Trả lời nhanh
Đoạn trích “Trong lòng mẹ” (hồi kí “Những ngày thơ ấu” của Nguyên Hồng) kể lại nỗi tủi cực của chú bé Hồng mồ côi cha, xa mẹ, bị họ hàng cay nghiệt, và tình yêu thương mẹ cháy bỏng. Cao trào là phút bé Hồng gặp lại mẹ, òa khóc trong lòng mẹ và quên hết đau đớn. Văn bản chia làm 3 phần.
Nội dung chính của văn bản
Có thể nhớ nội dung chính qua ba ý lớn:
- Hoàn cảnh đáng thương: cha mất vì bệnh, mẹ túng quẫn phải đi làm ăn xa, Hồng sống nhờ họ hàng và chịu nhiều lạnh lẽo.
- Sự cay độc của định kiến: người cô cố tình gieo rắc những lời xúc phạm mẹ để Hồng khinh ghét mẹ. Nhưng cậu bé không tin và càng thương mẹ hơn, càng căm những cổ tục đã đày đọa mẹ mình.
- Niềm hạnh phúc được ở trong lòng mẹ: gặp lại mẹ, Hồng cảm nhận một thế giới ấm áp, êm dịu, mọi tủi hờn tan biến.
Qua đó, Nguyên Hồng ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng, đồng thời lên tiếng bênh vực người phụ nữ bất hạnh trong xã hội cũ.
Bố cục: 3 phần
| Phần | Giới hạn | Nội dung |
|---|---|---|
| 1 | Từ đầu đến “…sống bằng cách đó” | Hoàn cảnh của bé Hồng và sự nhớ thương mẹ |
| 2 | Tiếp theo đến “…người ta hỏi đến chứ?” | Cuộc trò chuyện giữa bé Hồng và người cô |
| 3 | Phần còn lại | Cuộc gặp gỡ giữa bé Hồng và mẹ |
Mẹo nhớ: “Hoàn cảnh – Đối thoại – Đoàn tụ”. Phần 2 là chỗ xung đột đẩy lên cao, phần 3 là chỗ cảm xúc được giải toả.
Tóm tắt ngắn (khoảng 5 câu)
Bé Hồng mất cha, mẹ phải đi xa kiếm sống nên cậu sống giữa sự lạnh nhạt của họ hàng. Một hôm, người cô gọi Hồng lại, giả vờ ngọt ngào hỏi cậu có muốn vào thăm mẹ không, rồi tìm cách nói xấu mẹ. Hồng nhận ra sự độc địa ấy, nén tiếng khóc, trong lòng chỉ thêm thương mẹ. Ít lâu sau, đi học về, cậu thấy một người giống mẹ ngồi trên xe, vội đuổi theo gọi. Đúng là mẹ, Hồng ngồi vào lòng mẹ, khóc nức nở và thấy mình hạnh phúc trọn vẹn.
Điểm đặc sắc về nghệ thuật
- Thể loại hồi kí – tự truyện: người kể xưng “tôi”, nên cảm xúc chân thực, như chính tác giả đang sống lại tuổi thơ.
- Kết hợp tự sự, miêu tả và biểu cảm: diễn biến câu chuyện đi cùng với dòng cảm xúc dâng trào của nhân vật.
- Miêu tả tâm lí tinh tế: từ nghẹn ngào, uất ức khi nghe lời cô đến sung sướng khi gặp mẹ, mỗi thay đổi nhỏ trong lòng Hồng đều được ghi lại.
- Hình ảnh so sánh giàu sức gợi: nỗi căm tức được diễn tả dữ dội, còn không khí ở bên mẹ được tả bằng những cảm giác êm dịu, ấm áp.
- Ngôn ngữ giàu chất thơ: lời văn như dòng chảy cảm xúc, khiến người đọc rưng rưng.
Hiểu sâu hơn: vì sao Hồng không tin lời cô?
Người cô chỉ nhìn mẹ Hồng qua lăng kính của định kiến hà khắc về người phụ nữ goá chồng. Còn Hồng nhìn mẹ bằng tình thương và kí ức gắn bó. Cậu hiểu mẹ vì nghèo khổ chứ không vì hư hỏng, nên nỗi giận của cậu hướng vào những cổ tục chứ không hướng vào mẹ. Đây là chi tiết cho thấy Hồng nhỏ tuổi nhưng rất sâu sắc.
Lỗi sai thường gặp khi làm bài
- Nhầm tên tác phẩm: “Trong lòng mẹ” là đoạn trích, còn “Những ngày thơ ấu” là tác phẩm hồi kí.
- Kết luận rằng Hồng giận mẹ. Thực ra cậu thương mẹ và giận những lời cay độc, những hủ tục.
- Chỉ kể chuyện mà bỏ quên cảm xúc: bài tóm tắt nội dung chính cần nêu cả tình cảm và ý nghĩa.
- Ghi sai bố cục: cần nhớ rõ 3 phần và ranh giới của từng phần.
Bài luyện tập có đáp án
Câu 1. Nêu nội dung chính của đoạn trích bằng một câu.
Gợi ý: Đoạn trích kể về nỗi đau của bé Hồng vì thiếu vắng cha mẹ và tình yêu thương mãnh liệt của cậu dành cho người mẹ bất hạnh.
Câu 2. Phần nào của văn bản là phần cao trào cảm xúc? Vì sao?
Gợi ý: Phần 3, khi Hồng gặp lại mẹ. Nỗi tủi hờn dồn nén ở các phần trước được giải toả thành niềm hạnh phúc.
Câu 3. Chi tiết nào cho thấy Hồng không tin lời xúc phạm mẹ của người cô?
Gợi ý: Hồng im lặng, cố nén tiếng khóc, và lòng căm giận hướng vào những lời cay độc, những cổ tục. Điều đó cho thấy cậu vẫn tin mẹ và thương mẹ.
Xem thêm các bài liên quan
- Trong lòng mẹ: tác giả, bố cục, tóm tắt, dàn ý
- Bố cục bài Trong lòng mẹ
- Soạn bài Trong lòng mẹ – Cánh diều
- Các mẫu tóm tắt Trong lòng mẹ
- Cảm nhận về tình yêu thương mẹ của bé Hồng
- 33 câu trắc nghiệm Trong lòng mẹ
Câu hỏi thường gặp
Nội dung chính của bài Trong lòng mẹ là gì?
Đoạn trích kể về nỗi tủi cực của bé Hồng khi mất cha, xa mẹ, bị họ hàng cay nghiệt, và tình yêu thương mẹ cháy bỏng của cậu, đỉnh điểm là niềm hạnh phúc khi được gặp mẹ.
Bài Trong lòng mẹ có mấy phần, là những phần nào?
Có 3 phần: (1) hoàn cảnh của bé Hồng; (2) cuộc trò chuyện giữa bé Hồng và người cô; (3) cuộc gặp gỡ giữa bé Hồng và mẹ.
Trong lòng mẹ trích từ tác phẩm nào, của ai?
Trích từ tập hồi kí Những ngày thơ ấu của nhà văn Nguyên Hồng, kể lại tuổi thơ cay đắng của chính tác giả.
Vì sao bé Hồng không giận mẹ dù bị cô nói xấu?
Vì Hồng hiểu và thương mẹ, biết mẹ phải chịu nhiều đau khổ. Cậu căm giận những lời cay độc và những cổ tục đã đày đọa mẹ, chứ không giận mẹ.