Trả lời nhanh
Để viết đoạn văn nêu lí do thích (hoặc không thích) một nhân vật, em làm theo bốn ý: giới thiệu tên truyện và nhân vật; nói nhân vật có đặc điểm gì (việc làm, lời nói, tính nết); nêu rõ em thích hay không thích điều gì, vì sao; cuối cùng nói điều em học được. Đoạn văn chỉ cần 5–7 câu, mỗi lí do phải có một chi tiết trong truyện làm chứng.
Đề bài và yêu cầu cần nắm
Đề bài: Viết đoạn văn nêu lí do vì sao em thích (hoặc không thích) một nhân vật trong câu chuyện đã đọc, đã nghe. Đây là dạng bài viết nêu ý kiến ở lớp 3, nên đoạn văn của em không phải kể lại cả truyện mà phải bày tỏ cảm xúc và giải thích lí do.
Em cần nhớ ba điều:
- Chọn một nhân vật mà em hiểu rõ, nhớ được chi tiết cụ thể.
- Lí do phải xuất phát từ việc làm, lời nói, suy nghĩ của nhân vật, không nói chung chung kiểu “bạn ấy rất tốt”.
- Đoạn văn viết liền mạch, bắt đầu bằng chữ viết hoa lùi vào đầu dòng, các câu liên kết với nhau.
Dàn ý chi tiết
- Mở đoạn: Nhân vật em thích (không thích) nhất là ai? Nhân vật ấy ở trong câu chuyện nào?
- Thân đoạn:
- Nhân vật có đặc điểm gì nổi bật (hình dáng, lời nói, việc làm, tính nết)?
- Chi tiết nào trong truyện cho thấy điều đó?
- Em thích (không thích) điều gì ở nhân vật? Vì sao?
- Kết đoạn: Em học được điều gì từ nhân vật? Em muốn làm gì để giống (hoặc không giống) nhân vật ấy?
Gợi ý câu mở đầu, câu nối và câu kết
| Vị trí | Gợi ý cách viết |
|---|---|
| Câu mở đầu | “Trong những câu chuyện đã đọc, em thích nhất nhân vật … trong truyện …” / “Em không thích nhân vật … trong truyện … vì …” |
| Câu nêu lí do | “Em thích … vì …” / “Điều khiến em ấn tượng là …” / “Trước hết, …; bên cạnh đó, …” |
| Câu dẫn chứng | “Khi …, nhân vật đã …” / “Có lần, …” / “Chi tiết … cho thấy …” |
| Câu kết | “Qua nhân vật này, em hiểu rằng …” / “Em sẽ cố gắng … như …” / “Em tự nhủ sẽ không …” |
Mẹo nhớ: viết theo công thức Ai – Truyện nào – Thích/không thích gì – Chi tiết nào – Em học được gì. Thiếu mắt xích “chi tiết nào” thì đoạn văn sẽ nghèo ý.
12 đoạn văn mẫu
Các đoạn dưới đây viết ở nhiều góc nhìn: có nhân vật được yêu thích, có nhân vật không được yêu thích; có truyện cổ tích, truyện ngụ ngôn, truyện nước ngoài. Em hãy đọc để học cách sắp xếp ý, rồi viết bằng giọng của chính mình, đừng học thuộc nguyên văn.
Mẫu 1: Thánh Gióng (thích)
Trong những truyện cổ tích đã nghe, em khâm phục nhất cậu bé Thánh Gióng. Suốt ba năm, cậu nằm im không nói không cười, vậy mà khi nghe tin giặc đến, cậu lập tức cất tiếng xin đi đánh giặc. Em thích nhất lúc Gióng vươn vai thành một tráng sĩ, rồi nhổ cả bụi tre bên đường làm vũ khí khi roi sắt gãy. Điều đó cho em thấy Gióng yêu nước và dám hi sinh vì mọi người. Đánh xong giặc, Gióng cưỡi ngựa bay về trời mà không đòi phần thưởng nào, nên em càng quý trọng cậu. Em sẽ cố gắng học giỏi để sau này góp sức xây dựng quê hương.
