Trả lời nhanh
Sản xuất kinh doanh có vai trò tạo ra sản phẩm và dịch vụ cho xã hội, tạo việc làm và thu nhập, tăng nguồn thu cho ngân sách và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Vì vậy, nhận định “không đúng” là nhận định phủ nhận những vai trò trên, chẳng hạn cho rằng sản xuất kinh doanh làm giảm việc làm, kìm hãm đổi mới công nghệ hay làm cho đời sống người dân kém đi. Em chọn phương án mang ý nghĩa tiêu cực như vậy.
Sản xuất kinh doanh là gì?
Sản xuất là việc con người dùng sức lao động và tư liệu sản xuất để tạo ra sản phẩm, dịch vụ. Kinh doanh là hoạt động đầu tư vốn để sản xuất hoặc buôn bán nhằm thu lợi nhuận. Hai hoạt động này gắn chặt với nhau trong nền kinh tế thị trường, nên đề thi thường gộp thành “sản xuất kinh doanh”.
Những vai trò đúng của sản xuất kinh doanh
| Vai trò | Ý nghĩa cụ thể |
|---|---|
| Tạo ra của cải vật chất và dịch vụ | Đáp ứng nhu cầu ăn, mặc, ở, đi lại, học tập, giải trí của con người |
| Tạo việc làm và thu nhập | Doanh nghiệp, hộ kinh doanh thu hút lao động, người lao động có lương để chi tiêu |
| Đóng góp cho ngân sách nhà nước | Nộp thuế để nhà nước đầu tư trường học, bệnh viện, đường sá |
| Thúc đẩy tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế | Mở rộng sản xuất làm GDP tăng, ngành công nghiệp và dịch vụ phát triển |
| Thúc đẩy đổi mới, ứng dụng khoa học công nghệ | Để cạnh tranh, chủ thể kinh doanh phải cải tiến sản phẩm, quy trình |
| Nâng cao đời sống, ổn định xã hội | Thu nhập tăng, nhiều hàng hoá lựa chọn, giảm nghèo |
Cách nhận diện nhận định “không đúng”
- Xác định hướng của câu hỏi. Đề hỏi nhận định KHÔNG đúng nghĩa là ba phương án còn lại đúng và chỉ có một phương án sai.
- Gạch chân từ khoá tiêu cực: “làm giảm”, “kìm hãm”, “gây thất nghiệp”, “làm đình trệ”, “triệt tiêu cạnh tranh”.
- Đối chiếu với bảng vai trò. Nhận định nào không khớp với dòng nào trong bảng thì rất có khả năng là đáp án.
- Cẩn thận với nhận định “gần đúng”. Ví dụ “sản xuất kinh doanh chỉ có vai trò làm giàu cho chủ doanh nghiệp” bỏ sót vai trò xã hội nên cũng là nhận định sai.
Ví dụ minh hoạ
Một xưởng may ở địa phương mở rộng thêm một dây chuyền. Xưởng nhận thêm 50 công nhân (tạo việc làm), công nhân có lương ổn định (tăng thu nhập), xưởng nộp thuế cho địa phương (đóng góp ngân sách) và mua máy mới (ứng dụng công nghệ). Không có chi tiết nào cho thấy xưởng làm giảm việc làm hay giảm thu nhập, nên khẳng định ngược lại sẽ là khẳng định sai.
Lưu ý: vai trò tích cực không có nghĩa là không có giới hạn
Sản xuất kinh doanh chỉ phát huy tốt vai trò khi chủ thể tuân thủ pháp luật, bảo vệ môi trường và bảo đảm quyền lợi người lao động. Nếu xả thải trái phép hay kinh doanh hàng giả, hoạt động đó vi phạm pháp luật và gây hại cho xã hội. Tuy nhiên, đó là hệ quả của hành vi vi phạm, không phải là vai trò vốn có của sản xuất kinh doanh. Em đừng nhầm hai khái niệm này khi làm bài.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm “vai trò của sản xuất kinh doanh” với “mục đích của chủ thể kinh doanh”. Mục đích của chủ thể chủ yếu là lợi nhuận, còn vai trò là tác động đối với nền kinh tế và xã hội.
- Đọc lướt, bỏ sót chữ “không” trong đề nên chọn nhận định đúng.
- Chọn phương án quá dài, nghe có vẻ “khoa học” mà không đối chiếu nội dung.
Luyện tập
- Nhận định nào sau đây sai: (a) tạo việc làm cho người lao động; (b) làm tăng nguồn thu cho ngân sách; (c) làm giảm thu nhập của người lao động; (d) góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế?
Đáp án: (c), vì sản xuất kinh doanh góp phần tăng thu nhập chứ không làm giảm. - Việc một công ty phần mềm tuyển thêm kỹ sư và nộp thuế thu nhập doanh nghiệp thể hiện vai trò nào?
Đáp án: tạo việc làm và đóng góp cho ngân sách nhà nước. - Em hãy lấy một ví dụ cho thấy sản xuất kinh doanh thúc đẩy đổi mới công nghệ.
Gợi ý: một nhà máy lắp đặt máy tự động để tăng năng suất và hạ giá thành sản phẩm khi cạnh tranh với các nhà máy khác.
Câu hỏi thường gặp
Sản xuất kinh doanh có những vai trò nào?
Tạo của cải vật chất và dịch vụ, tạo việc làm và thu nhập, đóng góp ngân sách, thúc đẩy tăng trưởng, đổi mới công nghệ và nâng cao đời sống xã hội.
Làm sao nhận biết nhận định không đúng về vai trò sản xuất kinh doanh?
Nhận định không đúng thường chứa từ tiêu cực như làm giảm việc làm, kìm hãm phát triển hay gây đình trệ, trái với các vai trò đã học.
Sản xuất và kinh doanh khác nhau thế nào?
Sản xuất là tạo ra sản phẩm, dịch vụ; kinh doanh là hoạt động đầu tư để sản xuất hoặc buôn bán nhằm sinh lợi nhuận.