Trả lời nhanh
Ngành sản xuất chính trong nông nghiệp nước ta là trồng trọt, không phải chăn nuôi. Trồng trọt chiếm tỉ trọng lớn nhất trong giá trị sản xuất nông nghiệp, với lúa gạo là cây trồng chủ lực. Chăn nuôi đang tăng dần tỉ trọng nhưng vẫn thấp hơn trồng trọt, nên nếu đề nêu «chăn nuôi» là ngành chính thì mệnh đề đó sai.
Hiểu đúng khái niệm «ngành sản xuất chính»
Khi đề hỏi về ngành chính, em cần xem tiêu chí so sánh là tỉ trọng trong cơ cấu giá trị sản xuất của nông nghiệp (hiểu theo nghĩa hẹp, gồm trồng trọt và chăn nuôi, cùng một số hoạt động dịch vụ). Ngành nào chiếm phần lớn nhất thì được xem là ngành chính.
Trong thực tế, trồng trọt chiếm hơn một nửa giá trị sản xuất nông nghiệp. Còn chăn nuôi chiếm tỉ trọng nhỏ hơn đáng kể, dù đã tăng qua các năm nhờ chăn nuôi theo hướng trang trại, công nghiệp.
Vì sao trồng trọt giữ vai trò chủ đạo?
- Điều kiện tự nhiên thuận lợi. Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, đất phù sa và đất feralit rộng, nguồn nước dồi dào rất hợp với cây lúa, cây công nghiệp, cây ăn quả.
- Truyền thống lâu đời. Nước ta là nước nông nghiệp lúa nước, người dân có kinh nghiệm thâm canh nhiều thế kỷ.
- Nhu cầu lớn và giá trị xuất khẩu cao. Gạo, cà phê, hồ tiêu, hạt điều, cao su là các mặt hàng xuất khẩu nổi bật, đứng thứ hạng cao trên thế giới.
- Làm nền cho chăn nuôi. Sản phẩm trồng trọt cung cấp thức ăn cho gia súc, gia cầm, nên trồng trọt phát triển thì chăn nuôi mới có cơ sở.
Vị trí của chăn nuôi
Chăn nuôi có vai trò quan trọng: cung cấp thực phẩm (thịt, trứng, sữa), nguyên liệu cho công nghiệp chế biến và tận dụng phụ phẩm trồng trọt. Các vật nuôi chủ lực là lợn và gia cầm; trâu bò phát triển mạnh ở trung du, miền núi. Tuy nhiên, về tỉ trọng, chăn nuôi vẫn đứng sau trồng trọt, nên chưa thể gọi là ngành sản xuất chính.
Bảng so sánh nhanh
| Tiêu chí | Trồng trọt | Chăn nuôi |
|---|---|---|
| Tỉ trọng trong nông nghiệp | Lớn nhất, trên một nửa | Nhỏ hơn, đang tăng |
| Sản phẩm tiêu biểu | Lúa gạo, cà phê, cao su, hồ tiêu | Thịt lợn, thịt gia cầm, trứng, sữa |
| Vai trò | Chủ đạo, đảm bảo an ninh lương thực | Bổ trợ, nâng cao giá trị gia tăng |
Cách loại trừ khi làm trắc nghiệm
Đề thường xuất hiện hai phương án «trồng trọt» và «chăn nuôi» để thử xem em có nhớ tỉ trọng không. Em chọn «trồng trọt». Nếu đề ghi «chăn nuôi chiếm tỉ trọng ngày càng tăng», đó là một nhận định đúng nhưng nó không có nghĩa chăn nuôi là ngành chính.
Lưu ý thêm: nếu đề hỏi về cơ cấu của «ngành nông – lâm – thủy sản», thì cần đọc kỹ phạm vi. Trong phạm vi nông nghiệp thuần túy, vẫn là trồng trọt chiếm ưu thế.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm giữa «xu hướng tăng» và «chiếm tỉ trọng lớn nhất».
- Nhầm nông nghiệp với toàn bộ khu vực nông – lâm – thủy sản, dẫn đến đưa cả thủy sản vào so sánh.
- Cho rằng cây công nghiệp là ngành chính chỉ vì có giá trị xuất khẩu cao. Thực ra cây lương thực (nhất là lúa) mới chiếm diện tích và sản lượng lớn nhất.
Luyện tập
- Câu 1. Trong cơ cấu giá trị sản xuất nông nghiệp, ngành nào chiếm tỉ trọng lớn nhất? Đáp án: trồng trọt.
- Câu 2. Nêu hai lý do khiến chăn nuôi phụ thuộc vào trồng trọt. Gợi ý: thức ăn cho vật nuôi lấy từ cây trồng (ngô, sắn, cám); phụ phẩm trồng trọt như rơm, thân cây dùng làm thức ăn thô.
- Câu 3. Cây trồng chủ lực của nước ta là gì? Đáp án: cây lúa.
Câu hỏi thường gặp
Ngành sản xuất chính trong nông nghiệp nước ta là gì?
Là trồng trọt. Ngành này chiếm tỉ trọng lớn nhất trong giá trị sản xuất nông nghiệp, trong đó lúa gạo là cây trồng chủ lực.
Chăn nuôi có phải ngành chính của nông nghiệp nước ta không?
Chưa. Chăn nuôi có tỉ trọng tăng dần nhưng vẫn thấp hơn trồng trọt, nên được xem là ngành quan trọng chứ chưa phải ngành chính.
Cây trồng chủ lực của nước ta là cây nào?
Cây lúa là cây lương thực chính, chiếm diện tích và sản lượng lớn nhất, đồng thời bảo đảm an ninh lương thực và cung cấp gạo xuất khẩu.