Mẫu 2: Người em trong truyện Cây khế (thích)
Người em trong truyện “Cây khế” là nhân vật em quý mến. Bị anh chia cho mỗi cây khế, anh vẫn không oán trách mà chăm sóc cây rất cẩn thận. Khi đại bàng ăn khế, anh chỉ xin may túi ba gang và lấy đúng số vàng vừa đủ. Em thích tính biết đủ và chăm chỉ của anh, vì nhờ đó anh sống bình yên và hạnh phúc. Câu chuyện nhắc em không nên tham lam, hãy biết trân trọng những gì mình đang có.
Mẫu 3: Lý Thông trong truyện Thạch Sanh (không thích)
Nhân vật em không thích là Lý Thông trong truyện “Thạch Sanh”. Lý Thông kết nghĩa anh em với Thạch Sanh nhưng thật ra chỉ muốn lợi dụng chàng. Hắn lừa Thạch Sanh đi canh miếu thay mình để chằn tinh ăn thịt, rồi cướp công giết chằn tinh, giết đại bàng để lĩnh thưởng. Em ghét nhất sự dối trá và độc ác của hắn, vì hắn hại người tốt để mưu lợi cho bản thân. Cuối truyện, kẻ xấu bị trừng phạt, em thấy rất hả lòng. Em rút ra bài học phải sống trung thực và đối xử tử tế với bạn bè.
Mẫu 4: Cô bé bán diêm (thích và thương)
Em rất thương cô bé trong truyện “Cô bé bán diêm” của An-đéc-xen. Trong đêm giao thừa giá rét, em bé đói lả, chân trần mà vẫn phải đi bán diêm vì sợ bố đánh. Mỗi lần quẹt diêm, em lại mơ thấy lò sưởi, bàn ăn thơm ngon và người bà hiền từ đã mất. Em thương cô bé vì em nhỏ bé như vậy mà vẫn giữ một trái tim giàu mơ ước và biết yêu thương bà. Câu chuyện khiến em biết ơn cuộc sống đủ đầy của mình và muốn giúp đỡ những bạn nhỏ kém may mắn.
Mẫu 5: Rùa trong truyện Rùa và Thỏ (thích)
Em rất thích bạn Rùa trong truyện ngụ ngôn “Rùa và Thỏ”. Dù bị Thỏ chê chậm chạp, Rùa vẫn bình tĩnh nhận lời thi chạy. Trong khi Thỏ nằm ngủ giữa đường, Rùa vẫn kiên trì bò từng bước, không hề bỏ cuộc. Nhờ vậy, Rùa về đích trước và giành chiến thắng. Em thích Rùa vì bạn ấy khiêm tốn, chăm chỉ và có ý chí. Từ Rùa, em hiểu rằng làm việc gì cũng cần kiên trì, đừng chủ quan như Thỏ.
Mẫu 6: Thỏ trong truyện Rùa và Thỏ (không thích)
Em không thích nhân vật Thỏ trong truyện “Rùa và Thỏ”. Thỏ chạy nhanh nhưng lại hay coi thường người khác, mở miệng ra là chê Rùa chậm chạp. Khi thi chạy, Thỏ chủ quan nghĩ mình thắng chắc nên nằm ngủ giữa đường. Kết quả là Thỏ thua cuộc và rất xấu hổ. Em thấy kiêu ngạo và chủ quan là những tính xấu cần tránh. Em tự nhắc mình phải khiêm tốn, không chê bai ai và luôn cố gắng đến cùng.
Mẫu 7: Cậu bé trong truyện Cậu bé chăn cừu (không thích)
Nhân vật em không thích là cậu bé chăn cừu trong truyện ngụ ngôn cùng tên. Vì buồn chán, cậu bé nhiều lần hét lên “Sói đến!” để trêu dân làng chạy lên giúp. Cậu thấy vui, nhưng em thì thấy cậu thật vô tâm vì đã làm mất thời gian của mọi người. Đến khi sói đến thật, cậu kêu cứu thì chẳng ai tin nữa nên đàn cừu bị hại. Em rút ra bài học là không bao giờ nói dối, vì một lần nói dối có thể làm mất lòng tin của mọi người.
