Trả lời nhanh
Nước chiếm khoảng 60–70% khối lượng cơ thể người trưởng thành; nhiều tài liệu phổ thông làm tròn là khoảng 70%. Con số này không cố định: trẻ sơ sinh nhiều nước hơn (khoảng 75%), người già và người nhiều mỡ có tỉ lệ nước thấp hơn, vì mô mỡ chứa rất ít nước.
Đáp án ngắn gọn để làm bài
Nếu đề hỏi “nước chiếm bao nhiêu phần trăm cơ thể người” mà không nêu thêm điều kiện, em trả lời khoảng 60–70% (hoặc khoảng 70% nếu đề bám sát cách nói trong sách giáo khoa). Nếu đề cho sẵn các phương án, hãy chọn phương án gần với khoảng này nhất.
Em đừng chọn các mức quá thấp như 20–30% hay quá cao như 90–99%. Mức 90% trở lên chỉ gặp ở một số dịch như huyết tương, không phải của cả cơ thể.
Tỉ lệ nước thay đổi theo tuổi và giới tính
Cơ thể không phải lúc nào cũng “chứa” lượng nước như nhau. Số liệu dưới đây là giá trị xấp xỉ thường gặp, mỗi tài liệu có thể chênh vài phần trăm.
| Đối tượng | Tỉ lệ nước (xấp xỉ) |
|---|---|
| Trẻ sơ sinh | khoảng 75% |
| Nam trưởng thành | khoảng 60% |
| Nữ trưởng thành | khoảng 50–55% |
| Người cao tuổi | khoảng 50% |
Vì sao có sự khác nhau? Cơ bắp chứa nhiều nước (khoảng 75–79%), còn mô mỡ chứa rất ít. Nữ giới thường có tỉ lệ mỡ cao hơn nam giới, người già lại giảm khối cơ nên tỉ lệ nước chung thấp hơn. Trẻ nhỏ có ít mỡ, nhiều tế bào đang phát triển nên nước chiếm tỉ lệ lớn.
Tỉ lệ nước ở từng cơ quan, mô
- Huyết tương: khoảng 90%.
- Phổi: khoảng 80%.
- Cơ và thận: khoảng 75–80%.
- Não và tim: khoảng 70–75%.
- Da: khoảng 60–65%.
- Xương: khoảng 30%.
Mẹo nhớ: cơ quan nào “mềm”, hoạt động trao đổi chất mạnh thì nhiều nước; mô “cứng” như xương hoặc mô dự trữ như mỡ thì ít nước.
Nước nằm ở đâu trong cơ thể?
Nước trong cơ thể chia thành hai phần chính:
- Nước trong tế bào (dịch nội bào): chiếm khoảng 2/3 tổng lượng nước.
- Nước ngoài tế bào (dịch ngoại bào): chiếm khoảng 1/3, gồm dịch mô (nước bao quanh tế bào) và huyết tương trong máu, bạch huyết.
Vai trò của nước đối với cơ thể
- Là dung môi hoà tan nhiều chất, giúp các phản ứng hoá học trong tế bào diễn ra.
- Vận chuyển chất dinh dưỡng, khí, hormone và chất thải theo máu và dịch mô.
- Điều hoà thân nhiệt nhờ mồ hôi bay hơi.
- Bôi trơn khớp, bảo vệ não và các cơ quan, tham gia tiêu hoá.
Cơ thể mất và bổ sung nước như thế nào?
Mỗi ngày cơ thể mất nước qua nước tiểu, mồ hôi, hơi thở và phân. Lượng mất thường vào cỡ vài lít nếu vận động hoặc trời nóng. Lượng nước này được bù từ nước uống, thức ăn (rau, quả, canh chứa nhiều nước) và một phần nước sinh ra từ quá trình trao đổi chất.
Khi thiếu nước, em có thể thấy khát, mệt, nước tiểu sẫm màu, khó tập trung. Vì vậy cần uống nước đều trong ngày, không đợi đến khi quá khát; nhu cầu cụ thể phụ thuộc tuổi, thời tiết và mức vận động.
Lỗi sai thường gặp
- Cho rằng “con số nào cũng là 70% cho mọi người”. Thực tế đó chỉ là giá trị làm tròn.
- Nhầm tỉ lệ nước của một cơ quan (ví dụ huyết tương 90%) với tỉ lệ của cả cơ thể.
- Cho rằng người béo có nhiều nước hơn. Thực ra mô mỡ ít nước nên tỉ lệ nước chung thường thấp hơn.
Bài luyện tập có đáp án
Bài 1. Một bạn nặng 50 kg. Nếu nước chiếm khoảng 65% khối lượng cơ thể thì khối lượng nước trong cơ thể bạn khoảng bao nhiêu kg?
Đáp án: 50 × 65% = 50 × 0,65 = 32,5 kg (khoảng 32,5 lít nước). Đây là ví dụ tự đặt để tập tính.
Bài 2. Vì sao cùng cân nặng, người có nhiều mỡ thường có tỉ lệ nước trong cơ thể thấp hơn người ít mỡ?
Đáp án: Vì mô mỡ chứa rất ít nước, trong khi cơ bắp chứa nhiều nước; mỡ càng nhiều thì tỉ lệ nước trên tổng khối lượng càng giảm.
Bài 3. Cơ thể người nặng 60 kg có khoảng 36 kg nước. Theo tỉ lệ 2/3 nước nằm trong tế bào, lượng nước nội bào khoảng bao nhiêu?
Đáp án: 36 × 2/3 = 24 kg, còn lại 12 kg là nước ngoài tế bào.
Câu hỏi thường gặp
Nước chiếm bao nhiêu phần trăm cơ thể người trưởng thành?
Khoảng 60–70% khối lượng cơ thể. Nam giới thường khoảng 60%, nữ giới khoảng 50–55% vì có tỉ lệ mỡ cao hơn; sách phổ thông hay làm tròn thành khoảng 70%.
Vì sao trẻ sơ sinh có tỉ lệ nước cao hơn người già?
Trẻ sơ sinh có ít mỡ và nhiều tế bào đang phát triển nên nước chiếm khoảng 75%. Người già giảm khối cơ, tỉ lệ nước còn khoảng 50%.
Cơ quan nào chứa nhiều nước nhất, ít nước nhất?
Huyết tương chứa nhiều nước nhất (khoảng 90%), phổi, cơ, thận cũng rất nhiều nước. Xương chứa ít nước (khoảng 30%) và mô mỡ ít nước hơn nữa.
Nước trong cơ thể nằm chủ yếu ở đâu?
Khoảng 2/3 lượng nước nằm trong tế bào, khoảng 1/3 nằm ngoài tế bào (dịch mô, huyết tương, bạch huyết).