Trả lời nhanh
Để giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của quê hương, em có thể: chăm chỉ học tập và rèn luyện; tìm hiểu, kể lại và giới thiệu truyền thống địa phương; tham gia lễ hội, hoạt động văn hoá, đền ơn đáp nghĩa; bảo vệ di tích, cảnh quan; sống nhân ái, đoàn kết; đồng thời phê phán, tránh xa hủ tục và thói xấu.
Hiểu đúng câu hỏi trước khi trả lời
Truyền thống tốt đẹp của quê hương là những giá trị tinh thần, nếp sống, phong tục được cha ông gìn giữ qua nhiều thế hệ. Đó có thể là truyền thống yêu nước, hiếu học, cần cù lao động, đoàn kết, tôn sư trọng đạo, hay một nghề thủ công, một lễ hội, một làn điệu dân ca của địa phương.
Câu hỏi có hai vế: giữ gìn (không để mai một) và phát huy (làm cho tốt đẹp hơn, lan toả rộng hơn). Khi làm bài, em nên có việc làm thuộc cả hai vế.
Những việc học sinh có thể làm
| Nhóm việc làm | Ví dụ cụ thể |
|---|---|
| 1. Học tập, rèn luyện tốt | Chăm học, vâng lời thầy cô, giữ nề nếp; noi gương người giỏi của quê hương để cố gắng. |
| 2. Tìm hiểu truyền thống | Hỏi ông bà, cô bác về lịch sử làng, nghề truyền thống; đọc sách, xem tư liệu về địa phương. |
| 3. Giới thiệu, quảng bá | Kể cho bạn bè về quê mình; viết bài, làm sản phẩm, thuyết trình trong giờ học, ngày hội của trường. |
| 4. Tham gia hoạt động cộng đồng | Dự lễ hội, hát dân ca, múa truyền thống; thăm hỏi gia đình có công, thương binh, liệt sĩ. |
| 5. Bảo vệ di tích, cảnh quan | Không vẽ bậy, xả rác ở đình, chùa, đền; nhặt rác, trồng cây quanh khu di tích. |
| 6. Sống đẹp trong đời thường | Kính trọng người lớn, giúp đỡ người khó khăn, đoàn kết với bạn bè, hàng xóm. |
| 7. Loại bỏ cái xấu | Không tham gia mê tín dị đoan, cờ bạc, lãng phí trong cưới hỏi, lễ hội; nhắc nhở người thân. |
Vì sao những việc này có ý nghĩa?
- Truyền thống chỉ sống khi có người học, người làm theo. Nếu thế hệ trẻ thờ ơ, nghề cũ, điệu hát cũ sẽ mất dần.
- Việc làm nhỏ nhưng đều đặn (kể chuyện, giữ vệ sinh di tích, giúp người neo đơn) góp thành nếp sống chung của cả cộng đồng.
- Học tốt, sống tốt là cách “phát huy” thiết thực nhất: em làm rạng danh quê hương bằng chính con người mình.
Mẹo nhớ nhanh
Em có thể nhớ theo bốn chữ HỌC – HIỂU – HÀNH – HỘ:
- Học: học giỏi, rèn đạo đức.
- Hiểu: tìm hiểu lịch sử, phong tục quê hương.
- Hành: tham gia hoạt động, làm việc tốt.
- Hộ: bảo vệ di tích, môi trường; chống hủ tục.
Cách trình bày một đoạn trả lời mẫu
Em chọn 3–4 việc, mỗi việc nêu kèm một ví dụ gần gũi với bản thân. Ví dụ:
Quê em có truyền thống hiếu học và nghề làm gốm. Để giữ gìn truyền thống đó, em chăm chỉ học tập, giúp đỡ bạn học yếu hơn. Em cũng hỏi ông bà về nghề gốm, kể lại cho các bạn nghe và tham gia trải nghiệm làm gốm do trường tổ chức. Mỗi dịp lễ hội, em cùng gia đình đi dự nhưng luôn giữ vệ sinh, không xả rác. Nếu thấy người khác làm điều sai trái ở nơi thờ tự, em sẽ nhắc nhở lịch sự.
(Đây là đoạn ví dụ do tự đặt; em hãy thay bằng truyền thống thật của quê mình.)
Lỗi sai thường gặp
- Nêu chung chung như “em sẽ giữ gìn truyền thống” mà không có việc làm cụ thể.
- Chỉ nói việc to tát (xây dựng bảo tàng, mở lớp dạy nghề) – không vừa sức học sinh.
- Giữ gìn một cách máy móc: cái gì cũ cũng giữ, kể cả hủ tục. Cần phân biệt truyền thống tốt đẹp và tập tục lạc hậu.
- Quên vế “phát huy”: chỉ bảo vệ mà không lan toả, không áp dụng vào cuộc sống.
Luyện tập
Câu 1. Bạn An nói: “Truyền thống là chuyện của người lớn, học sinh chỉ cần học giỏi.” Em có đồng ý không?
Gợi ý: Không hoàn toàn đồng ý. Học giỏi là việc quan trọng, nhưng học sinh còn có thể tìm hiểu, kể lại, tham gia hoạt động, bảo vệ di tích… Truyền thống cần thế hệ trẻ tiếp nối.
Câu 2. Trong những việc sau, việc nào là phát huy truyền thống tốt đẹp: (a) dự lễ hội và giữ gìn vệ sinh; (b) chen lấn, đốt vàng mã quá mức; (c) thăm gia đình liệt sĩ nhân ngày 27/7?
Đáp án: (a) và (c). Việc (b) thiếu văn minh, lãng phí, làm biến dạng ý nghĩa của lễ hội.
Câu 3. Hãy viết 3 việc em sẽ làm trong tháng này để góp phần giữ gìn truyền thống quê hương.
Gợi ý: Hỏi ông bà một câu chuyện về làng; tham gia buổi dọn vệ sinh ở nhà văn hoá thôn; kể lại câu chuyện đó trong giờ sinh hoạt lớp.
Câu hỏi thường gặp
Truyền thống tốt đẹp của quê hương gồm những gì?
Gồm các giá trị và nếp sống được truyền qua nhiều thế hệ như yêu nước, hiếu học, cần cù, đoàn kết, tôn sư trọng đạo, cùng các lễ hội, nghề truyền thống, làn điệu dân ca của địa phương.
Giữ gìn và phát huy truyền thống khác nhau thế nào?
Giữ gìn là bảo vệ, không để truyền thống mai một. Phát huy là làm cho truyền thống tốt hơn, lan rộng hơn và vận dụng vào cuộc sống hiện nay.
Học sinh có phải giữ mọi phong tục của quê hương không?
Không. Chỉ giữ và phát huy những truyền thống tốt đẹp; các hủ tục, mê tín dị đoan, thói quen lạc hậu cần phê phán và loại bỏ.
Khi làm bài nên nêu bao nhiêu việc làm?
Nên nêu khoảng 3–4 việc cụ thể, vừa sức học sinh, mỗi việc kèm một ví dụ ngắn và có cả khía cạnh giữ gìn lẫn phát huy.