Trả lời nhanh
Bài “Hoa cỏ sân trường” (trang 36–39) tả sân trường có hàng rào đầy cây đuôi lươn, cỏ may và những mầm non nhỏ xíu. Hoa cỏ hiền lành nhìn học trò nô đùa, nghiêng ngả khi gió lớn, rồi trở lại yên ả khi gió qua. Bài có ba phần: Đọc, Nói và nghe, Viết sáng tạo. Ở dưới là hướng dẫn từng câu, kèm ví dụ để em tham khảo.
Nội dung chính của bài và cách học
Bài đọc là một đoạn văn tả cảnh của tác giả Võ Diệu Thanh. Tác giả không tả những cây to nổi bật mà nhìn rất kĩ những bụi hoa, bụi cỏ nhỏ bé ở sát hàng rào. Nhờ vậy, sân trường hiện lên gần gũi, có cả tiếng bước chân, cơn gió và những mầm cây vừa nhú.
Khi học bài này, em nên đi theo ba bước:
- Đọc to cả bài một lượt, gạch chân các từ tả hình dáng của cây cỏ.
- Trả lời câu hỏi bằng cách tìm câu văn trong bài, rồi diễn đạt lại ngắn gọn bằng lời của mình.
- Liên hệ với cây cối ở trường em để làm các bài nói và viết.
Các phần của bài đã có trang giải riêng. Em có thể xem thêm: Đọc → Đọc: Hoa cỏ sân trường trang 36, 37; Nói và nghe: Cậu học sinh mới trang 38; Viết sáng tạo trang 39.
Khởi động (trang 36)
Yêu cầu: Nói về những hình ảnh và âm thanh quen thuộc ở trường.
Cách làm: Em nhớ lại buổi sáng đến trường: em nhìn thấy gì đầu tiên, nghe thấy gì? Sau đó nói theo mẫu: “Em thấy… / em nghe… Em cảm thấy…”.
Ví dụ tham khảo:
- Hình ảnh quen thuộc nhất với em là cổng trường rộng mở và bác bảo vệ vẫy tay chào. Âm thanh em nhớ nhất là tiếng trống vang lên báo giờ vào lớp. Nghe tiếng trống, em thấy vui và háo hức.
- Em hay nhìn thấy cây phượng cao giữa sân với tán lá xanh. Giờ ra chơi, tiếng cười nói của các bạn rộn ràng khắp sân. Em thấy trường mình thật đáng yêu.
Lưu ý: Em có thể nói về hình ảnh, âm thanh khác của trường mình. Chỉ cần nói thật và có cảm xúc là được.
Đọc và trả lời câu hỏi (trang 37)
Câu 1. Sân trường của bạn nhỏ có gì đặc biệt?
Em đọc những câu đầu của bài. Sân trường của bạn nhỏ chạy dài giữa hai dãy lớp học. Điều đặc biệt là trên sân ấy, bước chân thầy cô và bước chân tinh nghịch của các bạn nhỏ hòa vào nhau, nên sân trường lúc nào cũng nhộn nhịp, ấm áp.
Câu 2. Từ ngữ nói về hình dáng của hoa, cỏ trồng ở sát hàng rào
Đoạn tả hoa cỏ sát hàng rào có các từ chỉ hình dáng như sau:
| Loài cây | Từ ngữ tả hình dáng |
|---|---|
| Cây đuôi lươn | dáng mềm, lá dài |
| Cỏ may | cánh hoa li ti |
| Cỏ kết hạt | hạt nhỏ |
Vậy các từ cần tìm là: dáng mềm, dài, li ti, nhỏ.
Mẹo: Từ chỉ hình dáng thường trả lời cho câu hỏi “trông như thế nào?” (to hay nhỏ, dài hay ngắn, mềm hay cứng…). Em đừng nhầm với từ chỉ tên cây như “cỏ may” hay “đuôi lươn”.
Câu 3. Hoa và đám cỏ thế nào khi…
| Tình huống | Hoa cỏ như thế nào? |
|---|---|
| a. Nhìn đám học trò đùa giỡn | Đứng bên nhau một cách hiền lành, lặng lẽ nhìn các bạn chạy nhảy, nô đùa. |
| b. Có cơn gió lớn tràn qua | Nghiêng ngả, xô vào nhau; những hạt giống nhỏ theo gió bay đi. |
| c. Cơn gió đã thổi qua | Quay lại trạng thái trật tự, hiền lành như trước. |
Vì sao đọc hay? Tác giả cho hoa cỏ hành động như con người: “đứng bên nhau”, “nhìn”, “quay trở lại”. Cách viết này gọi là nhân hoá, làm cho cỏ cây trở nên sống động và có tình cảm.
