Trả lời nhanh
Đáp án A – áp lực. Niu tơn (kí hiệu N) là đơn vị đo lực, mà áp lực bản chất là một lực ép vuông góc với mặt bị ép nên cũng đo bằng N. Áp suất đo bằng Pa (N/m²), năng lượng đo bằng jun (J), quãng đường đo bằng mét (m).
Đề bài và đáp án
Câu hỏi: Niu tơn (N) là đơn vị của:
- A. Áp lực
- B. Áp suất
- C. Năng lượng
- D. Quãng đường
Chọn A.
Vì sao chọn A?
Niu tơn là đơn vị đo lực trong hệ SI. Một niu tơn là lực làm vật có khối lượng 1 kg thu được gia tốc 1 m/s², tức là 1 N = 1 kg·m/s².
Áp lực là lực ép có phương vuông góc với mặt bị ép (ví dụ trọng lượng của quyển sách đè lên mặt bàn). Đã là lực thì đơn vị là N, vì vậy A đúng.
Để hình dung độ lớn: quả cân 100 g có trọng lượng khoảng 1 N (lấy g ≈ 10 m/s²).
Loại trừ các phương án còn lại
| Phương án | Đại lượng | Đơn vị đúng | Nhận xét |
|---|---|---|---|
| A | Áp lực | N | Đúng, vì áp lực là một lực. |
| B | Áp suất | Pa = N/m² | Sai. Áp suất = áp lực / diện tích bị ép, nên đơn vị có thêm “trên mét vuông”. |
| C | Năng lượng (công) | J = N·m | Sai. Jun là lực nhân quãng đường, không phải riêng lực. |
| D | Quãng đường | m | Sai. Đây là đại lượng đo độ dài. |
Mối liên hệ giữa các đơn vị dễ nhầm
Ba đơn vị N, Pa, J có chung “gốc” là niu tơn, nên rất dễ lẫn:
- Pa = N/m²: lấy N chia cho diện tích (m²).
- J = N·m: lấy N nhân với quãng đường (m).
- N đứng một mình: chỉ lực (trọng lực, lực đẩy Ác-si-mét, lực ma sát, áp lực…).
Mẹo nhớ: nhìn vào phép toán. Có “chia diện tích” thì là áp suất, có “nhân quãng đường” thì là công/năng lượng, không chia không nhân gì thì là lực.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm áp lực với áp suất. Hai đại lượng này khác nhau: áp lực là lực (N), áp suất cho biết tác dụng của áp lực lên mỗi đơn vị diện tích (Pa).
- Nhầm khối lượng với lực. Khối lượng đo bằng kg, còn trọng lượng (là một lực) đo bằng N. Vật 5 kg có trọng lượng khoảng 50 N.
- Viết sai kí hiệu. Niu tơn viết tắt là N (in hoa) vì được đặt theo tên nhà bác học Isaac Newton; Pa cũng viết hoa chữ P.
Bài luyện tập
- Đơn vị N·m là đơn vị của đại lượng nào?
Đáp án: công (năng lượng), tức là jun (J), vì 1 J = 1 N·m. - Một thùng hàng 6 kg đặt trên sàn, diện tích tiếp xúc 0,02 m². Tính áp lực và áp suất lên sàn (g = 10 m/s²).
Đáp án: Áp lực bằng trọng lượng F = 10 × 6 = 60 N. Áp suất p = F/S = 60 : 0,02 = 3000 Pa. - Chọn đáp án đúng: 1 Pa bằng A. 1 N·m B. 1 N/m² C. 1 kg/m D. 1 N/s.
Đáp án: B, vì áp suất = lực / diện tích.
Ghi nhớ
Niu tơn là đơn vị của lực. Trong câu hỏi này, đại lượng nào bản chất là lực (áp lực) thì dùng N. Những đại lượng được tạo từ lực (áp suất, công) thì có đơn vị dẫn xuất là Pa và J.
Câu hỏi thường gặp
Niu tơn là đơn vị của đại lượng nào?
Niu tơn (N) là đơn vị đo lực trong hệ SI. Các lực như trọng lực, lực đẩy Ác-si-mét, lực ma sát và áp lực đều đo bằng N.
Áp lực và áp suất khác nhau thế nào?
Áp lực là lực ép vuông góc lên mặt bị ép, đơn vị N. Áp suất bằng áp lực chia cho diện tích bị ép, đơn vị Pa (1 Pa = 1 N/m²).
1 niu tơn bằng bao nhiêu kg·m/s²?
1 N = 1 kg·m/s². Đó là lực làm vật khối lượng 1 kg có gia tốc 1 m/s².
Trọng lượng của vật 1 kg là bao nhiêu niu tơn?
Khoảng 10 N nếu lấy g ≈ 10 m/s² (chính xác hơn là khoảng 9,8 N).