Trả lời nhanh
Một lá thư gửi bạn hoặc người thân ở xa cần có đủ năm phần: địa điểm và ngày tháng, lời xưng hô, nội dung (hỏi thăm, kể tình hình của em, bày tỏ tình cảm), lời chúc và hứa hẹn, cuối thư là lời chào kèm chữ ký. Dưới đây là dàn ý và 10 bài thư mẫu theo 10 tình huống khác nhau để em chọn viết.
Đề bài và yêu cầu cần nắm
Đề bài thường yêu cầu: Em hãy viết một bức thư ngắn (khoảng 6–8 câu hoặc 10 câu) cho bạn hoặc người thân ở xa để thăm hỏi và kể về tình hình học tập, gia đình của em.
Em cần xác định ba điều trước khi viết:
- Viết cho ai? Bạn cũ, ông bà, cô bác, anh chị, bố mẹ đi làm xa… Người nhận khác nhau thì cách xưng hô khác nhau.
- Viết để làm gì? Hỏi thăm, kể chuyện, chia sẻ niềm vui, hẹn gặp lại.
- Viết gì? Chọn 2–3 chuyện thật gần gũi của em để kể, không kể lan man.
Cách trình bày một lá thư
| Phần | Nội dung cần viết | Ví dụ |
|---|---|---|
| 1. Đầu thư | Nơi viết, ngày tháng năm (góc phải) | Hà Nội, ngày 12 tháng 10 năm … |
| 2. Lời xưng hô | Gọi người nhận, có dấu phẩy hoặc dấu hai chấm | Bà kính mến, |
| 3. Nội dung chính | Hỏi thăm → kể về em → bày tỏ tình cảm | Dạo này bà có khỏe không ạ?… |
| 4. Lời chúc, hứa hẹn | Chúc sức khỏe, hẹn gặp, mong thư trả lời | Cháu mong hè này được về thăm bà. |
| 5. Cuối thư | Lời chào, tình cảm, chữ ký/tên | Cháu của bà, Minh |
Dàn ý chung
- Mở đầu: ghi nơi viết, ngày tháng; chào hỏi người nhận bằng cách xưng hô phù hợp.
- Thân thư:
- Hỏi thăm sức khỏe, cuộc sống của người nhận.
- Kể tình hình của em: việc học, bạn bè, gia đình, một niềm vui hoặc kỉ niệm nhỏ.
- Nói tình cảm nhớ thương, biết ơn hoặc quý mến.
- Kết thư: lời chúc, lời hẹn gặp, mong nhận thư hồi âm; chào và kí tên.
10 bài thư mẫu
Các bức thư dưới đây do thầy cô soạn theo từng tình huống. Em hãy đọc để học cách sắp xếp ý rồi thay bằng chuyện của riêng mình, đừng chép nguyên văn.
Bài 1. Thư gửi bạn cũ đã chuyển trường
Hà Nội, ngày 5 tháng 10
Lan thân mến,
Từ ngày bạn theo bố mẹ vào Đà Nẵng, lớp mình vắng hẳn tiếng cười của bạn. Chỗ ngồi cạnh tớ bây giờ là bạn Hoa mới chuyển đến, nhưng tớ vẫn nhớ bạn nhiều. Tuần trước lớp tớ đi tham quan vườn thú, tớ đã chụp ảnh chú voi con để gửi bạn xem. Còn bạn, ở trường mới bạn có quen được nhiều bạn không? Biển Đà Nẵng có đẹp như bạn kể không? Mong bạn viết thư cho tớ sớm nhé.
Bạn thân của bạn,
Mai
Bài 2. Thư gửi ông bà ở quê
Hải Phòng, ngày 20 tháng 11
Ông bà kính yêu của cháu,
Đã lâu cháu chưa được về quê, cháu nhớ ông bà và vườn cam sau nhà lắm. Dạo này trời trở lạnh, ông bà nhớ mặc ấm và uống thuốc đều ông nhé. Ở nhà, bố mẹ vẫn khỏe. Cháu vừa được điểm mười môn Toán, cô giáo còn khen cháu chăm chỉ. Cháu đã để dành điểm tốt này để khoe với ông bà. Tết này cả nhà sẽ về quê, cháu sẽ phụ bà gói bánh chưng. Cháu chúc ông bà luôn mạnh khỏe.