Câu 4. Em thích điều gì ở sân trường của bạn nhỏ? Vì sao?
Đây là câu hỏi nêu ý kiến riêng, nên không có một đáp án duy nhất. Em chỉ cần nêu được điều em thích và lí do.
- Ví dụ 1: Em thích những bụi cỏ may vì chúng nhỏ bé mà vẫn nở hoa, làm sân trường thêm đẹp.
- Ví dụ 2: Em thích cảnh đám cỏ nghiêng ngả rồi lại yên ả khi gió qua, vì nghe như cỏ cây cũng đang chơi đùa cùng các bạn.
- Ví dụ 3: Em thích những mầm non nhỏ dưới chân vì chúng cho em thấy cây cối đang lớn lên mỗi ngày.
Lỗi hay gặp: Em chỉ viết “Em thích sân trường” mà quên nói vì sao. Hãy luôn thêm một câu bắt đầu bằng “Vì…”.
Bài 2. Tìm từ ngữ chỉ hình dáng, màu sắc, hương thơm của 1–2 loài cây
Em chọn một cây quen thuộc rồi quan sát bằng mắt (hình dáng, màu sắc) và bằng mũi (hương thơm). Dưới đây là ví dụ do thầy cô gợi ý:
| Loài cây | Hình dáng | Màu sắc | Hương thơm |
|---|---|---|---|
| Cây bàng | thân cao, tán lá rộng | xanh ngắt, đỏ au khi lá già | không thơm đậm; có mùi lá thoang thoảng |
| Hoa hồng | cánh mềm, xếp nhiều lớp, cành có gai | đỏ thắm, hồng nhạt | thơm dịu, ngào ngạt |
| Cây phượng | cao, lá nhỏ li ti | hoa đỏ rực | thơm nhẹ |
Nếu cây em chọn không có mùi thơm, em có thể nói thẳng như vậy, không cần cố bịa ra.
Bài 3. Nói 2–3 câu nêu cảm xúc của em về một loài cây
Cách nói: Câu 1 giới thiệu loài cây em thích. Câu 2 nói về điều đáng yêu của cây (bóng mát, hoa đẹp…). Câu 3 nói em cảm thấy thế nào hoặc em làm gì để chăm sóc cây.
Bài mẫu 1: Em thích nhất cây bàng ở góc sân. Mùa hè, tán bàng xòe rộng, mát rượi cho chúng em ngồi đọc sách. Em rất yêu quý cây và luôn nhắc các bạn đừng bẻ cành.
Bài mẫu 2: Cây phượng làm em nhớ nhất. Mỗi khi hè về, hoa nở đỏ rực cả một góc trời. Nhìn những cánh hoa, em thấy lòng mình xốn xang và thấy tiếc những ngày học sắp qua.
Nói và nghe: Cậu học sinh mới (trang 38)
Phần này rèn kĩ năng nghe và kể lại câu chuyện theo tranh gợi ý trong sách. Muốn kể tốt, em làm theo các bước sau:
- Nghe cô (hoặc bạn) kể hai lượt, vừa nghe vừa nhìn tranh.
- Ghi nhớ nhân vật, địa điểm và sự việc chính trong từng tranh.
- Dùng 1–2 câu để kể mỗi tranh, nối các câu bằng từ như “sau đó”, “rồi”, “cuối cùng”.
- Kể bằng giọng tự nhiên, nhìn vào các bạn nghe.
Phần trả lời chi tiết từng tranh em xem ở trang Cậu học sinh mới trang 38.
Viết sáng tạo (trang 39)
Phần Viết sáng tạo khuyến khích em viết ngắn, theo cảm nhận riêng, gắn với chủ điểm trường học. Với đề bài về cảnh vật hoặc cây cối ở trường, em có thể làm theo cấu trúc “3 ý”:
- Ý 1: Em viết về cái gì, ở đâu?
- Ý 2: Nó trông như thế nào (dùng từ chỉ hình dáng, màu sắc, âm thanh)?
