Trả lời nhanh
Việc chia sẻ tài nguyên mạng (máy chủ, lưu trữ, phần mềm, nền tảng lập trình) theo nhu cầu của người dùng qua Internet, có thể miễn phí hoặc trả phí theo hạn mức sử dụng, được gọi là điện toán đám mây (cloud computing). Người dùng không cần mua và tự vận hành hệ thống, chỉ truy cập qua mạng và dùng bao nhiêu thì trả bấy nhiêu. Em hãy chọn phương án “điện toán đám mây” và loại IoT, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo.
Điện toán đám mây là gì?
Hãy hình dung điện nước trong gia đình: em không tự xây nhà máy điện mà chỉ cắm vào ổ cắm rồi trả tiền theo số điện đã dùng. Điện toán đám mây hoạt động tương tự với tài nguyên máy tính. Nhà cung cấp đặt hệ thống lớn ở trung tâm dữ liệu, người dùng thuê một phần qua Internet khi cần và trả lại khi hết nhu cầu.
Năm đặc điểm nhận biết
- Tự phục vụ theo nhu cầu: người dùng tự đăng ký, tăng giảm tài nguyên mà không cần gọi nhân viên kĩ thuật.
- Truy cập qua mạng: dùng được từ máy tính, điện thoại, ở nhiều nơi.
- Dùng chung tài nguyên: nhiều người cùng chia sẻ một kho tài nguyên lớn.
- Co giãn nhanh: tăng hoặc giảm dung lượng, sức mạnh tính toán gần như tức thời.
- Đo lường và tính phí theo mức dùng: miễn phí trong hạn mức, vượt hạn mức thì trả phí.
Ba mô hình dịch vụ thường gặp
| Mô hình | Người dùng nhận được | Ví dụ quen thuộc |
|---|---|---|
| SaaS | Phần mềm dùng ngay trên trình duyệt | Thư điện tử, văn phòng trực tuyến |
| PaaS | Nền tảng để lập trình, thử nghiệm, chạy ứng dụng | Nền tảng triển khai ứng dụng web |
| IaaS | Máy chủ ảo, lưu trữ, mạng | Thuê máy chủ ảo cho website |
Loại trừ các khái niệm dễ nhầm
- Internet vạn vật (IoT): kết nối các thiết bị vật lí có cảm biến vào mạng để thu thập và điều khiển, không phải chia sẻ tài nguyên theo nhu cầu.
- Dữ liệu lớn (Big Data): nói về tập dữ liệu khổng lồ và cách xử lý chúng.
- Trí tuệ nhân tạo: máy tính thực hiện công việc cần trí thông minh như nhận dạng, dự đoán.
- Mạng ngang hàng: các máy chia sẻ tệp cho nhau, nhưng không có nhà cung cấp tính phí theo mức dùng.
Lợi ích và rủi ro
Lợi ích chính là tiết kiệm chi phí đầu tư ban đầu, mở rộng linh hoạt, dữ liệu được sao lưu và truy cập mọi nơi. Rủi ro gồm phụ thuộc đường truyền Internet, lo ngại bảo mật dữ liệu và phụ thuộc vào nhà cung cấp, nên cần đặt mật khẩu mạnh và sao lưu dữ liệu quan trọng.
Lỗi sai thường gặp
- Cho rằng “đám mây” nghĩa là dữ liệu bay trên trời. Thực tế dữ liệu nằm ở các máy chủ đặt trong trung tâm dữ liệu.
- Nghĩ điện toán đám mây luôn mất phí. Nhiều dịch vụ miễn phí trong một hạn mức nhất định.
- Nhầm điện toán đám mây với việc chỉ lưu tệp lên ổ đĩa trực tuyến; lưu trữ chỉ là một phần của nó.
Luyện tập có đáp án
- Em dùng thư điện tử và soạn văn bản trực tuyến qua trình duyệt, đó là mô hình nào? Đáp án: SaaS.
- Một công ty thuê máy chủ ảo và trả tiền theo giờ chạy. Mô hình nào? Đáp án: IaaS.
- Đặc điểm nào giúp website mua sắm không bị sập khi có đợt khuyến mãi đông người? Đáp án: khả năng co giãn nhanh, tăng tài nguyên khi cần.
Câu hỏi thường gặp
Điện toán đám mây là gì?
Là mô hình cung cấp tài nguyên máy tính như máy chủ, lưu trữ, phần mềm qua Internet theo nhu cầu, miễn phí hoặc tính phí theo mức sử dụng.
Điện toán đám mây có luôn mất phí không?
Không. Nhiều dịch vụ cho dùng miễn phí trong một hạn mức, vượt hạn mức hoặc cần cấu hình cao hơn mới tính phí.
SaaS, PaaS, IaaS khác nhau thế nào?
SaaS cung cấp phần mềm dùng ngay, PaaS cung cấp nền tảng để xây dựng ứng dụng, IaaS cung cấp hạ tầng như máy chủ ảo và lưu trữ.
Điện toán đám mây có an toàn không?
Phụ thuộc vào nhà cung cấp và cách người dùng sử dụng. Nên đặt mật khẩu mạnh, bật xác thực hai lớp và sao lưu dữ liệu quan trọng.