Trả lời nhanh
Ngành giao thông vận tải đường biển nước ta hiện nay phát triển nhanh, có vai trò then chốt trong vận chuyển hàng xuất nhập khẩu, nhờ bờ biển dài, nhiều vũng vịnh kín gió và nằm gần tuyến hàng hải quốc tế. Hệ thống cảng được đầu tư hiện đại, đội tàu tăng cả số lượng lẫn trọng tải, tuyến nội địa và quốc tế ngày càng mở rộng.
Đề bài chỉ cho phần đầu của câu hỏi nên bài viết này tóm tắt những nội dung quan trọng nhất về vận tải biển Việt Nam. Em đối chiếu với các phương án trong đề của mình: phương án nào khớp với các ý dưới đây thì chọn. Bài không tự thêm phương án nào vào đề gốc.
1. Vị thế của vận tải đường biển
- Hàng hoá quốc tế: phần lớn hàng xuất nhập khẩu của Việt Nam đi bằng đường biển vì chi phí thấp, chở được khối lượng rất lớn.
- Khối lượng luân chuyển: thuộc nhóm lớn nhất trong các loại hình vận tải do cự li vận chuyển xa (hàng đi nước ngoài, tuyến Bắc – Nam).
- Hành khách: chiếm tỉ trọng nhỏ, chủ yếu là tuyến ra đảo và du lịch biển.
2. Điều kiện thuận lợi
- Đường bờ biển dài hơn 3260 km, chạy dọc đất nước, nhiều vịnh sâu, kín gió.
- Nằm gần tuyến hàng hải quốc tế qua Biển Đông, thuận lợi kết nối châu Á – châu Âu – châu Đại Dương.
- Kinh tế mở cửa, xuất nhập khẩu và công nghiệp ven biển (khu kinh tế, khu công nghiệp) tăng nhanh.
- Nhà nước ưu tiên đầu tư cảng, luồng tàu, logistics.
3. Thực trạng hiện nay
Hệ thống cảng biển
Cả nước có hàng trăm bến cảng, trong đó các cảng biển lớn tập trung ở ba miền. Đáng chú ý là cụm cảng Hải Phòng (Lạch Huyện) ở phía Bắc, cụm Cái Mép – Thị Vải (Bà Rịa – Vũng Tàu) và Sài Gòn ở phía Nam, cùng Đà Nẵng, Quy Nhơn, Nha Trang (Cam Ranh), Vân Phong ở miền Trung. Nhiều cảng nước sâu đã đón được tàu container cỡ lớn đi thẳng sang châu Âu, Bắc Mỹ.
Đội tàu và tuyến vận tải
- Đội tàu tăng về số lượng, trọng tải, được trẻ hoá và chuyên dụng hoá (tàu container, tàu chở dầu, tàu hàng rời).
- Tuyến nội địa: quan trọng nhất là tuyến Bắc – Nam (Hải Phòng – TP. Hồ Chí Minh), ngoài ra có các tuyến ra đảo.
- Tuyến quốc tế: nối với các nước Đông Á, Đông Nam Á, Nam Á và các châu lục xa hơn.
4. Hạn chế cần nhớ
- Đa số cảng quy mô vừa, cảng nước sâu còn ít; một số cảng bị bồi lắng cửa sông, phải nạo vét thường xuyên.
- Đội tàu so với nhu cầu vẫn nhỏ, hàng xuất khẩu nhiều khi phải trung chuyển qua nước khác.
- Kết nối đường bộ, đường sắt tới cảng chưa đồng bộ; dịch vụ logistics còn tốn chi phí.
- Chịu ảnh hưởng của bão, thời tiết xấu ở Biển Đông.
5. Mẹo loại trừ khi làm trắc nghiệm
| Dấu hiệu trong phương án | Khả năng |
|---|---|
| “chỉ”, “duy nhất”, “hoàn toàn chưa” phát triển | Thường sai, vì vận tải biển đang phát triển rộng khắp |
| Nói vận tải biển chủ yếu chở hành khách | Sai, hàng hoá mới là chủ đạo |
| Gắn với xuất nhập khẩu, cảng nước sâu, đội tàu tăng | Thường đúng |
| Nói chỉ có tuyến nội địa | Sai, có cả tuyến quốc tế |
Lỗi hay gặp: nhầm “khối lượng vận chuyển” với “khối lượng luân chuyển”. Đường bộ chở nhiều tấn nhất (cự li ngắn), còn đường biển lớn ở luân chuyển (tấn × km) vì chạy xa.
6. Luyện tập nhanh
- Nêu hai lí do vận tải biển chiếm vai trò lớn trong xuất nhập khẩu của nước ta.
Đáp án: chở được khối lượng lớn với chi phí thấp; đường bờ biển dài, nhiều cảng, gần tuyến hàng hải quốc tế. - Kể tên hai cụm cảng lớn ở phía Nam.
Đáp án: Sài Gòn và Cái Mép – Thị Vải. - Vì sao cần nạo vét luồng vào một số cảng sông – biển?
Đáp án: phù sa bồi lắng làm luồng nông, tàu trọng tải lớn không vào được.
Nếu em gửi đủ bốn phương án của đề, chỉ cần đối chiếu từng phương án với các mục 1–4 ở trên. Phương án nào nêu đúng thực trạng phát triển nhanh gắn với cảng nước sâu, đội tàu và tuyến quốc tế là phương án phù hợp.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao vận tải đường biển chiếm vai trò lớn trong ngoại thương Việt Nam?
Vì chở được khối lượng hàng rất lớn với chi phí thấp trên quãng đường xa, trong khi nước ta có bờ biển dài, nhiều cảng và gần tuyến hàng hải quốc tế.
Hai cụm cảng nước sâu nổi bật ở hai đầu đất nước là gì?
Ở phía Bắc là cụm cảng Hải Phòng (khu vực Lạch Huyện); ở phía Nam là cụm Cái Mép – Thị Vải thuộc Bà Rịa – Vũng Tàu.
Hạn chế chính của vận tải biển nước ta hiện nay là gì?
Cảng nước sâu còn ít, đội tàu còn nhỏ so với nhu cầu, kết nối giao thông tới cảng chưa đồng bộ và chịu ảnh hưởng của bão, thời tiết xấu.
Vận tải biển có chở nhiều hành khách không?
Không nhiều. Vận tải biển chủ yếu chở hàng hoá; hành khách chỉ chiếm tỉ trọng nhỏ, chủ yếu ở các tuyến ra đảo và du lịch.