Trả lời nhanh
Việc đầu tiên để tạo lập một cơ sở dữ liệu quan hệ là tạo ra một hay nhiều bảng. Bảng là nơi duy nhất lưu dữ liệu thật. Biểu mẫu, mẫu hỏi (truy vấn) và báo cáo đều lấy dữ liệu từ bảng nên chỉ làm được sau khi bảng đã có. Vì vậy phương án “tạo ra một hay nhiều biểu mẫu” là sai.
Đề bài và các phương án
Câu hỏi thường gặp trong phần Hệ quản trị CSDL (Tin học 12, ví dụ làm việc với Microsoft Access):
Việc đầu tiên để tạo lập một CSDL quan hệ là:
- A. Tạo ra một hay nhiều biểu mẫu
- B. Tạo ra một hay nhiều bảng
- C. Tạo ra một hay nhiều mẫu hỏi
- D. Tạo ra một hay nhiều báo cáo
Đáp án đúng: B.
Vì sao phải tạo bảng trước?
Trong mô hình quan hệ, dữ liệu được tổ chức thành các bảng gồm hàng (bản ghi) và cột (trường). Mọi thông tin như họ tên học sinh, điểm, mã lớp… đều nằm trong bảng. Các đối tượng khác chỉ là cách “nhìn” hoặc “khai thác” dữ liệu đó.
Hãy hình dung một thư viện: muốn có thư viện thì phải có sách trên kệ trước. Phiếu tra cứu, bản in danh mục chỉ có ý nghĩa khi sách đã có. Bảng chính là “sách trên kệ” của CSDL.
Loại trừ từng phương án sai
| Phương án | Vai trò thật | Vì sao chưa phải việc đầu tiên |
|---|---|---|
| A. Biểu mẫu (Form) | Giao diện nhập, xem, sửa dữ liệu thuận tiện | Biểu mẫu phải gắn với bảng (hoặc mẫu hỏi) làm nguồn dữ liệu; chưa có bảng thì không có gì để hiển thị |
| C. Mẫu hỏi (Query) | Sắp xếp, lọc, tìm kiếm, tổng hợp dữ liệu theo điều kiện | Truy vấn lấy dữ liệu từ bảng, không có bảng thì không có gì để truy vấn |
| D. Báo cáo (Report) | Trình bày, in dữ liệu theo khuôn dạng mong muốn | Báo cáo là bước cuối, dùng kết quả từ bảng hoặc mẫu hỏi |
Các bước tạo lập CSDL quan hệ theo thứ tự
- Khảo sát, thiết kế: xác định cần quản lí đối tượng nào, mỗi đối tượng có thuộc tính gì (bước này làm trên giấy, trước khi mở phần mềm).
- Tạo bảng: đặt tên trường, chọn kiểu dữ liệu, chọn khóa chính.
- Thiết lập liên kết giữa các bảng (nếu có nhiều bảng).
- Nhập dữ liệu vào bảng.
- Tạo mẫu hỏi, biểu mẫu, báo cáo để khai thác và trình bày dữ liệu.
Lưu ý: nếu câu hỏi có phương án “khảo sát/thiết kế” thì đó mới là bước tư duy đầu tiên. Nhưng trong bốn phương án trên, chỉ có “tạo bảng” là thao tác đầu tiên trên phần mềm.
Mẹo nhớ
Nhớ thứ tự “Bảng – Liên kết – Nhập – Hỏi/Mẫu/Báo cáo”. Hoặc nhớ nguyên tắc: cái nào chứa dữ liệu thì làm trước, cái nào chỉ hiển thị dữ liệu thì làm sau.
Lỗi sai thường gặp
- Chọn “biểu mẫu” vì thấy nó trực quan, dễ dùng nhất. Biểu mẫu chỉ là giao diện, không tự lưu dữ liệu riêng.
- Nhầm “mẫu hỏi” với nơi lưu kết quả. Kết quả truy vấn chỉ là tập dữ liệu rút ra từ bảng.
- Quên chọn khóa chính khi tạo bảng, dẫn tới khó liên kết và dễ trùng bản ghi.
Bài luyện tập
- Câu 1. Để quản lí điểm học sinh, em cần tạo bảng HOCSINH và bảng DIEM. Sau khi tạo bảng, thao tác nào nên làm tiếp: tạo báo cáo hay thiết lập liên kết hai bảng?
Đáp án: thiết lập liên kết (qua trường chung như MaHS), rồi nhập dữ liệu, sau đó mới tạo báo cáo. - Câu 2. Đối tượng nào của CSDL quan hệ dùng để lưu trữ dữ liệu?
Đáp án: bảng (table). - Câu 3. Vì sao không thể tạo biểu mẫu nhập liệu khi CSDL chưa có bảng nào?
Đáp án: vì biểu mẫu cần nguồn dữ liệu là bảng hoặc mẫu hỏi để biết nhập vào trường nào.
Câu hỏi thường gặp
Việc đầu tiên để tạo lập một cơ sở dữ liệu quan hệ là gì?
Là tạo ra một hay nhiều bảng, vì bảng là nơi lưu trữ dữ liệu; các đối tượng khác đều dựa trên bảng.
Tại sao không tạo biểu mẫu trước?
Biểu mẫu chỉ là giao diện nhập và xem dữ liệu, cần có bảng làm nguồn dữ liệu nên phải tạo sau bảng.
Sau khi tạo bảng thì làm gì tiếp theo?
Thiết lập liên kết giữa các bảng (nếu có nhiều bảng), nhập dữ liệu, rồi tạo mẫu hỏi, biểu mẫu và báo cáo.
Khi tạo bảng cần chú ý điều gì?
Đặt tên trường rõ ràng, chọn kiểu dữ liệu phù hợp và xác định khóa chính để mỗi bản ghi là duy nhất.