuộc loại nào?
Vẫn là vật thể tự nhiên vì chúng là sinh vật; con người chỉ chăm sóc chứ không chế tạo ra chúng.