Trả lời nhanh
Phong trào Văn hóa Phục hưng bắt đầu ở Italia từ thế kỉ XIV, sau lan ra châu Âu, đề cao con người và khoa học, phê phán thần học và sự lạc hậu của xã hội phong kiến. Vì vậy, nội dung không phản ánh đúng là nội dung nói rằng phong trào ủng hộ thần quyền, quay lại tư tưởng thời Trung đại hoặc chống lại khoa học và sáng tạo.
Phong trào Văn hóa Phục hưng là gì?
“Phục hưng” nghĩa là khôi phục và làm hưng thịnh trở lại. Phong trào khôi phục những giá trị tốt đẹp của nền văn hóa Hy Lạp, La Mã cổ đại bị Giáo hội thời Trung đại kìm hãm, đồng thời sáng tạo thêm giá trị mới phù hợp với giai cấp tư sản đang hình thành.
- Thời gian: thế kỉ XIV đến thế kỉ XVII (đỉnh cao ở thế kỉ XV–XVI).
- Cái nôi: các thành thị giàu có ở Italia như Phi-ren-xê, Vê-ni-xơ, rồi lan sang Pháp, Anh, Đức, Hà Lan, Tây Ban Nha.
- Lực lượng: tầng lớp tư sản, quý tộc mới cùng các nhà văn, nghệ sĩ, nhà khoa học tiến bộ.
Nội dung cơ bản của phong trào
- Phê phán Giáo hội và xã hội phong kiến: lên án sự lạc hậu, giáo lí cứng nhắc và đặc quyền của Giáo hội.
- Đề cao tư tưởng nhân văn: coi trọng con người, tự do, khát vọng hạnh phúc và khả năng sáng tạo.
- Khôi phục giá trị văn hóa Hy Lạp, La Mã và phát triển văn học, nghệ thuật, khoa học theo tinh thần mới.
- Thúc đẩy khoa học tự nhiên phát triển dựa trên quan sát và thực nghiệm.
Thành tựu tiêu biểu
| Lĩnh vực | Nhân vật và tác phẩm tiêu biểu |
|---|---|
| Văn học | Đan-tê (Thần khúc), Pê-trác-ca, Sếch-xpia (Rô-mê-ô và Giu-li-ét), Xéc-van-tét (Đôn Ki-hô-tê) |
| Hội họa, điêu khắc | Lê-ô-na đơ Vanh-xi (Mô-na Li-da), Mi-ken-lăng-giơ, Ra-pha-en |
| Khoa học | Cô-péc-ních (thuyết Mặt Trời là trung tâm), Ga-li-lê, Bru-nô |
Ý nghĩa và tác động
- Đánh vào hệ tư tưởng phong kiến và thần học, giải phóng con người khỏi sự trói buộc tinh thần.
- Mở đường cho văn hóa, khoa học và tư tưởng tiến bộ phát triển ở châu Âu.
- Góp phần chuẩn bị về tư tưởng cho các cuộc cải cách tôn giáo và cách mạng tư sản sau này.
- Để lại di sản nghệ thuật và khoa học có giá trị lâu dài cho nhân loại.
Cách loại trừ phương án “không đúng”
Câu hỏi dạng này thường trộn vài nhận định đúng với một nhận định sai. Em hãy soi từng phương án với danh sách trên.
- Phương án nói “đề cao con người, phê phán Giáo hội, phát triển khoa học, văn học nghệ thuật” thì đúng.
- Phương án nói “bảo vệ quyền lực tuyệt đối của Giáo hội”, “quay về thần học Trung đại” hay “chỉ diễn ra ở một nước, không lan rộng” thì sai.
- Phương án cho rằng phong trào chỉ là sao chép nguyên văn văn hóa cổ đại cũng không đúng, vì phong trào còn sáng tạo cái mới.
Mẹo nhớ
- Nhớ ba từ khóa: nhân văn – khoa học – chống thần quyền.
- Phục hưng là “làm sống lại và đi tiếp”, không phải “quay về thời Trung đại”.
- Gặp từ “thần quyền”, “duy tâm” ở vế khen phong trào thì nghi ngờ ngay.
Lỗi sai thường gặp
- Cho rằng Phục hưng là phong trào tôn giáo. Thực chất đó là phong trào văn hóa, tư tưởng, khác với Cải cách tôn giáo.
- Nhầm thời điểm, cho rằng bắt đầu ở thế kỉ XVIII (đó là thời Khai sáng).
- Nhầm nơi khởi đầu là Anh hoặc Pháp. Phong trào khởi đầu ở Italia.
Bài tập luyện tập
Bài 1. Phong trào Văn hóa Phục hưng bắt đầu ở nước nào?
Đáp án: Italia.
Bài 2. Kể tên hai nhà khoa học tiêu biểu của thời Phục hưng.
Đáp án: Cô-péc-ních, Ga-li-lê (hoặc Bru-nô).
Bài 3. Vì sao nói Phục hưng là cuộc “cách mạng” về tư tưởng, văn hóa?
Đáp án: vì nó đả phá tư tưởng thần học phong kiến, đề cao con người và khoa học, mở đường cho tư duy và xã hội mới.
Câu hỏi thường gặp
Phong trào Văn hóa Phục hưng bắt đầu ở đâu và khi nào?
Phong trào bắt đầu ở Italia vào thế kỉ XIV, sau đó lan rộng sang nhiều nước châu Âu và đạt đỉnh cao ở thế kỉ XV–XVI.
Nội dung cơ bản của Văn hóa Phục hưng là gì?
Phê phán Giáo hội và xã hội phong kiến, đề cao con người và tư tưởng nhân văn, khôi phục giá trị Hy Lạp, La Mã và phát triển khoa học, nghệ thuật.
Ý nghĩa của phong trào Văn hóa Phục hưng?
Đả phá tư tưởng thần học phong kiến, giải phóng con người, mở đường cho khoa học, văn hóa tiến bộ và chuẩn bị tư tưởng cho các cuộc cách mạng sau này.
Nhân vật tiêu biểu của Văn hóa Phục hưng gồm những ai?
Có Đan-tê, Sếch-xpia về văn học; Lê-ô-na đơ Vanh-xi, Mi-ken-lăng-giơ về nghệ thuật; Cô-péc-ních, Ga-li-lê về khoa học.