Ước mơ màu xanh: không khí sạch, ít rác, hậu tố w3yv7
Lớp 3Tiếng ViệtChân trời sáng tạo

Giải Tiếng Việt lớp 3 Tập 1 trang 86-89 Bài 4: Ước mơ xanh

Trả lời nhanh

Bài đọc “Ước mơ màu xanh” kể về một cô bé ngồi dưới tán hoàng lan trong buổi trưa nắng. Những hạt nắng gắt trở nên dịu dàng nhờ lọc qua lá xanh, và cô bé mơ làm người làm vườn vì yêu thiên nhiên. Từ nóng: chói chang, oi ả, gắt gỏng. Tán hoàng lan được so sánh với chiếc dù khổng lồ.

Bài 4 trong Tiếng Việt lớp 3 Tập 1 (Chân trời sáng tạo) gồm bốn phần: Đọc (trang 86–87), Nói và nghe – Ý tưởng của chúng mình (trang 88) và Viết sáng tạo (trang 89). Dưới đây là cách làm từng phần, kèm lời giải thích để các em hiểu vì sao đáp án lại như vậy.

Mục lục nhanh các phần của bài

  • Đọc: Ước mơ xanh trang 86, 87
  • Ý tưởng của chúng mình trang 88
  • Viết sáng tạo trang 89
  • Vở bài tập Tiếng Việt lớp 3 Tập 1 trang 61, 62 Bài 4

Đọc: Ước mơ màu xanh (trang 86, 87)

Khởi động: nói về khu vườn trong tranh

Em quan sát tranh rồi nói theo ba ý: khu vườn có gì – màu sắc ra sao – em cảm thấy thế nào. Màu chủ đạo của tranh là xanh (lá cây, cỏ, nước), có ánh nắng, có côn trùng và chim nhỏ, có bạn nhỏ ngồi dưới gốc cây. Cảm nhận chung là yên bình, dễ chịu.

Ví dụ câu nói: “Khu vườn trong tranh toàn màu xanh mát mắt. Có cây to, cỏ non và những con vật nhỏ bé. Nhìn tranh, em thấy lòng nhẹ nhàng như đang nghỉ trưa trong vườn nhà bà.”

Nội dung bài đọc

Bài văn của tác giả Hà Thuỷ có ba đoạn rõ ràng. Đoạn 1 tả buổi trưa nắng gắt, cây non và dế đều uể oải. Đoạn 2 tả tán hoàng lan che nắng, chỉ để lọt những hạt nắng trong trẻo. Đoạn 3 là ước mơ của cô bé: làm người làm vườn. Câu kết ngắn gọn, “Ước mơ của em xanh ngát”, chính là nhan đề của bài.

Giải nghĩa từ: hoàng lan là cây thân gỗ, lá dài xanh bóng, hoa thơm; ú tim là cách gọi khác của trò chơi trốn tìm.

Câu 1: Tìm từ ngữ cho biết trời rất nóng

Đọc kĩ hai đoạn đầu và gạch chân những từ miêu tả cái nóng của trưa hè. Đáp án: chói chang, oi ả, gắt gỏng (nắng gắt gỏng).

Từ ngữ Miêu tả điều gì?
chói chang ánh nắng rất mạnh, chói mắt
oi ả không khí nóng, ngột ngạt, ít gió
gắt gỏng nắng gay gắt, khó chịu (tác giả dùng cách nói như người)

Lỗi hay gặp: nhiều em ghi thêm “lười biếng” hoặc “mát mẻ”. “Lười biếng” tả cây non vì nóng, còn “mát mẻ” tả lòng đất nơi dế trú, nên cả hai không phải từ chỉ độ nóng.

Câu 2: Tán hoàng lan được so sánh với sự vật gì? Vì sao?

Tán hoàng lan được so sánh với chiếc dù khổng lồ. Hai sự vật giống nhau ở hai điểm: đều xoè rộng và đều che nắng cho bên dưới. Từ so sánh trong câu là “như”.

Mẹo: khi gặp câu hỏi “so sánh với gì? vì sao?”, hãy tìm từ như, là, tựa, giống, rồi nêu điểm chung về hình dáng hoặc tác dụng giữa hai vế.

Câu 3: Nhờ đâu những hạt nắng trở nên dịu dàng?

Câu cuối đoạn 2 cho biết: hạt nắng lọc qua những phiến lá xanh nên trở nên dịu dàng. Lá xanh như một cái rây, giữ lại cái gắt và chỉ cho phần trong trẻo đi qua.

Câu 4: Khoảng trời của đám cây non là gì?

Đó là khoảng trời lá xanh tít trên cao, tức tầng tán lá của cây hoàng lan. Với những cây non bé nhỏ dưới mặt đất, tán lá chính là “bầu trời” của chúng. Đây là cách nói tưởng tượng (nhân hoá), rất đáng nhớ.

Câu 5: Vì sao cô bé ước mơ trở thành người làm vườn?

Câu này mở, em trả lời theo ý mình nhưng phải bám vào bài. Gợi ý: cô bé yêu thiên nhiên, yêu màu xanh của cây lá và yêu những hạt nắng dịu dàng; làm người làm vườn, cô bé sẽ được chăm sóc cây cối và ở gần những điều mình yêu thích.

Ví dụ câu trả lời đầy đủ: “Cô bé muốn làm người làm vườn vì cô bé thích khu vườn xanh mát, thích ngắm cây và nắng. Làm vườn, bạn ấy sẽ được chăm cho cây lớn lên và giữ cho khu vườn luôn xanh.”