- Ý 3: Em cảm thấy gì?
Đoạn viết mẫu (ví dụ tự đặt): Góc vườn nhỏ sau lớp em có một hàng cúc họa mi. Hoa trắng muốt, nhụy vàng như những chiếc cúc áo bé xíu. Sáng nào đến lớp, em cũng ghé nhìn một lát và thấy lòng thật nhẹ nhõm.
Em xem thêm hướng dẫn cụ thể tại Viết sáng tạo trang 39. Khi viết xong, em hãy đọc lại và kiểm tra ba điều: đầu câu có viết hoa không, cuối câu có dấu chấm không, từ có viết đúng chính tả không.
Kiến thức nhỏ giúp em đọc hiểu sâu hơn
- So sánh: Lá cây đuôi lươn được ví như “những dải lụa”. Hình ảnh này giúp ta thấy lá dài và mềm mại.
- Nhân hoá: Hoa cỏ biết “nhìn”, biết “quay trở lại trật tự hiền lành”. Nhờ vậy, hoa cỏ như những người bạn của học sinh.
- Từ khó: cây đuôi lươn là cây cảnh có lá thon dài nhiều màu; cỏ may là loài cỏ thấp, quả nhỏ và nhọn, hay bám vào quần áo.
Luyện tập thêm (có đáp án)
Bài 1. Xếp các từ sau vào ba nhóm hình dáng, màu sắc, hương thơm: xanh mướt, thoang thoảng, tròn xoe, vàng óng, ngào ngạt, cong cong.
Đáp án: Hình dáng: tròn xoe, cong cong. Màu sắc: xanh mướt, vàng óng. Hương thơm: thoang thoảng, ngào ngạt.
Bài 2. Câu “Hoa và cỏ đứng bên nhau hiền lành nhìn các bạn nhỏ chạy nhảy, nô đùa” dùng biện pháp nghệ thuật nào?
Đáp án: Nhân hoá, vì hoa cỏ được tả bằng hành động “đứng”, “nhìn” và tính cách “hiền lành” như con người.
Bài 3. Đặt một câu tả hình dáng của một loài cây ở trường em.
Gợi ý: Cây phượng ở sân trường em cao vút, tán lá xòe rộng như chiếc ô khổng lồ.
Các bài liên quan trong sách
- Vở bài tập Tiếng Việt lớp 3 Tập 1 trang 22, 23 Bài 4: Hoa cỏ sân trường
- Bài 3: Mùa thu của em
- Bài 1: Gió sông Hương
- Giải SGK Tiếng Việt lớp 3 – Chân trời sáng tạo
- Giải VBT Tiếng Việt lớp 3 – Chân trời sáng tạo
Cùng chuyên đề: Mục lục khác cùng môn, lớp: Giải SGK Tiếng Việt lớp 3 Kết nối tri thức Tập 1, Tập 2 đầy đủ từng bài; Bài tập cuối tuần Tiếng Việt lớp 3 Kết nối tri thức tuần 17 (có đáp án); Giải SGK Tiếng Việt lớp 3 cả 3 bộ sách: mục lục bài giải Tập 1, Tập 2.
Câu hỏi thường gặp
Bài Hoa cỏ sân trường nằm ở trang nào trong Tiếng Việt lớp 3 Tập 1 Chân trời sáng tạo?
Bài 4 Hoa cỏ sân trường nằm ở trang 36, 37, 38, 39, gồm các phần Đọc, Nói và nghe (Cậu học sinh mới) và Viết sáng tạo.
Những từ nào tả hình dáng hoa cỏ sát hàng rào trong bài?
Các từ cần tìm là dáng mềm, dài, li ti, nhỏ. Chúng tả cây đuôi lươn, hoa cỏ may và những hạt cỏ.
Câu Em thích điều gì ở sân trường của bạn nhỏ có đáp án duy nhất không?
Không. Đây là câu hỏi nêu ý kiến riêng. Em cần nói điều mình thích và giải thích bằng một lí do, ví dụ vì hoa cỏ làm sân trường đẹp và vui hơn.
Bài đọc dùng biện pháp nghệ thuật nào để tả hoa cỏ?
Bài dùng nhân hoá (hoa cỏ đứng bên nhau, nhìn các bạn, quay trở lại hiền lành) và so sánh (lá dài như những dải lụa).