Lòng trắng trứng với Cu(OH)2 trong kiềm cho màu tím
Lớp 12Hóa học

Cho lòng trắng trứng vào Cu(OH)2 thấy xuất hiện màu gì?

Trả lời nhanh

Khi cho lòng trắng trứng vào Cu(OH)2 trong môi trường kiềm, dung dịch xuất hiện màu tím (tím xanh) đặc trưng. Đây là phản ứng màu biure của protein: các liên kết peptit –CO–NH– tạo phức với ion Cu2+ trong môi trường kiềm. Lòng trắng trứng giàu protein (chủ yếu là anbumin) nên cho phản ứng rõ, còn amino axit đơn lẻ và đipeptit thì không.

Vì sao lòng trắng trứng cho màu tím?

Lòng trắng trứng (anbumin) là dung dịch protein trong nước. Mỗi phân tử protein là chuỗi dài các gốc α-amino axit nối với nhau bằng nhiều liên kết peptit. Trong môi trường kiềm, ion Cu2+ liên kết với các nguyên tử N và O của các nhóm peptit liền kề, tạo phức chất màu tím.

Điều kiện quan trọng là phân tử phải có từ hai liên kết peptit trở lên, tức là tripeptit trở lên. Vì vậy phản ứng này dùng để nhận biết tripeptit và protein, không dùng cho đipeptit.

Cách tiến hành thí nghiệm

  1. Lấy khoảng 2 ml dung dịch lòng trắng trứng loãng cho vào ống nghiệm.
  2. Thêm vài ml dung dịch NaOH loãng để tạo môi trường kiềm.
  3. Nhỏ từng giọt dung dịch CuSO4, lắc đều. Cu(OH)2 tạo ra tại chỗ sẽ phản ứng với protein.
  4. Quan sát: dung dịch chuyển sang màu tím.

Lưu ý chỉ nhỏ CuSO4 ít, nếu dư sẽ tạo nhiều kết tủa xanh Cu(OH)2 che mất màu tím.

So sánh với các phản ứng màu khác

Chất thử Với Cu(OH)2 / môi trường kiềm
Lòng trắng trứng, protein Màu tím
Tripeptit trở lên Màu tím
Đipeptit, amino axit đơn lẻ Không có màu tím
Glucozơ, glixerol, etylen glicol Dung dịch xanh lam (tạo phức tan)
Anđehit, glucozơ khi đun nóng Kết tủa đỏ gạch Cu2O

Một số phản ứng khác của lòng trắng trứng

  • Đông tụ: khi đun nóng hoặc gặp axit, bazơ, muối kim loại nặng, protein bị đông tụ thành chất rắn trắng.
  • Với HNO3 đặc: tạo kết tủa màu vàng do phản ứng ở vòng thơm.
  • Thuỷ phân: khi đun với axit hoặc kiềm thì tạo hỗn hợp các α-amino axit.

Lỗi sai thường gặp

  • Nhầm màu tím với màu xanh lam của phức glucozơ – Cu(OH)2.
  • Cho rằng mọi peptit đều có phản ứng màu biure. Đipeptit không có.
  • Nghĩ rằng cần đun nóng. Phản ứng biure xảy ra ở nhiệt độ thường.
  • Gọi tên phản ứng là “tráng bạc”. Phản ứng tráng bạc dùng AgNO3/NH3, không liên quan đến Cu(OH)2.

Bài luyện tập có đáp án

Câu 1. Ba ống nghiệm chứa dung dịch lòng trắng trứng, glucozơ và glixerol. Dùng Cu(OH)2 phân biệt thế nào?

Đáp án: Lòng trắng trứng cho màu tím; glucozơ và glixerol cho màu xanh lam. Đun nóng nhẹ, ống glucozơ cho kết tủa đỏ gạch còn glixerol thì không.

Câu 2. Gly-Ala có cho phản ứng màu biure không? Gly-Ala-Val thì sao?

Đáp án: Gly-Ala (đipeptit, một liên kết peptit) không có; Gly-Ala-Val (tripeptit, hai liên kết peptit) cho màu tím.

Câu 3. Phản ứng màu biure dựa vào cấu trúc nào của protein?

Đáp án: Các liên kết peptit –CO–NH– trong chuỗi, tạo phức với Cu2+ trong môi trường kiềm.

Câu hỏi thường gặp

Cho lòng trắng trứng vào Cu(OH)2 thấy xuất hiện màu gì?

Xuất hiện màu tím đặc trưng, gọi là phản ứng màu biure của protein trong môi trường kiềm.

Đipeptit có phản ứng màu biure không?

Không. Phản ứng này cần từ hai liên kết peptit trở lên, tức là tripeptit, polipeptit hoặc protein.

Phản ứng màu biure có cần đun nóng không?

Không cần. Phản ứng xảy ra ngay ở nhiệt độ thường khi protein gặp Cu(OH)2 trong môi trường kiềm.

Bài học liên quan