Trả lời nhanh
Tác dụng chủ yếu của việc đeo khẩu trang là ngăn bụi, vi khuẩn, virus và các giọt bắn từ mũi, miệng xâm nhập vào đường hô hấp của mình, đồng thời hạn chế mầm bệnh phát tán ra môi trường khi mình ho, hắt hơi. Nhờ vậy khẩu trang giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh đường hô hấp và bệnh lây qua không khí.
Vì sao đeo khẩu trang lại bảo vệ được sức khoẻ?
Không khí ta hít vào luôn lẫn bụi, khói xe, phấn hoa và vi sinh vật. Mũi có lông mũi và dịch nhầy giữ lại một phần, nhưng khi bụi quá nhiều hoặc mầm bệnh dày đặc thì lớp bảo vệ tự nhiên này không đủ.
Khẩu trang đóng vai trò như một “lớp lọc thêm” đặt trước mũi và miệng. Nó giữ lại các hạt bụi và giọt bắn li ti, nên lượng tác nhân gây hại đi vào khí quản, phế quản, phổi giảm đi đáng kể.
Chiều ngược lại cũng quan trọng: khi người bệnh ho, hắt hơi, các giọt bắn bị khẩu trang chặn lại, người xung quanh ít bị lây hơn. Vì thế đeo khẩu trang là bảo vệ mình và bảo vệ cả người khác.
Các tác dụng cụ thể
- Lọc bụi mịn, khói, hoá chất dạng hạt khi đi đường, lao động, vệ sinh lớp học.
- Chắn giọt bắn chứa vi khuẩn, virus (cúm, COVID-19, lao…) khi ở nơi đông người.
- Giảm phát tán mầm bệnh từ người đang ho, sốt, viêm họng.
- Hạn chế kích ứng đường hô hấp ở người bị dị ứng, hen khi gặp phấn hoa, bụi.
Loại trừ các cách hiểu sai
Nếu đề cho dạng trắc nghiệm, hãy chọn phương án nói về việc ngăn bụi, vi khuẩn, virus xâm nhập đường hô hấp. Các ý sau thường là phương án nhiễu:
- “Làm ấm cơ thể” hay “làm đẹp, che mặt”: đây chỉ là tác dụng phụ hoặc mục đích khác, không phải tác dụng chủ yếu.
- “Tăng lượng oxi hít vào”: sai, khẩu trang không làm tăng oxi, thậm chí làm hơi thở hơi khó hơn một chút.
- “Tiêu diệt vi khuẩn trong không khí”: sai, khẩu trang chỉ lọc, giữ lại, không diệt khuẩn.
Chọn loại khẩu trang phù hợp
| Loại | Dùng khi nào | Lưu ý |
|---|---|---|
| Khẩu trang vải | Đi đường, chống bụi thông thường | Giặt sạch, phơi khô, nên dùng loại nhiều lớp |
| Khẩu trang y tế (nhiều lớp) | Nơi đông người, bệnh viện, mùa dịch | Dùng một lần, thay khi ẩm hoặc bẩn |
| Khẩu trang lọc hạt mịn (loại N95 và tương đương) | Ô nhiễm nặng, môi trường nhiều bụi mịn, nguy cơ cao | Phải ôm sát mặt mới phát huy hiệu quả |
Cách đeo khẩu trang đúng
- Rửa tay sạch trước khi chạm vào khẩu trang.
- Che kín mũi, miệng và cằm; bóp thanh kim loại ôm sát sống mũi.
- Với khẩu trang y tế, mặt có màu (thường là xanh) quay ra ngoài, mặt trắng áp vào mặt.
- Tránh chạm tay vào phía trước khẩu trang khi đang đeo.
- Tháo bằng cách cầm dây đeo, bỏ vào thùng rác có nắp rồi rửa tay.
Lỗi sai thường gặp
- Kéo khẩu trang xuống cằm hoặc để hở mũi: mất gần hết tác dụng lọc.
- Dùng lại khẩu trang y tế đã ẩm, bẩn nhiều ngày.
- Cất khẩu trang đã dùng vào túi quần, túi áo cùng đồ sạch.
- Nghĩ rằng đã đeo khẩu trang thì không cần rửa tay hay giữ khoảng cách.
Mẹo nhớ: “Mũi – miệng – cằm đều kín; mặt màu ra ngoài; ẩm bẩn thì thay”.
Bài luyện tập
Bài 1. Điền vào chỗ trống: Khẩu trang giúp ngăn … và … xâm nhập vào đường hô hấp.
Đáp án: bụi; vi khuẩn (virus, giọt bắn) – các từ cùng nghĩa đều được chấp nhận.
Bài 2. Bạn An đeo khẩu trang nhưng để hở mũi. Vì sao cách đeo này kém hiệu quả?
Đáp án: Không khí chứa bụi, giọt bắn vẫn đi thẳng qua mũi vào đường hô hấp mà không bị lọc, nên khẩu trang không phát huy tác dụng chính.
Bài 3. Khi bị ho, sổ mũi, em nên đeo khẩu trang để làm gì?
Đáp án: Để chặn các giọt bắn chứa mầm bệnh, tránh lây cho bạn bè, người thân.
Ghi nhớ
Tác dụng chủ yếu của khẩu trang là lọc bụi, vi khuẩn, virus, giọt bắn để bảo vệ đường hô hấp của mình và của người xung quanh. Hiệu quả chỉ có khi chọn đúng loại, đeo kín và thay khi cần.
Câu hỏi thường gặp
Tác dụng chủ yếu của việc đeo khẩu trang là gì?
Là ngăn bụi, vi khuẩn, virus và giọt bắn xâm nhập vào đường hô hấp, đồng thời hạn chế mầm bệnh phát tán khi người đeo ho, hắt hơi.
Khẩu trang có diệt được vi khuẩn, virus không?
Không. Khẩu trang chỉ lọc và giữ lại các hạt bụi, giọt bắn chứa tác nhân gây bệnh, không có khả năng tiêu diệt chúng.
Bao lâu nên thay khẩu trang y tế?
Nên thay khi khẩu trang bị ẩm, bẩn, rách hoặc đã đeo nhiều giờ liên tục. Khẩu trang y tế dùng một lần không nên giặt để dùng lại.
Đeo khẩu trang đúng cách cần lưu ý gì?
Che kín mũi, miệng và cằm; bóp thanh kim loại ôm sống mũi; mặt có màu quay ra ngoài; không chạm tay vào mặt trước và rửa tay sau khi tháo.