Mẫu 8: Mã Lương (thích)
Mã Lương trong truyện “Cây bút thần” là nhân vật em ngưỡng mộ. Mã Lương nghèo, không có tiền mua bút nhưng vẫn say mê học vẽ. Khi có cây bút thần, em thích nhất việc Mã Lương dùng nó để vẽ cuốc, vẽ cày, vẽ nước giúp dân nghèo. Trước tên vua tham lam, Mã Lương không chịu vẽ vàng bạc cho hắn dù bị bắt giam. Em thích Mã Lương vì cậu tài giỏi, thương người và dũng cảm. Em muốn học tập chăm chỉ để dùng tài năng của mình giúp ích cho mọi người.
Mẫu 9: Sơn Tinh (thích)
Trong truyện “Sơn Tinh, Thủy Tinh”, em thích nhất Sơn Tinh. Mỗi khi Thủy Tinh dâng nước đánh Sơn Tinh, thần lại bốc từng quả đồi, dời từng dãy núi để ngăn dòng nước dâng cao. Nước dâng lên bao nhiêu, núi cao lên bấy nhiêu, thần không hề nao núng. Em thích Sơn Tinh vì thần mạnh mẽ, bền bỉ và bảo vệ được cuộc sống của dân làng. Qua câu chuyện, em hiểu người xưa đã chống lũ lụt rất kiên cường, và em thấy yêu quý quê hương mình hơn.
Mẫu 10: Người anh trong truyện Cây khế (không thích)
Em không thích người anh trong truyện “Cây khế”. Anh chia gia tài một cách bất công, giữ hết ruộng vườn và chỉ cho em một cây khế. Khi biết em giàu lên nhờ đại bàng, anh vội đổi cả nhà cửa lấy cây khế. Anh may túi tới mười hai gang và nhặt vàng đầy túi, nên bị rơi xuống biển. Em thấy lòng tham đã làm anh mất tất cả. Em tự nhủ phải biết chia sẻ với anh chị em và không được tham lam.
Mẫu 11: Chú lính chì dũng cảm (thích)
Em thích nhất chú lính chì trong truyện “Chú lính chì dũng cảm”. Chú chỉ có một chân, nhưng vẫn đứng nghiêm trang như các bạn lính khác. Khi bị rơi xuống cống rồi bị cá nuốt, chú không hề kêu ca mà vẫn giữ vững tinh thần. Em thích chú vì chú gan dạ, kiên định và biết chịu đựng khó khăn. Chú nhắc em rằng dù mình có thiếu thốn điều gì, em vẫn có thể sống dũng cảm và đáng quý.
Mẫu 12: Cô Út trong truyện Sọ Dừa (thích)
Nhân vật em yêu mến trong truyện “Sọ Dừa” là cô Út. Hai người chị nhìn vẻ ngoài xấu xí của Sọ Dừa nên chê cười, còn cô Út lại hiền lành, chăm chỉ và đối xử với chàng rất chân thành. Cô không chê bai mà vẫn nhận lời lấy chàng làm chồng. Nhờ tấm lòng ấy, cô được hưởng hạnh phúc khi Sọ Dừa hóa thành chàng trai khôi ngô. Em học được rằng không nên đánh giá người khác qua bề ngoài mà hãy nhìn vào tấm lòng của họ.
Vì sao các đoạn mẫu trên đạt yêu cầu?
- Có câu giới thiệu rõ ràng: nêu ngay tên truyện và nhân vật.
- Mỗi lí do đi cùng một chi tiết: Gióng vươn vai, Rùa bò không bỏ cuộc, cậu bé chăn cừu hét “Sói đến!”.
- Có từ chỉ cảm xúc: thích, khâm phục, thương, không thích, ghét… giúp đoạn văn có “giọng” của người viết.
- Có câu kết liên hệ bản thân: “em rút ra”, “em tự nhủ”, “em sẽ cố gắng”.
