Cho các phát biểu sau số phát biểu đúng là: cách giải

Trả lời nhanh

Với câu “Cho các phát biểu sau, số phát biểu đúng là”, em không đoán theo cảm tính mà phải xét riêng từng phát biểu: xác định kiến thức liên quan, kiểm tra từng từ khoá, kết luận Đúng hoặc Sai, rồi mới đếm. Đáp án là số phát biểu được kết luận Đúng, không phải số thứ tự của phát biểu. Dưới đây là quy trình, mẹo và ví dụ tự đặt có lời giải.

Dạng bài này hỏi gì?

Đề cho một danh sách phát biểu đánh số (1), (2), (3)… hoặc a), b), c)… rồi hỏi “số phát biểu đúng là bao nhiêu”. Các phương án thường là 1, 2, 3, 4. Đề có thể nằm ở Hóa học, Sinh học, Vật lí hay Địa lí. Cách làm giống nhau ở mọi môn, nhưng ví dụ trong bài này lấy từ Hóa học vì dạng này xuất hiện nhiều nhất ở môn đó.

Lưu ý: bài chỉ hỏi số lượng, nên em chỉ được chọn đúng khi xét đủ tất cả phát biểu. Sai một phát biểu là lệch cả đáp án.

Quy trình 4 bước

Đọc kĩ từng phát biểu, gạch chân từ khoá. Chú ý các từ như “luôn”, “chỉ”, “tất cả”, “hoàn toàn”, “ở điều kiện thường”, “dư”.
Gọi tên kiến thức. Tính chất vật lí, tính chất hóa học, cấu tạo, điều chế hay ứng dụng? Nhớ lại định nghĩa hoặc phương trình tương ứng.
Kết luận Đúng/Sai và ghi lí do ngắn ngay bên cạnh phát biểu. Nếu sai, ghi cách sửa cho đúng; việc này giúp nhớ lâu.
Đếm số phát biểu Đúng rồi đối chiếu với các phương án A, B, C, D.

Ví dụ 1 (Cacbohiđrat)

Đây là ví dụ tự đặt để minh hoạ. Cho các phát biểu sau:

Glucozơ và fructozơ là đồng phân của nhau.
Saccarozơ tham gia phản ứng tráng bạc.
Tinh bột và xenlulozơ là đồng phân của nhau.
Thủy phân hoàn toàn tinh bột trong môi trường axit thu được glucozơ.
Xenlulozơ thuộc loại polisaccarit.

Số phát biểu đúng là bao nhiêu?

Phát biểu	Kết luận	Lí do
(1)	Đúng	Cùng công thức phân tử C₆H₁₂O₆, khác cấu tạo.
(2)	Sai	Saccarozơ không còn nhóm –CHO tự do nên không tráng bạc.
(3)	Sai	Cả hai có công thức (C₆H₁₀O₅)_n nhưng giá trị n khác nhau, nên không phải đồng phân.
(4)	Đúng	Tinh bột bị thủy phân tạo glucozơ.
(5)	Đúng	Xenlulozơ là polisaccarit cấu tạo từ các mắt xích glucozơ.

Kết luận: các phát biểu (1), (4), (5) đúng, vậy có 3 phát biểu đúng.

Ví dụ 2 (Phi kim, đại cương)

Cũng là ví dụ tự đặt. Cho các phát biểu:

Nước đá khô là CO₂ ở trạng thái rắn.
Dung dịch NaCl dẫn được điện.
Ở điều kiện thường, khí N₂ rất hoạt động hóa học.
HF là axit mạnh trong dãy axit halogenhiđric.

(1) Đúng.
(2) Đúng, vì trong dung dịch có các ion Na⁺ và Cl^– chuyển động tự do.
(3) Sai, vì phân tử N₂ có liên kết ba bền nên khá trơ ở điều kiện thường.
(4) Sai, HF là axit yếu; HCl, HBr, HI mới là axit mạnh.

Kết luận: có 2 phát biểu đúng.

Mẹo loại trừ nhanh

Phát biểu chứa “luôn”, “tất cả”, “chỉ” thường sai vì kiến thức hiếm khi tuyệt đối. Nhưng đừng loại ngay mà hãy tìm phản ví dụ.
Phát biểu về tính chất dễ kiểm tra bằng phương trình phản ứng: nếu viết được phản ứng và sản phẩm hợp lí thì thường đúng.
Phát biểu có số liệu, tên gọi dễ bị “đánh tráo” (FeCl₂ thay FeCl₃, đồng phân thay đồng đẳng). Hãy kiểm tra kĩ từng chi tiết nhỏ.
Nếu đề cho sẵn các phương án như “(1), (2), (3)”, hãy dùng chúng để kiểm tra chéo kết quả.

Lỗi sai thường gặp

Chọn đáp án theo số thứ tự phát biểu cuối cùng đúng, thay vì đếm số lượng.
Thấy phát biểu “quen quen” là cho đúng mà không đọc hết câu.
Nhầm điều kiện: phản ứng chỉ xảy ra khi đun nóng hoặc có xúc tác nhưng đề nói “ở nhiệt độ thường”.
Bỏ sót phát biểu cuối trong danh sách dài.

Bài luyện tập

Bài 1. Cho các phát biểu: (a) Kim loại Na được bảo quản bằng cách ngâm trong dầu hỏa. (b) Fe tác dụng với khí Cl₂ dư, đun nóng tạo FeCl₂. (c) Al tan được trong dung dịch NaOH. (d) Cu đẩy được Fe ra khỏi dung dịch FeSO₄. Có bao nhiêu phát biểu đúng?

Đáp án: 2. (a) đúng vì Na phản ứng với nước và oxi trong không khí. (b) sai, tạo FeCl₃: 2Fe + 3Cl₂ → 2FeCl₃ (t°). (c) đúng: 2Al + 2NaOH + 2H₂O → 2NaAlO₂ + 3H₂↑. (d) sai vì Cu yếu hơn Fe trong dãy hoạt động hóa học.

Bài 2. Tự ra đề: viết 4 phát biểu về một bài em vừa học, trong đó đúng 2 phát biểu, rồi nhờ bạn xác định số phát biểu đúng. Cách này giúp em hiểu “bẫy” thường nằm ở đâu.

Nếu em đang cần đáp án cho một đề cụ thể

Hãy áp dụng đúng quy trình trên cho từng phát biểu trong đề của em. Khi chưa chắc, hãy đối chiếu với định nghĩa hoặc phương trình trong sách giáo khoa của bài đó, vì mỗi đề có nội dung khác nhau.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 'số phát biểu đúng' có thể làm nhanh hơn không?

Có. Ghi Đúng/Sai cạnh từng phát biểu, bắt đầu từ những phát biểu em chắc chắn nhất, rồi dùng các phương án A, B, C, D để kiểm tra chéo các phát biểu còn lại.

Đáp án là số thứ tự hay số lượng phát biểu đúng?

Là số lượng phát biểu đúng. Ví dụ phát biểu (1), (4), (5) đúng thì đáp án là 3, không phải 5.

Phát biểu có từ 'luôn', 'chỉ', 'tất cả' có phải luôn sai không?

Không chắc. Những từ này làm phát biểu dễ sai, nhưng em vẫn cần tìm phản ví dụ hoặc kiểm tra bằng kiến thức trước khi kết luận.

Dạng này gặp ở những môn nào?

Thường gặp nhất ở Hóa học, ngoài ra còn ở Sinh học, Vật lí và Địa lí. Quy trình xét từng phát biểu rồi đếm áp dụng được cho mọi môn.