Trả lời nhanh
Đồng bằng ven biển miền Trung có đặc điểm: hẹp ngang, bị các nhánh núi ăn ra biển chia cắt thành nhiều đồng bằng nhỏ, đất nghèo dinh dưỡng, nhiều cát, ít phù sa. Vì vậy, phát biểu nói đồng bằng này rộng lớn, liền một dải hoặc có đất phù sa màu mỡ như đồng bằng châu thổ là phát biểu KHÔNG đúng.
Cách hiểu đề
Đề thường chỉ cho bốn nhận định về dải đồng bằng ven biển miền Trung (Duyên hải miền Trung), em phải chọn nhận định sai. Vì bản đề em đang gặp có thể xếp phương án khác nhau, trang này không áp đáp án theo chữ cái. Em hãy đối chiếu từng phương án với các đặc điểm đúng bên dưới. Phương án nào mâu thuẫn với chúng chính là đáp án cần chọn.
Các đặc điểm ĐÚNG của dải đồng bằng ven biển miền Trung
- Hình dạng: kéo dài theo chiều bắc – nam, hẹp theo chiều đông – tây. Nhiều nơi núi lan sát biển nên đồng bằng chỉ rộng vài chục kilômét hoặc hẹp hơn.
- Bị chia cắt: các nhánh núi của dãy Trường Sơn ăn ngang ra biển (như Hoành Sơn, Bạch Mã) chia dải đồng bằng thành nhiều đồng bằng nhỏ, thường gắn với các thung lũng sông. Ví dụ: đồng bằng Thanh – Nghệ – Tĩnh, đồng bằng Quảng Nam, Quảng Ngãi, Tuy Hòa.
- Đất: nghèo dinh dưỡng, nhiều cát, ít phù sa, vì sông ngắn, dốc, lượng phù sa nhỏ. Đất còn chịu ảnh hưởng của biển nên có nơi bị nhiễm mặn, nhiễm phèn.
- Cấu trúc theo dải: phía biển có cồn cát, đầm phá (như đầm phá Tam Giang – Cầu Hai); giữa là vùng thấp trũng; trong cùng là đồng bằng được bồi tụ.
- Nguồn gốc: do phù sa sông và biển bồi đắp, trong đó tác động của biển khá rõ.
- Khó khăn tự nhiên: bão, lũ lên nhanh, hạn hán kéo dài, cát bay – cát chảy lấn đồng ruộng.
- Thế mạnh: bờ biển dài, nhiều vũng vịnh nước sâu (Dung Quất, Vân Phong, Cam Ranh…), thuận lợi cho cảng biển, nuôi trồng và đánh bắt thủy sản, làm muối, du lịch biển.
Những ý SAI hay bị “gài” trong đề
| Nhận định sai | Vì sao sai |
|---|---|
| Đồng bằng rộng lớn, diện tích lớn nhất cả nước | Đồng bằng nhỏ hẹp; Đồng bằng sông Cửu Long (khoảng 40 nghìn km²) lớn hơn rất nhiều. |
| Đồng bằng liền một dải, không bị chia cắt | Bị các nhánh núi ăn ra biển chia thành nhiều đồng bằng nhỏ. |
| Đất phù sa phì nhiêu, màu mỡ | Đất nghèo dinh dưỡng, nhiều cát; phù sa màu mỡ là đặc trưng của đồng bằng sông Hồng, sông Cửu Long. |
| Do hệ thống sông lớn bồi đắp | Sông miền Trung ngắn, dốc, lượng phù sa ít; biển cũng tham gia tạo đất. |
| Ít chịu thiên tai | Đây là khu vực chịu bão, lũ, hạn hán, cát lấn khá nặng nề. |
So sánh nhanh để khỏi nhầm
| Tiêu chí | Đồng bằng ven biển miền Trung | Đồng bằng châu thổ (sông Hồng, sông Cửu Long) |
|---|---|---|
| Quy mô | Nhỏ, hẹp ngang | Rộng lớn |
| Hình thái | Chia cắt thành nhiều đồng bằng nhỏ | Liền khoảng, bằng phẳng |
| Đất | Nghèo dinh dưỡng, nhiều cát | Phù sa màu mỡ |
| Nguồn bồi tụ | Sông ngắn, dốc + tác động biển | Hệ thống sông lớn |
Mẹo loại trừ nhanh
- Thấy các từ “rộng lớn”, “liền dải”, “màu mỡ”, “ít thiên tai” gắn với miền Trung, hãy nghi ngờ ngay.
- Thấy các từ “hẹp ngang”, “chia cắt”, “nhiều cát”, “nghèo dinh dưỡng”, “bão, lũ, hạn” thì thường là ý đúng.
- Nhớ hình ảnh bản đồ: dải đồng bằng như sợi dây nhỏ nằm giữa Trường Sơn và biển Đông, thỉnh thoảng bị núi “chặn” ngang.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm đồng bằng ven biển miền Trung với đồng bằng sông Hồng vì cùng có chữ “đồng bằng”.
- Cho rằng đồng bằng nhỏ thì đất tốt hơn nhờ “tập trung phù sa”. Thực tế đất miền Trung nghèo dinh dưỡng, cần cải tạo.
- Đọc vội, chọn phương án đúng trong khi đề hỏi phương án không đúng.
Luyện tập
- Nhận định “Đất đồng bằng ven biển miền Trung chủ yếu là phù sa màu mỡ” đúng hay sai? Giải thích.
Đáp án: Sai. Đất nghèo dinh dưỡng, nhiều cát vì sông ngắn, dốc, ít phù sa. - Vì sao đồng bằng ven biển miền Trung bị chia cắt thành nhiều đồng bằng nhỏ?
Đáp án: Do các nhánh núi của dãy Trường Sơn ăn ngang ra sát biển, ngăn cách các đồng bằng ở các thung lũng sông. - Kể hai khó khăn tự nhiên chính trong sản xuất nông nghiệp ở dải đồng bằng này.
Đáp án: Ví dụ: bão và lũ lụt; hạn hán, cát bay cát chảy lấn ruộng.
Câu hỏi thường gặp
Đồng bằng ven biển miền Trung có đặc điểm nổi bật gì?
Hẹp ngang, bị núi ăn ra biển chia cắt thành nhiều đồng bằng nhỏ, đất nghèo dinh dưỡng, nhiều cát, thường chịu bão, lũ và hạn hán.
Vì sao đất đồng bằng ven biển miền Trung kém màu mỡ?
Sông ở miền Trung ngắn, dốc, lượng phù sa ít; đất lại nhiều cát do tác động của biển nên nghèo dinh dưỡng.
Đồng bằng ven biển miền Trung có phải đồng bằng lớn nhất cả nước không?
Không. Đồng bằng lớn nhất cả nước là Đồng bằng sông Cửu Long; đồng bằng ven biển miền Trung nhỏ hẹp và bị chia cắt.
Kể tên một số đồng bằng nhỏ ở ven biển miền Trung?
Đồng bằng Thanh – Nghệ – Tĩnh, đồng bằng Quảng Nam, đồng bằng Quảng Ngãi, đồng bằng Tuy Hòa là những ví dụ tiêu biểu.