Cháu của ông bà,
Bảo An
Bài 3. Thư gửi bố đi công tác xa
Huế, ngày 3 tháng 3
Bố yêu quý của con,
Bố đi công tác đã hai tuần, cả nhà ai cũng nhớ bố. Mẹ nói bố vất vả, nên con và em đều cố gắng ngoan để mẹ đỡ mệt. Con tự giác làm bài, còn em Bin thì đã biết tự xếp đồ chơi. Hôm qua con học được bài hát mới, khi bố về con sẽ hát cho bố nghe. Bố nhớ ăn uống đúng bữa và giữ gìn sức khỏe nhé. Con mong từng ngày để được đón bố.
Con của bố,
Tuấn Khang
Bài 4. Thư gửi mẹ đi làm ăn xa
Nghệ An, ngày 15 tháng 9
Mẹ thương yêu của con,
Con viết thư này để báo cho mẹ biết con đã bước vào lớp Ba rồi. Cô giáo chủ nhiệm hiền lắm, lớp có nhiều bạn tốt. Ở nhà, bà vẫn nấu cơm cho con ăn và con giúp bà nhặt rau, quét nhà. Mẹ đừng lo cho con nhé. Mỗi tối nhìn lên trăng, con lại nhớ đến mẹ. Con chúc mẹ khỏe, làm việc thuận lợi và sớm về với con.
Con gái của mẹ,
Thu Hà
Bài 5. Thư gửi anh trai đang học đại học xa nhà
Thanh Hóa, ngày 8 tháng 12
Anh Hùng thân mến,
Từ khi anh lên thành phố học, phòng của chúng mình chỉ còn một mình em, buổi tối em thấy trống trải lắm. Em vẫn giữ nguyên chiếc bàn học của anh, mẹ bảo để anh về có chỗ ngồi. Em vừa đạt danh hiệu học sinh giỏi học kì một, bố mẹ thưởng cho em một quyển truyện. Anh học hành chăm chỉ và nhớ gọi điện về nhà nhé. Kì nghỉ này anh về, em sẽ cho anh xem cây xương rồng em trồng.
Em của anh,
Nam
Bài 6. Thư gửi bạn người nước ngoài
Đà Lạt, ngày 25 tháng 4
Gửi bạn Emma,
Xin chào bạn! Mình là Linh, học sinh lớp 3 ở Đà Lạt, Việt Nam. Mình rất vui vì làm quen được với bạn qua chương trình bạn bè bốn phương. Ở quê mình, thời tiết mát mẻ quanh năm và có nhiều hoa. Mình thích vẽ tranh và đọc truyện cổ tích. Còn bạn thích gì, bạn có hay chơi cùng bạn bè không? Hãy kể cho mình nghe về đất nước của bạn nhé. Mình chờ thư của bạn.
Bạn của bạn,
Linh
Bài 7. Thư gửi chú bộ đội ở nơi biên giới, hải đảo
Quảng Ninh, ngày 20 tháng 7
Kính gửi chú Dũng,
Cháu là học sinh lớp 3. Cháu viết thư này để thăm chú và gửi lời cảm ơn chú đã canh giữ biên cương cho chúng cháu học tập yên bình. Ở quê, cả lớp cháu vừa làm những tấm thiệp tặng các chú. Cháu nghe nói cuộc sống ở nơi chú đóng quân còn nhiều gian khổ nên cháu rất khâm phục. Cháu hứa sẽ học thật giỏi, ngoan ngoãn để không phụ lòng các chú. Chúc chú luôn mạnh khỏe, hoàn thành tốt nhiệm vụ.
Cháu của chú,
Quốc Việt
Bài 8. Thư gửi cô bác ở nước ngoài
Cần Thơ, ngày 1 tháng 1
Cô Hạnh kính mến,
Năm mới đến rồi, cháu viết thư chúc cô và gia đình một năm an khang, hạnh phúc. Cháu còn nhớ lần cô về nước, cô dẫn cháu đi chợ nổi và mua cho cháu quả dừa tươi. Cháu đã lớn hơn, đã cao thêm năm centimet và biết tự đi xe đạp. Ở trường, cháu tham gia câu lạc bộ cờ vua của lớp. Cháu mong cô sớm có dịp về chơi với cả nhà.
Cháu của cô,
Gia Hân
Bài 9. Thư gửi bạn ở quê kể về trường mới
Bình Dương, ngày 10 tháng 9
Sơn thân mến,
Chuyển đến nhà mới, tớ học ở một ngôi trường rộng, có sân bóng và thư viện lớn. Ngày đầu tiên tớ hơi sợ vì chưa quen ai, nhưng cô giáo xếp tớ ngồi cạnh bạn Quân rất thân thiện. Tuy vậy, tớ vẫn nhớ những buổi cùng bạn thả diều trên bờ đê. Cậu có còn đá cầu cùng đám bạn ở xóm không? Hè này tớ sẽ về quê, chúng mình lại cùng chơi nhé.