Bài 2: Đặt tên cho bức tranh em thích

Em chọn một trong các bức tranh trong sách rồi đặt tên. Một tên hay cần: ngắn gọn (từ 3 đến 6 tiếng), nói đúng điều nổi bật nhất của tranh và gợi cảm xúc. Chẳng hạn tranh vẽ ngôi nhà làm bằng kẹo có thể đặt “Ngôi nhà kẹo ngọt”; tranh vẽ ngôi trường nằm trên mây có thể đặt “Ngôi trường trên mây”. Em hãy xem tranh trong sách và có thể chọn tên riêng của mình.

Bài 3: Nói 2–3 câu về tên em đã đặt

Dùng khung ba bước: (1) Em đặt tên tranh là gì? (2) Vì sao em chọn tên ấy? (3) Tên ấy cho thấy điều gì?

Ví dụ mẫu (tự đặt): “Em đặt tên bức tranh là Ngôi trường trên mây. Em chọn tên này vì ngôi trường trong tranh nằm giữa những đám mây trắng bồng bềnh. Em nghĩ học ở một ngôi trường như thế chắc rất vui và nhiều điều lạ.”

Nói và nghe: Ý tưởng của chúng mình (trang 88)

Ở trang 88, em kể lại từng đoạn của câu chuyện dựa vào tranh và các từ ngữ gợi ý dưới mỗi tranh. Lời giải chi tiết có ở bài Ý tưởng của chúng mình trang 88. Dưới đây là phương pháp chung để kể tốt:

  1. Xem lần lượt từng tranh, tìm ai (nhân vật), ở đâu, làm gì.
  2. Gắn các từ gợi ý dưới tranh vào câu kể, mỗi tranh nói 2–3 câu.
  3. Nối các đoạn bằng từ chỉ thứ tự: đầu tiên, sau đó, cuối cùng.
  4. Nói to, rõ, nhìn vào người nghe và có thể thêm một chi tiết do em tưởng tượng.

Viết sáng tạo (trang 89)

Phần này yêu cầu em viết theo ý tưởng của mình dựa trên nội dung chủ điểm. Em xem hướng dẫn đầy đủ ở bài Viết sáng tạo trang 89. Mẹo chung để bài viết sinh động:

  • Viết đủ ý, mỗi ý một câu hoàn chỉnh, đầu câu viết hoa, cuối câu có dấu chấm.
  • Thêm một hình ảnh so sánh, ví dụ “xanh như…”, học theo cách tác giả tả tán lá.
  • Đọc lại bài, sửa lỗi chính tả trước khi nộp.

Bài học rút ra từ bài đọc

Qua bài, tác giả muốn nói: những điều bình dị quanh ta như một tán cây, một hạt nắng cũng có thể nuôi dưỡng ước mơ đẹp. Ước mơ không nhất thiết phải lớn lao; chỉ cần xuất phát từ tình yêu thật sự với thiên nhiên và cuộc sống. Màu xanh trong nhan đề tượng trưng cho sự tươi mới, hy vọng và tình yêu thiên nhiên.

Luyện tập thêm

  1. Tìm một hình ảnh nhân hoá trong bài.
    Đáp án gợi ý: “Mấy cây non trở nên lười biếng” (gán tính cách của người cho cây), hoặc “đám cây non tròn xoe mắt, ngước nhìn”.
  2. Đặt câu có hình ảnh so sánh về tán cây bàng (hoặc phượng) ở sân trường.
    Ví dụ: “Tán bàng sân trường xoè ra như một chiếc ô xanh che mát cho chúng em giờ ra chơi.”
  3. Viết 2–3 câu nói về ước mơ của em, theo mẫu: ước mơ – lí do.
    Ví dụ: “Em ước mơ trở thành cô giáo. Em thích được dạy các bạn nhỏ biết đọc, biết viết.”

Các bài liên quan trong tập 1

Cùng chuyên đề: Mục lục khác cùng môn, lớp: Giải SGK Tiếng Việt lớp 3 Kết nối tri thức Tập 1, Tập 2 đầy đủ từng bài; Bài tập cuối tuần Tiếng Việt lớp 3 Kết nối tri thức tuần 17 (có đáp án); Giải SGK Tiếng Việt lớp 3 cả 3 bộ sách: mục lục bài giải Tập 1, Tập 2.

Câu hỏi thường gặp

Bài Ước mơ màu xanh nằm ở trang nào trong Tiếng Việt lớp 3 Tập 1 Chân trời sáng tạo?

Bài 4 "Ước mơ xanh" nằm ở trang 86, 87, 88, 89, gồm phần Đọc, Ý tưởng của chúng mình (Nói và nghe) và Viết sáng tạo.

Những từ ngữ nào trong bài cho biết trời rất nóng?

Các từ ngữ đó là chói chang, oi ả, gắt gỏng. Chúng đều nằm ở hai đoạn đầu, tả buổi trưa nắng gắt trong khu vườn.

Tán hoàng lan được so sánh với gì và vì sao?

Tán hoàng lan được so sánh với chiếc dù khổng lồ vì cũng xoè rộng và che nắng cho cây cối, côn trùng, cô bé bên dưới.

Vì sao cô bé muốn trở thành người làm vườn?

Vì cô bé yêu thiên nhiên, yêu màu xanh của cây lá và những hạt nắng dịu dàng, nên muốn được chăm sóc khu vườn xanh.

Bài học liên quan