Trả lời nhanh
Bài 8 Tin học 9 giới thiệu bài trình chiếu: đó là tập hợp các trang chiếu được lưu thành một tệp. Mỗi trang chiếu chứa các đối tượng như văn bản, hình ảnh, biểu đồ, âm thanh, đoạn phim. Em cần nắm bốn ý: nội dung trang chiếu, bố trí nội dung (layout), nhập văn bản vào khung, và cách trình chiếu (F5, Esc).
1. Bài trình chiếu và nội dung trang chiếu
Bài trình chiếu là sản phẩm của phần mềm trình chiếu (ví dụ Microsoft PowerPoint, Impress). Nó gồm nhiều trang chiếu (slide) và được lưu trên máy tính dưới dạng một tệp.
- Các trang chiếu được đánh số thứ tự 1, 2, 3… từ trang đầu đến trang cuối.
- Em có thể chèn thêm trang mới vào bất kì vị trí nào, phần mềm tự đánh số lại.
- Việc quan trọng nhất khi làm bài trình chiếu là chuẩn bị nội dung cho từng trang.
Nội dung trên trang chiếu có thể là:
| Loại nội dung | Đặc điểm khi dùng |
|---|---|
| Văn bản | Câu ngắn gọn hoặc cụm từ, trình bày dạng liệt kê, không viết cả đoạn dài |
| Hình ảnh, biểu đồ | Minh hoạ cho ý chính, giúp người xem hiểu nhanh |
| Âm thanh, đoạn phim | Làm bài sinh động, nên dùng đúng chỗ, đúng lúc |
Tất cả các thành phần trên đều được gọi chung là đối tượng trên trang chiếu. Mẹo nhớ: “Trên trang chiếu, cái gì nhìn thấy hoặc nghe thấy được đều là đối tượng.”
2. Bố trí nội dung trên trang chiếu
Bố trí nội dung là cách sắp xếp vị trí của văn bản, hình ảnh, biểu tượng tệp âm thanh, tệp phim… trên trang chiếu.
- Trang tiêu đề là trang đầu tiên, cho biết bài trình chiếu nói về điều gì. Các trang còn lại là trang nội dung.
- Mỗi trang thường có tiêu đề trang ở phía trên cùng, phía dưới là phần nội dung.
- Phần mềm có sẵn các mẫu bố trí (layout): mẫu cho trang tiêu đề, mẫu chỉ có văn bản, mẫu chỉ có tiêu đề và hình ảnh, mẫu gồm văn bản và hình ảnh, mẫu gồm văn bản và đoạn phim…
- Em có thể đổi layout cho trang đã có nội dung mà không phải nhập lại.
Hình dưới minh hoạ một trang nội dung điển hình gồm khung tiêu đề và khung nội dung.
Cách áp dụng mẫu bố trí
Tuỳ phiên bản phần mềm mà vị trí lệnh khác nhau:
- Bản cũ (kiểu PowerPoint 2003): Format → Slide Layout… để chọn mẫu bố trí; Format → Slide Design… để chọn mẫu thiết kế (nền, màu, kiểu chữ).
- Bản mới hơn: dùng thẻ Home → Layout và thẻ Design.
Lỗi hay gặp: nhầm Slide Layout (cách sắp xếp khung nội dung) với Slide Design (giao diện, màu nền). Nhớ: Layout = “bố trí”, Design = “trang trí”.
3. Nhập nội dung văn bản cho trang chiếu
Thông tin dạng văn bản là nội dung quan trọng nhất của hầu hết bài trình chiếu. Văn bản được nhập vào các khung văn bản, là những khung có đường viền nét chấm mờ.
- Khung tiêu đề: chứa tiêu đề của trang chiếu.
- Khung nội dung: được định dạng sẵn để nhập văn bản dạng liệt kê (mỗi ý một dòng, thường có kí hiệu đầu dòng).
Cách nhập: nháy chuột vào khung rồi gõ nội dung. Các thao tác soạn thảo (chọn, sao chép, xoá, di chuyển, gõ tiếng Việt…) giống như khi dùng phần mềm soạn thảo văn bản.
Mẹo trình bày: mỗi dòng chỉ nêu một ý; mỗi trang nên có khoảng 4–6 dòng; dùng từ khoá thay vì câu dài. Người nghe sẽ vừa nhìn vừa nghe em thuyết trình, nên chữ càng ít càng dễ nhớ.
4. Trình chiếu
- Nháy vào nút Slide Show ở góc dưới bên phải màn hình để bắt đầu trình chiếu (từ trang đang chọn).
- Muốn chiếu từ trang đầu tiên: nhấn phím F5, hoặc dùng thẻ Slide Show rồi chọn From Beginning (bản cũ là View Show).
- Chuyển sang trang kế tiếp: nháy chuột (hoặc nhấn Enter, phím mũi tên).
- Thoát khỏi chế độ trình chiếu: nhấn Esc.
Lưu ý: nút ở góc dưới phải sẽ chiếu từ trang đang chọn, còn F5 chiếu từ trang đầu tiên. Đây là chỗ đề trắc nghiệm hay hỏi.
Sơ đồ tóm tắt bài
| Mục | Ý cần nhớ |
|---|---|
| Bài trình chiếu | Tập hợp các trang chiếu, lưu thành một tệp |
| Đối tượng | Văn bản, hình ảnh, biểu đồ, âm thanh, đoạn phim |
| Bố trí nội dung | Dùng layout có sẵn, đổi được mà không mất nội dung |
| Nhập văn bản | Khung tiêu đề, khung nội dung; thao tác như soạn thảo |
| Trình chiếu | F5 (từ đầu), Esc (thoát) |
Trắc nghiệm Tin học 9 Bài 8 có đáp án
Câu 1. Cách mở mẫu thiết kế bài trình chiếu (Slide Design…) là:
A. Insert → Slide Design… B. Format → Slide Design… C. View → Slide Design… D. Tools → Slide Design…
Đáp án: B. Lệnh nằm trong bảng chọn Format (phiên bản cũ). Menu Insert dùng để chèn đối tượng, View để đổi kiểu hiển thị, Tools là các công cụ.