Bạn của cậu,
Đạt
Bài 10. Thư gửi bạn bị ốm, ở xa
Quảng Nam, ngày 18 tháng 2
Ngọc thân mến,
Nghe tin bạn bị ốm phải nghỉ học, tớ lo lắm. Bạn nhớ uống thuốc đúng giờ và ăn nhiều rau, hoa quả cho mau khỏe nhé. Ở lớp, cô giáo và các bạn đều hỏi thăm bạn. Tớ đã chép giúp bạn bài mới và sẽ nhờ bố mẹ gửi cho bạn. Khi nào khỏe hẳn, chúng mình lại cùng đến trường. Chúc bạn sớm bình phục!
Bạn của bạn,
Yến
Mẹo viết thư hay
- Xưng hô đúng vai: với ông bà, cô bác dùng “cháu”, “kính mến”, “kính yêu”; với bạn dùng “tớ – cậu” hoặc “mình – bạn”.
- Kể chuyện thật: một việc cụ thể (được điểm tốt, chăm sóc em, trồng cây…) làm thư sinh động hơn nhiều câu chung chung.
- Có câu hỏi: một hai câu hỏi cuối thư giúp người nhận muốn trả lời.
- Mẹo nhớ: “Chào – Hỏi – Kể – Chúc – Hẹn”. Thư đủ năm bước là đủ ý.
Lỗi sai thường gặp
- Quên ghi nơi viết, ngày tháng hoặc quên chữ ký cuối thư.
- Xưng hô lẫn lộn, ví dụ mở đầu viết “Bà kính yêu” nhưng sau đó lại xưng “tớ”.
- Chỉ kể về mình mà không hỏi thăm người nhận.
- Câu cụt, thiếu dấu chấm, viết hoa tùy tiện.
- Chép nguyên bài mẫu, không có chi tiết riêng của em.
Bài luyện tập
Bài 1. Em hãy sắp xếp các câu sau thành một đoạn thư hợp lí: (a) Cháu chúc bà luôn khỏe. (b) Dạo này bà có khỏe không ạ? (c) Bà kính yêu! (d) Cháu vừa được cô khen vì viết chữ đẹp.
Đáp án: c – b – d – a.
Bài 2. Hãy sửa lỗi xưng hô trong câu: “Ông kính mến, hôm nay tớ kể cho cậu nghe chuyện ở trường.”
Gợi ý: “Ông kính mến, hôm nay cháu xin kể cho ông nghe chuyện ở trường.”
Bài 3. Em viết một bức thư 6–8 câu cho người thân ở xa của em theo mẹo “Chào – Hỏi – Kể – Chúc – Hẹn”. Đối chiếu từng bước xem thư đã đủ chưa.
Chúc em viết được một bức thư chân thành, giàu tình cảm. Có thể xem thêm các bài tập làm văn khác ở mục lớp 3 trên trang để luyện tập.
Cùng chuyên đề: Bài nằm trong mục lục Tập làm văn lớp 3 Kết nối tri thức: 68 đề bài và cách viết đoạn văn.
Câu hỏi thường gặp
Một bức thư gửi bạn hoặc người thân ở xa cần có những phần nào?
Gồm nơi và ngày tháng viết thư, lời xưng hô, nội dung (hỏi thăm, kể tình hình, bày tỏ tình cảm), lời chúc và hẹn gặp, cuối cùng là lời chào và chữ ký.
Thư gửi ông bà và thư gửi bạn khác nhau thế nào?
Thư gửi ông bà, người lớn dùng cách xưng hô kính trọng như “cháu”, “kính yêu”, lời lẽ lễ phép; thư gửi bạn dùng “tớ – cậu” hoặc “mình – bạn”, giọng thân mật hơn.
Bức thư lớp 3 nên viết dài khoảng bao nhiêu câu?
Thường khoảng 6–10 câu, đủ ý mở đầu, hỏi thăm, kể về em, lời chúc và kết thư. Không cần quá dài, quan trọng là chân thành.
Có được chép nguyên bài thư mẫu không?
Không nên. Bài mẫu chỉ để tham khảo cách sắp xếp ý. Em hãy thay bằng chuyện thật của mình, như vậy thư mới hay và được cô giáo đánh giá cao.