Trả lời nhanh
Đề bài trong câu hỏi này bị cắt, không rõ ngành nào “phát triển mạnh”, nên không thể chốt một chữ cái duy nhất. Quy tắc chung: nguyên nhân chủ yếu là nhân tố trực tiếp, mang tính quyết định với ngành đó, thường là nguồn lực tự nhiên đặc thù, nhu cầu thị trường hoặc chính sách. Bạn đối chiếu với bảng bên dưới để chọn đúng.
Câu hỏi này thường hỏi gì?
Dạng câu “Nguyên nhân chủ yếu nào sau đây làm cho nước ta phát triển mạnh…” thường nối tiếp bằng tên một ngành: nuôi trồng thủy sản, du lịch biển, thủy điện, cây công nghiệp, công nghiệp chế biến… Bốn phương án thường đều là nhân tố có thật. Việc của bạn là chọn nhân tố quan trọng nhất với ngành được hỏi.
Vì phần cuối câu hỏi không có, trang này không đoán phương án. Bạn hãy dùng phương pháp và bảng dưới đây, rồi áp vào đề của mình.
Bốn bước xác định nguyên nhân chủ yếu
- Xác định ngành được hỏi thuộc nhóm nào: nông nghiệp, công nghiệp hay dịch vụ.
- Tìm yếu tố đầu vào đặc trưng của ngành: nông nghiệp cần đất, khí hậu, nước; công nghiệp cần nguyên liệu, năng lượng; dịch vụ cần tài nguyên và nhu cầu.
- Xét yếu tố “kéo”: thị trường, vốn, công nghệ, chính sách.
- Loại phương án nêu hệ quả, kết quả hoặc nhân tố chung chung, ai cũng đúng, nhưng không riêng cho ngành đó.
Bảng nguyên nhân thường gặp theo ngành
| Ngành phát triển mạnh | Nguyên nhân thường được coi là chủ yếu |
|---|---|
| Cây công nghiệp lâu năm (cà phê, cao su…) | Đất feralit, đất badan rộng; khí hậu nhiệt đới phù hợp; thị trường tiêu thụ ổn định |
| Nuôi trồng thủy sản | Nhiều diện tích mặt nước (sông, đầm phá, ven biển); nhu cầu thị trường tăng; chính sách hỗ trợ |
| Thủy điện | Sông nhiều nước, địa hình dốc ở miền núi, chênh lệch độ cao lớn |
| Công nghiệp chế biến nông sản | Nguồn nguyên liệu nông sản phong phú, tại chỗ |
| Du lịch biển | Đường bờ biển dài, nhiều bãi tắm đẹp; nhu cầu nghỉ dưỡng tăng; hạ tầng được đầu tư |
| Công nghiệp ở Đông Nam Bộ | Vị trí thuận lợi, lao động có tay nghề, cơ sở hạ tầng tốt, thu hút đầu tư |
Bảng chỉ để định hướng. Đáp án đúng luôn phải khớp với bốn phương án trong đề của bạn.
Mẹo nhớ
- Chữ “chủ yếu” nghĩa là yếu tố số một, không phải mọi yếu tố thuận lợi.
- Ngành dựa vào tự nhiên (thủy điện, cây trồng) thì nhìn trước vào tự nhiên. Ngành đã có nền tảng mà bùng nổ nhanh thì thường do thị trường, vốn, chính sách.
- Nếu có cả “tài nguyên phong phú” và “thị trường mở rộng”, hãy xem từ “mạnh” gắn với giai đoạn nào. Phát triển mạnh gần đây thường nhờ nhu cầu và đầu tư.
Lỗi sai thường gặp
- Chọn phương án nêu kết quả (sản lượng tăng, xuất khẩu nhiều) thay vì nguyên nhân.
- Chọn nhân tố đúng nhưng chỉ là điều kiện phụ, ví dụ chọn “lao động đông” cho ngành vốn cần nguyên liệu.
- Nhầm “nguyên nhân” với “ý nghĩa” của ngành.
Luyện tập
Câu 1. Thủy điện phát triển mạnh ở miền núi phía Bắc chủ yếu do nhân tố nào: sông có trữ năng lớn nhờ dốc và nhiều nước, hay dân cư đông?
Đáp án: sông có trữ năng lớn nhờ dốc và nhiều nước. Thủy điện cần nước và chênh lệch độ cao, còn dân cư chỉ liên quan đến nhu cầu.
Câu 2. Đồng bằng sông Cửu Long thành vùng nuôi trồng thủy sản lớn nhất cả nước chủ yếu nhờ điều gì?
Đáp án: diện tích mặt nước lớn với mạng lưới sông ngòi, kênh rạch, vùng cửa sông ven biển, cộng khí hậu nóng quanh năm. Đó là điều kiện đặc thù hơn các nhân tố chung như lao động hay chính sách.
Bạn gửi nốt phần cuối của câu hỏi và bốn phương án, chúng tôi sẽ giải chi tiết từng phương án.
Câu hỏi thường gặp
Nguyên nhân chủ yếu làm cho nước ta phát triển mạnh một ngành là gì?
Tuỳ ngành. Nông nghiệp và thủy điện chủ yếu do điều kiện tự nhiên đặc thù. Dịch vụ, công nghiệp chế biến thường do nhu cầu thị trường, nguồn nguyên liệu, vốn và chính sách.
Làm sao phân biệt nguyên nhân chủ yếu với nguyên nhân phụ?
Hỏi: thiếu nhân tố này thì ngành còn phát triển mạnh được không? Nếu không thì đó là nhân tố chủ yếu. Các nhân tố chỉ hỗ trợ thêm là nguyên nhân phụ.
Vì sao câu hỏi trên không có đáp án cụ thể?
Câu hỏi bị cắt phần tên ngành nên không xác định được phương án. Bài hướng dẫn cách chọn và các nguyên nhân thường gặp theo từng ngành để bạn tự đối chiếu.