Trả lời nhanh
Đường xích đạo chia quả Địa Cầu thành hai nửa bằng nhau: nửa cầu Bắc (bán cầu Bắc) ở phía trên và nửa cầu Nam (bán cầu Nam) ở phía dưới. Lý do: xích đạo là vĩ tuyến gốc 0°, là đường tròn lớn nằm vuông góc với trục Trái Đất và cách đều hai cực Bắc, Nam.
Đường xích đạo là gì?
Xích đạo là vòng tròn lớn nhất trên quả Địa Cầu, vòng quanh Trái Đất theo hướng đông – tây. Nó vuông góc với trục Bắc – Nam và đi qua đúng “giữa bụng” Trái Đất, nên cách đều cực Bắc và cực Nam.
Trong hệ thống toạ độ, xích đạo được chọn làm vĩ tuyến gốc, ghi là 0°. Từ đó, các vĩ tuyến được đánh số tăng dần về hai phía cho tới 90° ở hai cực.
Hai nửa cầu do xích đạo tạo ra
| Nửa cầu | Vị trí so với xích đạo | Vĩ độ |
|---|---|---|
| Bán cầu Bắc (nửa cầu Bắc) | Phía trên, chứa cực Bắc | Vĩ độ Bắc, từ 0° đến 90°B |
| Bán cầu Nam (nửa cầu Nam) | Phía dưới, chứa cực Nam | Vĩ độ Nam, từ 0° đến 90°N |
Hai nửa cầu có diện tích bằng nhau vì xích đạo là đường tròn lớn, đi qua tâm Trái Đất. Việt Nam nằm hoàn toàn ở bán cầu Bắc.
Dễ nhầm: kinh tuyến gốc chia thành nửa nào?
Nhiều bạn nhầm xích đạo với kinh tuyến gốc. Hai đường này làm hai việc khác nhau:
- Xích đạo (vĩ tuyến 0°) chia Địa Cầu thành bán cầu Bắc và bán cầu Nam.
- Kinh tuyến gốc (0°) cùng kinh tuyến 180° chia Địa Cầu thành bán cầu Đông và bán cầu Tây.
Mẹo nhớ: vĩ tuyến là những vòng ngang song song với xích đạo, nên xích đạo đi theo cặp “Bắc – Nam”. Kinh tuyến chạy dọc từ cực này sang cực kia, nên đi theo cặp “Đông – Tây”.
Lỗi sai thường gặp
- Trả lời “bán cầu Đông và bán cầu Tây” – đây là kết quả của kinh tuyến gốc, không phải xích đạo.
- Cho rằng hai nửa cầu có diện tích đất liền bằng nhau. Thực tế phần đất liền tập trung nhiều ở bán cầu Bắc; nhưng diện tích bề mặt hai nửa cầu thì bằng nhau.
- Viết xích đạo là “vĩ tuyến 90°”. Vĩ tuyến 90° chỉ là điểm cực, còn xích đạo là 0°.
Bài luyện tập
- Điền vào chỗ trống: “Vĩ tuyến gốc là đường …, chia Địa Cầu thành bán cầu … và bán cầu …”.
Đáp án: xích đạo; Bắc; Nam. - Một điểm có vĩ độ 20° Nam nằm ở bán cầu nào?
Đáp án: bán cầu Nam, vì nằm phía dưới xích đạo. - Đường nào chia Địa Cầu thành bán cầu Đông và bán cầu Tây?
Đáp án: kinh tuyến gốc (0°) và kinh tuyến 180°.
Câu hỏi thường gặp
Đường xích đạo chia quả Địa Cầu thành mấy nửa?
Thành hai nửa bằng nhau là bán cầu Bắc và bán cầu Nam.
Xích đạo là vĩ tuyến bao nhiêu độ?
Xích đạo là vĩ tuyến gốc, ghi là 0°. Từ đó các vĩ tuyến tăng dần về hai phía đến 90° ở hai cực.
Đường nào chia Trái Đất thành bán cầu Đông và bán cầu Tây?
Kinh tuyến gốc 0° và kinh tuyến 180° chia Trái Đất thành bán cầu Đông và bán cầu Tây.
Việt Nam nằm ở bán cầu nào?
Việt Nam nằm ở bán cầu Bắc (phía trên xích đạo) và bán cầu Đông (phía đông kinh tuyến gốc).