Trả lời nhanh
Phát biểu đúng nhất về sinh quyển là: sinh quyển là một quyển của Trái Đất trong đó có toàn bộ sinh vật sinh sống, gồm cả phần thấp của khí quyển, toàn bộ thủy quyển, lớp thổ nhưỡng và lớp vỏ phong hóa. Sinh quyển không phải là một lớp riêng biệt chỉ gồm sinh vật mà là nơi sinh vật và môi trường sống gắn bó chặt chẽ.
Sinh quyển là gì?
Sinh quyển (quyển sinh vật) là phần không gian của Trái Đất nơi có sự sống tồn tại và phát triển. Nó gồm sinh vật cùng các môi trường mà chúng cần: không khí để thở, nước để uống, đất và đá để bám rễ và nương náu.
Điều quan trọng là sinh quyển nằm chồng lên các quyển khác chứ không đứng riêng. Nó chiếm một phần khí quyển, toàn bộ thủy quyển, thạch quyển phần trên (lớp phong hóa) và thổ nhưỡng.
Giới hạn của sinh quyển
| Vị trí | Giới hạn |
|---|---|
| Phía trên | Đến nơi tiếp giáp tầng ô-dôn trong khí quyển, khoảng độ cao 22 km |
| Phía dưới trên đại dương | Tới đáy đại dương |
| Phía dưới trên lục địa | Hết lớp vỏ phong hóa |
Vượt khỏi giới hạn trên (ví dụ tầng khí quyển rất cao hay phần sâu của vỏ Trái Đất), điều kiện không còn phù hợp để sinh vật tồn tại, nên không thuộc sinh quyển.
Vì sao nói sinh vật là “thành viên chủ động” của sinh quyển?
Sinh vật không chỉ sống trong môi trường mà còn làm môi trường thay đổi. Thực vật quang hợp tạo ra khí oxi, cung cấp chất hữu cơ. Vi sinh vật phân giải xác sinh vật để tạo mùn, góp phần hình thành đất. Rễ cây giữ đất, hạn chế xói mòn. Nhờ vậy sinh quyển có khả năng tự duy trì và điều chỉnh.
Cách chọn “nhận định đúng nhất”
- Nhận định đúng cần nêu được sinh quyển gồm sinh vật và môi trường sống của chúng.
- Nhận định nói sinh quyển chỉ gồm thực vật hoặc chỉ gồm động vật là chưa đúng.
- Nhận định nói sinh quyển tách rời khỏi khí quyển, thủy quyển, thổ nhưỡng cũng sai.
- Nhận định nói sinh quyển chỉ có ở lục địa là sai vì đại dương cũng đầy sinh vật.
Khi có nhiều phương án cùng có phần đúng, em chọn phương án đầy đủ và chính xác nhất, thường là phương án có nhắc đến cả sinh vật lẫn các quyển chứa chúng.
Mẹo nhớ
Nhớ ba chữ “Sống – Chung – Quyển”: sinh vật sống chung với khí, nước, đất trong cùng một quyển. Giới hạn thì nhớ “22 km trên, đáy biển dưới”.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm sinh quyển với “sinh vật” nói chung. Sinh quyển rộng hơn, gồm cả môi trường.
- Cho rằng sinh quyển bao gồm cả toàn bộ khí quyển. Chỉ phần thấp của khí quyển thuộc sinh quyển.
- Quên thổ nhưỡng và lớp vỏ phong hóa khi liệt kê.
Luyện tập
- Câu 1. Sinh quyển có bao gồm thủy quyển không? Đáp án: có, vì toàn bộ thủy quyển có sinh vật sinh sống.
- Câu 2. Vì sao sự sống không tồn tại ở tầng khí quyển rất cao? Đáp án: vì không khí quá loãng, thiếu oxi, bức xạ mạnh và nhiệt độ khắc nghiệt.
- Câu 3. Nêu một ví dụ cho thấy sinh vật làm thay đổi môi trường. Đáp án: thực vật quang hợp thải oxi, làm thành phần không khí thay đổi; hoặc rừng giữ đất, hạn chế xói mòn.
Câu hỏi thường gặp
Sinh quyển là gì?
Là quyển của Trái Đất có sinh vật sinh sống, gồm cả môi trường sống của chúng như phần thấp khí quyển, thủy quyển, thổ nhưỡng và lớp vỏ phong hóa.
Giới hạn trên của sinh quyển ở đâu?
Ở nơi tiếp giáp tầng ô-dôn của khí quyển, khoảng độ cao 22 km.
Sinh quyển có tách riêng khỏi các quyển khác không?
Không. Sinh quyển nằm chồng lên và gắn bó chặt chẽ với khí quyển, thủy quyển, thổ nhưỡng và lớp vỏ phong hóa.