Lỗi sai thường gặp
| Lỗi | Cách sửa |
|---|---|
| Kể lại cả câu chuyện, ít nêu lí do | Chỉ chọn 1–2 chi tiết đắt giá, rồi giải thích vì sao em thích hoặc không thích. |
| Lí do chung chung: “bạn ấy rất tốt, rất hay” | Thay bằng việc làm cụ thể: “bạn ấy nhường áo cho em bé”. |
| Nhầm lẫn tên nhân vật, sai chi tiết | Đọc lại truyện, chỉ viết điều em chắc chắn nhớ. |
| Xuống dòng sau mỗi câu | Viết liền một đoạn, chỉ xuống dòng khi sang ý mới. |
| Quên viết hoa tên riêng, thiếu dấu câu | Soát lại bài: tên người, tên truyện và dấu chấm cuối câu. |
Luyện tập có đáp án
Bài 1. Đoạn văn sau mắc lỗi gì? Hãy sửa lại: “Em thích bạn Rùa. Bạn Rùa rất tốt. Bạn Rùa rất hay. Em thích bạn Rùa lắm.”
Đáp án gợi ý: Đoạn văn lặp từ, chỉ nêu cảm xúc mà không có lí do và chi tiết. Có thể sửa: “Em thích bạn Rùa trong truyện ‘Rùa và Thỏ’. Dù bị chê chậm chạp, Rùa vẫn kiên trì bò đến đích. Nhờ sự bền bỉ ấy, Rùa chiến thắng. Em muốn học tập Rùa để không bỏ cuộc khi gặp khó khăn.”
Bài 2. Điền vào chỗ trống để hoàn thành đoạn văn: “Em không thích … trong truyện … vì … Chi tiết … cho thấy … Em rút ra bài học …”
Đáp án gợi ý: “Em không thích cậu bé chăn cừu trong truyện ngụ ngôn cùng tên vì cậu hay nói dối. Chi tiết cậu hét ‘Sói đến!’ khi sói chưa tới cho thấy cậu coi thường người khác. Em rút ra bài học phải luôn nói thật.”
Bài 3. Viết 5–6 câu về một nhân vật em thích trong truyện em đã đọc ở nhà, theo dàn ý đã học. Em dùng bảng kiểm bên dưới để tự chấm.
Bảng tự kiểm tra bài viết
- Em đã nêu tên truyện và tên nhân vật chưa?
- Em đã nói rõ thích (không thích) điều gì chưa?
- Mỗi lí do có một chi tiết trong truyện chưa?
- Em đã viết câu kết nêu điều học được chưa?
- Em đã kiểm tra chữ viết hoa, dấu câu và lỗi chính tả chưa?
Tài liệu Tiếng Việt lớp 3 nên xem thêm
- Giải SGK Tiếng Việt lớp 3 Tập 2 Bài 1: Bầu trời (Kết nối tri thức)
- Vở bài tập Tiếng Việt lớp 3 Tập 2 Bài 1: Bầu trời
- Mẫu Nói điều em biết về rừng (qua phim ảnh, sách báo)
- Giải SGK Tiếng Việt lớp 3 (cả 3 bộ sách)
- Đề thi Tiếng Việt lớp 3 – Kết nối tri thức
Câu hỏi thường gặp
Đoạn văn nêu lí do thích một nhân vật nên dài bao nhiêu câu?
Ở lớp 3, em chỉ cần viết khoảng 5–7 câu. Quan trọng là đủ bốn ý: giới thiệu nhân vật, nêu đặc điểm, nêu lí do thích hoặc không thích kèm chi tiết, và nói điều em học được.
Em có thể chọn nhân vật ngoài sách giáo khoa không?
Được. Đề yêu cầu truyện đã đọc hoặc đã nghe, nên em có thể chọn truyện cổ tích, ngụ ngôn hay truyện ở nhà. Em chỉ cần nhớ rõ chi tiết để dẫn chứng.
Nếu em không thích nhân vật thì viết thế nào?
Cách viết giống nhau: nêu tên nhân vật, chỉ ra việc làm khiến em không thích, giải thích vì sao việc đó xấu, rồi rút bài học cho bản thân. Em nhớ diễn đạt lịch sự, tránh dùng lời lẽ nặng nề.
Có được chép nguyên đoạn văn mẫu không?
Không nên. Đoạn mẫu chỉ để tham khảo cách sắp xếp ý. Em hãy viết bằng cảm xúc và lời của mình, thay chi tiết bằng điều em thật sự nhớ về nhân vật.