Câu 2. Để trình chiếu từ trang đầu tiên, ta nhấn phím:
A. Enter B. F5 C. Insert D. Ctrl+F4
Đáp án: B. F5 bắt đầu trình chiếu từ trang đầu. Enter chỉ chuyển trang khi đang chiếu; Insert là phím chuyển chế độ gõ chèn/đè; Ctrl+F4 đóng cửa sổ.
Câu 3. Nội dung trên trang chiếu có thể là:
A. Văn bản, hình ảnh, âm thanh B. Biểu đồ, trang vẽ, ca khúc C. Văn bản, hình ảnh, biểu đồ, âm thanh, đoạn phim… D. A và B đều đúng
Đáp án: C. Phương án C đầy đủ nhất. A đúng nhưng thiếu biểu đồ, đoạn phim; B không phải cách gọi chuẩn; D sai vì B không chính xác.
Câu 4. Yếu tố nào ảnh hưởng đến tính hấp dẫn, sinh động của bài trình chiếu?
A. Màu sắc B. Định dạng văn bản C. Hiệu ứng động D. Cả ba yếu tố trên
Đáp án: D. Màu nền, màu chữ, kiểu chữ và hiệu ứng đều tác động đến vẻ đẹp và sự sinh động của bài.
Câu 5. Mỗi trang chiếu thường có:
A. Tiêu đề trang và nội dung trang chiếu B. Đầu trang và thân trang C. Đầu trang và chân trang D. Câu B, C đúng
Đáp án: A. “Đầu trang, chân trang” là khái niệm của văn bản Word, không phải cấu trúc điển hình của trang chiếu.
Câu 6. Bài trình chiếu là tập hợp:
A. Các trang chiếu B. Các trang văn bản C. Hình ảnh D. Âm thanh
Đáp án: A. Hình ảnh, âm thanh chỉ là các đối tượng nằm trong trang chiếu; trang văn bản là của phần mềm soạn thảo.
Bốn câu luyện thêm
Câu 7. Muốn thoát khỏi chế độ trình chiếu em nhấn phím nào?
A. Tab B. Esc C. Delete D. Shift
Đáp án: B. Esc là phím thoát chế độ trình chiếu.
Câu 8. Trong trang chiếu, các khung có đường viền nét chấm mờ dùng để:
A. Chèn đoạn phim B. Nhập văn bản C. Đổi màu nền D. Đánh số trang
Đáp án: B. Đó là các khung văn bản (khung tiêu đề, khung nội dung).
Câu 9. Trang đầu tiên của bài trình chiếu, cho biết chủ đề bài, gọi là:
A. Trang nội dung B. Trang cuối C. Trang tiêu đề D. Trang trắng
Đáp án: C. Trang tiêu đề giới thiệu chủ đề của cả bài.
Câu 10. Em đã nhập xong nội dung cho một trang nhưng muốn thêm một hình ảnh bên cạnh văn bản. Cách làm hợp lí nhất là:
A. Xoá trang rồi làm lại B. Đổi sang layout gồm văn bản và hình ảnh C. Lưu tệp với tên khác D. Nhấn F5
Đáp án: B. Đổi layout nhanh mà không phải nhập lại nội dung.
Bài tập tự luyện
- Kể tên ba loại đối tượng có thể đặt trên một trang chiếu. Gợi ý đáp án: văn bản, hình ảnh, âm thanh (hoặc biểu đồ, đoạn phim).
- Em đang xem trang số 5 và nháy nút Slide Show ở góc dưới phải. Bài sẽ chiếu bắt đầu từ trang nào? Đáp án: từ trang đang chọn (trang 5); muốn chiếu từ trang 1 phải nhấn F5.
- Vì sao không nên viết cả đoạn văn dài vào khung nội dung? Gợi ý: chữ nhỏ, khó đọc, người xem mải đọc mà không nghe em trình bày; nên chỉ nêu ý chính dạng liệt kê.
Học tiếp
Sau khi nắm cấu trúc bài trình chiếu, em sang các bài sau để làm đẹp và hoàn thiện sản phẩm:
- Tin học 9 Bài 9: Định dạng trang chiếu
- Tin học 9 Bài 10: Thêm hình ảnh vào trang chiếu
- Tin học 9 Bài 11: Tạo các hiệu ứng động
Câu hỏi thường gặp
Bài trình chiếu là gì?
Bài trình chiếu là tập hợp các trang chiếu do phần mềm trình chiếu tạo ra, được lưu trên máy tính dưới dạng một tệp.
Đối tượng trên trang chiếu gồm những gì?
Gồm văn bản, hình ảnh, biểu đồ minh hoạ, tệp âm thanh, đoạn phim… Tất cả được gọi chung là các đối tượng.
Phím nào dùng để trình chiếu từ trang đầu tiên và thoát trình chiếu?
Nhấn F5 để trình chiếu từ trang đầu tiên (hoặc chọn Slide Show, From Beginning) và nhấn Esc để thoát khỏi chế độ trình chiếu.
Layout trang chiếu dùng để làm gì?
Layout là mẫu bố trí nội dung có sẵn (tiêu đề, văn bản, hình ảnh, phim…). Em có thể đổi layout cho trang đã có nội dung mà không cần nhập lại.