Trả lời nhanh
Nơi có thềm lục địa hẹp nhất nước ta thuộc vùng biển của khu vực Nam Trung Bộ (miền Trung). Ở đây dãy Trường Sơn đâm sát ra biển, bờ biển dốc nên đáy biển sâu rất nhanh, thềm lục địa thu hẹp lại. Ngược lại, thềm lục địa mở rộng ở vùng biển Bắc Bộ và Nam Bộ, nơi có đồng bằng châu thổ rộng lớn.
1. Thềm lục địa là gì?
Theo Luật Biển Việt Nam, thềm lục địa gồm đáy biển và lòng đất dưới đáy biển, là phần kéo dài tự nhiên của lục địa nước ta, mở rộng ra ngoài lãnh hải cho đến bờ ngoài của rìa lục địa. Nếu bờ ngoài của rìa lục địa cách đường cơ sở dưới 200 hải lý thì thềm lục địa được mở rộng đến 200 hải lý tính từ đường cơ sở.
Nói đơn giản, đó là phần đáy biển nông, thoải, nối liền với đất liền và còn thuộc quyền chủ quyền của nước ta về thăm dò, khai thác tài nguyên.
2. Vì sao thềm lục địa Nam Trung Bộ hẹp nhất?
- Dãy Trường Sơn Nam có nhiều nhánh đâm ngang ra biển, đồng bằng ven biển hẹp và bị chia cắt.
- Địa hình bờ biển dốc, nên đáy biển cũng sâu nhanh: chỉ cách bờ không xa là đã gặp độ sâu lớn.
- Phần thềm nông, thoải, dễ khai thác khá ít so với các vùng biển khác.
3. So sánh thềm lục địa các khu vực
| Vùng biển | Đặc điểm thềm lục địa | Nguyên nhân chính |
|---|---|---|
| Bắc Bộ (vịnh Bắc Bộ) | Rộng, nông, thoải | Đồng bằng châu thổ sông Hồng mở rộng ra biển |
| Bắc Trung Bộ | Hẹp dần | Núi và đồng bằng nhỏ hẹp sát biển |
| Nam Trung Bộ | Hẹp nhất, sâu và dốc | Trường Sơn đâm sát biển, bờ dốc |
| Nam Bộ | Rộng, thoải | Đồng bằng sông Cửu Long, thềm nối với thềm Sunda |
Mẹo nhớ: "đồng bằng rộng thì thềm rộng, núi sát biển thì thềm hẹp".
4. Ý nghĩa kinh tế của đặc điểm này
- Vùng biển Nam Trung Bộ có nước sâu sát bờ, thuận lợi xây dựng cảng nước sâu, như vịnh Cam Ranh, vịnh Vân Phong.
- Thềm lục địa Nam Bộ và Bắc Bộ rộng nên có nhiều bể trầm tích chứa dầu khí, tiêu biểu là bể Cửu Long, Nam Côn Sơn.
- Nước sâu gần bờ cũng tạo điều kiện cho các ngư trường khai thác cá biển xa bờ phát triển.
5. Lưu ý khi làm bài
- Đề bài thường chỉ cho các phương án gồm Bắc Bộ, Trung Bộ, Nam Bộ. Nếu có cả Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ, hãy chọn Nam Trung Bộ.
- Không nhầm "thềm lục địa hẹp" với "biển nông". Thềm hẹp có nghĩa là độ sâu tăng rất nhanh.
- Quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa thuộc chủ quyền của Việt Nam, nằm ở vùng biển giữa Biển Đông chứ không nằm trong phần thềm lục địa sát bờ miền Trung.
6. Luyện tập
- Vì sao thềm lục địa vùng biển Nam Bộ rộng? Đáp án: do đồng bằng sông Cửu Long rộng, đáy biển thoải và nối với thềm Sunda.
- Thềm lục địa theo quy định tối thiểu mở rộng đến bao nhiêu hải lý tính từ đường cơ sở? Đáp án: 200 hải lý.
- Nêu một thuận lợi của vùng biển có nước sâu sát bờ. Đáp án: xây dựng được cảng biển nước sâu.
Câu hỏi thường gặp
Nơi có thềm lục địa hẹp nhất nước ta thuộc vùng biển của khu vực nào?
Thuộc vùng biển Nam Trung Bộ (miền Trung), nơi núi lan sát biển nên đáy biển sâu nhanh, thềm lục địa thu hẹp.
Thềm lục địa rộng ở những khu vực nào của nước ta?
Thềm lục địa rộng ở vùng biển Bắc Bộ (vịnh Bắc Bộ) và Nam Bộ, gắn với các đồng bằng châu thổ lớn.
Thềm lục địa tính từ đâu và rộng tối thiểu bao nhiêu?
Tính từ đường cơ sở, thềm lục địa mở rộng đến bờ ngoài của rìa lục địa, tối thiểu là 200 hải lý nếu rìa lục địa gần hơn.
Vì sao thềm lục địa miền Trung lại thuận lợi cho cảng nước sâu?
Vì đáy biển sâu ngay gần bờ, tàu lớn dễ cập cảng mà ít phải nạo vét, ví dụ vịnh Cam Ranh, vịnh Vân Phong.