Trả lời nhanh
Đáp án: A. 2. Có hai loại đồ hoạ cơ bản là đồ hoạ điểm ảnh (raster, bitmap) và đồ hoạ vectơ. Lí do: máy tính chỉ có hai cách lưu một hình ảnh, hoặc ghi màu của từng điểm ảnh trong một lưới, hoặc ghi mô tả hình học của từng đối tượng (điểm, đường, hình) để vẽ lại khi cần.
Đề bài
Có mấy loại đồ hoạ cơ bản?
A. 2
B. 3
C. 4
D. 5
Đáp án: A. 2
Câu hỏi này hỏi về loại hình ảnh (cách hình ảnh được tạo ra và lưu trữ). Hai loại đồ hoạ cơ bản là:
- Đồ hoạ điểm ảnh: hình ảnh là một lưới các ô vuông rất nhỏ gọi là điểm ảnh (pixel). Tệp ảnh ghi lại màu của từng điểm.
- Đồ hoạ vectơ: hình ảnh là tập hợp các đối tượng hình học. Tệp ảnh ghi lại “công thức” của từng đối tượng: vị trí, kích thước, màu tô, màu viền.
Câu hỏi gần giống “Có mấy loại phần mềm đồ hoạ?” cũng có đáp án 2, vì mỗi loại đồ hoạ tương ứng một loại phần mềm. Em xem thêm bảng so sánh phần mềm tại Có mấy loại phần mềm đồ hoạ?. Bài này tập trung vào bản chất của hai loại hình ảnh.
Vì sao không chọn B, C, D?
- B. 3: nhiều bạn kể thêm “đồ hoạ 3D”. Thực ra 3D là cách dựng cảnh trong không gian ba chiều; hình hiển thị cuối cùng vẫn được lưu dưới dạng điểm ảnh hoặc vectơ.
- C. 4 và D. 5: thường do nhầm với số định dạng tệp (JPG, PNG, GIF, SVG…) hoặc số lĩnh vực ứng dụng (thiết kế logo, chỉnh ảnh, minh hoạ, hoạt hình…). Đó không phải tiêu chí phân loại đồ hoạ.
Hiểu bản chất hai loại đồ hoạ qua một ví dụ
Giả sử em cần lưu hình một hình tròn màu đỏ đường kính 4 cm.
- Theo cách điểm ảnh: máy chia khung hình thành lưới, chẳng hạn 400 × 400 điểm, rồi ghi màu cho từng điểm (đỏ ở bên trong, trắng ở ngoài). Có tới 160 000 giá trị màu. Khi phóng to 5 lần, mỗi điểm thành một ô vuông to nên viền tròn lộ răng cưa.
- Theo cách vectơ: máy chỉ cần ghi “hình tròn, tâm tại (x; y), bán kính 2 cm, màu tô đỏ”. Khi phóng to, phần mềm tính toán lại tọa độ rồi vẽ lại nên đường tròn vẫn mịn.
Ngược lại, với một bức ảnh chụp phong cảnh có hàng triệu sắc độ màu chuyển dần, cách vectơ gần như không mô tả được, còn cách điểm ảnh lại rất phù hợp.
Kiến thức cần nhớ
| Tiêu chí | Đồ hoạ điểm ảnh | Đồ hoạ vectơ |
|---|---|---|
| Đơn vị cấu tạo | Điểm ảnh (pixel) | Đối tượng hình học |
| Chất lượng phụ thuộc | Độ phân giải (số điểm ảnh) | Không phụ thuộc độ phân giải |
| Khi phóng to | Bị vỡ, mờ, răng cưa | Vẫn sắc nét |
| Phù hợp | Ảnh chụp, tranh nhiều chi tiết | Logo, biểu tượng, sơ đồ, chữ |
| Định dạng | .jpg, .png, .bmp, .gif | .svg, .ai, .eps |
Trong Tin học 10, em học thiết kế đồ hoạ với Inkscape, một phần mềm đồ hoạ vectơ. Vì mỗi hình là một đối tượng độc lập, em có thể chọn riêng, đổi màu tô (Fill), màu viền (Stroke), thay đổi thứ tự lớp, nhóm hoặc kết hợp các hình mà không làm hỏng phần còn lại. Khi hoàn thành, sản phẩm thường được lưu dạng .svg và có thể xuất ra .png (tức chuyển từ vectơ sang điểm ảnh) để đăng lên mạng.
Lỗi hay gặp: cho rằng ảnh .png là ảnh vectơ vì “nét đẹp”. Thực tế .png luôn là ảnh điểm ảnh; độ nét chỉ do độ phân giải cao.
Mẹo nhớ: “Điểm thì vỡ, vectơ thì vẽ lại”. Ảnh điểm ảnh phóng to là vỡ, ảnh vectơ phóng to là máy vẽ lại.
Câu hỏi luyện tập tương tự
Câu 1. Tệp nào sau đây là ảnh vectơ?
A. anh.jpg B. logo.svg C. hinh.png D. chandung.bmp
Đáp án B. SVG là định dạng đồ hoạ vectơ; ba định dạng còn lại lưu ảnh điểm ảnh.
Câu 2. Vì sao logo của trường nên được thiết kế bằng đồ hoạ vectơ?
Đáp án: Logo cần dùng ở nhiều kích cỡ, từ huy hiệu nhỏ đến băng rôn lớn. Ảnh vectơ phóng to, thu nhỏ đều không giảm chất lượng.
Câu 3. Ảnh điểm ảnh có kích thước 1 000 × 800 điểm ảnh có tổng cộng bao nhiêu điểm ảnh?
Đáp án: 1 000 × 800 = 800 000 điểm ảnh.
Câu hỏi thường gặp
Hai loại đồ hoạ cơ bản là gì?
Đồ hoạ điểm ảnh (raster/bitmap) lưu màu của từng điểm ảnh, và đồ hoạ vectơ lưu mô tả hình học của từng đối tượng.
Ảnh điểm ảnh khác ảnh vectơ ở điểm nào khi phóng to?
Ảnh điểm ảnh phóng to bị vỡ, răng cưa; ảnh vectơ được máy tính vẽ lại theo kích thước mới nên vẫn sắc nét.
Đồ hoạ 3D có phải loại đồ hoạ cơ bản thứ ba không?
Không. 3D là cách dựng hình trong không gian ba chiều; hình hiển thị vẫn được lưu dưới dạng điểm ảnh hoặc vectơ.
Inkscape dùng loại đồ hoạ nào?
Inkscape là phần mềm đồ hoạ vectơ, lưu tệp mặc định ở định dạng .svg.