Trả lời nhanh
Hoạt động nuôi trồng thủy sản của nước ta hiện nay phát triển nhanh, sản lượng tăng liên tục và chiếm tỉ trọng ngày càng lớn trong tổng sản lượng thủy sản. Nguyên nhân chính là diện tích mặt nước rộng, nhu cầu thị trường trong và ngoài nước cao, giống và kĩ thuật nuôi tiến bộ. Vùng nuôi lớn nhất là Đồng bằng sông Cửu Long với cá tra và tôm.
Đặc điểm của nuôi trồng thủy sản hiện nay
- Tốc độ tăng nhanh: trong nhiều năm, sản lượng nuôi trồng tăng nhanh hơn sản lượng khai thác, nên cơ cấu chuyển dần sang nuôi trồng.
- Đối tượng nuôi đa dạng: cá tra, cá basa, tôm thẻ chân trắng, tôm sú, cá rô phi, nhuyễn thể, rong biển.
- Hình thức nuôi phong phú: ao, hồ, ruộng lúa, vùng nước lợ ven biển, lồng bè trên sông và trên biển.
- Hướng đến xuất khẩu: tôm và cá tra là hai mặt hàng chủ lực.
Vì sao sản lượng tăng nhanh? (nhân tố thuận lợi)
- Tự nhiên: mạng lưới sông ngòi, kênh rạch, đầm phá, vùng ngập mặn ven biển và đường bờ biển dài cho phép nuôi cả nước ngọt, nước lợ và nước mặn.
- Thị trường: nhu cầu tiêu dùng trong nước tăng, thị trường xuất khẩu mở rộng, giá bán ổn định hơn so với đánh bắt.
- Khoa học – kĩ thuật: chọn tạo giống tốt, thức ăn công nghiệp, nuôi thâm canh và bán thâm canh, ứng dụng công nghệ để kiểm soát môi trường nước.
- Chính sách và vốn đầu tư: nhà nước khuyến khích, các doanh nghiệp chế biến liên kết với người nuôi.
- Lao động: nhiều người có kinh nghiệm nuôi truyền thống.
Vùng nuôi trọng điểm
| Vùng | Đối tượng tiêu biểu | Thế mạnh |
|---|---|---|
| Đồng bằng sông Cửu Long | Cá tra, cá basa, tôm | Diện tích mặt nước lớn, nguồn nước dồi dào; chiếm phần lớn sản lượng nuôi của cả nước |
| Duyên hải Nam Trung Bộ | Tôm hùm, cá biển, tôm | Vịnh, đầm phá thuận lợi nuôi lồng bè |
| Đồng bằng sông Hồng | Cá nước ngọt, ngao, tôm | Ao hồ, vùng ven biển nước lợ |
Hạn chế và hướng giải quyết
- Dịch bệnh trên tôm, cá và ô nhiễm nguồn nước do nuôi quá dày hoặc xả thải chưa xử lí.
- Biến đổi khí hậu: xâm nhập mặn, nắng nóng, bão lũ làm mất mùa.
- Giá đầu vào (thức ăn, giống) và giá bán biến động.
Hướng khắc phục: quy hoạch vùng nuôi, nuôi theo tiêu chuẩn VietGAP hoặc ASC, nâng cao chế biến sâu và chủ động giống sạch bệnh.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm “nuôi trồng” với “khai thác”: nuôi trồng là chủ động nuôi trong môi trường kiểm soát, khai thác là đánh bắt tự nhiên.
- Nói sản lượng tăng chỉ vì thêm tàu thuyền; thực tế nguyên nhân chính là mở rộng diện tích nuôi và tăng năng suất.
- Cho rằng chỉ Đồng bằng sông Cửu Long mới nuôi thủy sản; các vùng khác vẫn đóng góp đáng kể.
Mẹo nhớ
Nhớ bốn chữ: nước – thị trường – kĩ thuật – chính sách.
Luyện tập
- Nêu hai lợi thế tự nhiên để nuôi trồng thủy sản ở nước ta. Đáp án: mạng lưới sông ngòi kênh rạch dày, đường bờ biển dài với nhiều vũng vịnh đầm phá.
- Vì sao Đồng bằng sông Cửu Long là vùng nuôi lớn nhất cả nước? Đáp án: diện tích mặt nước lớn, nguồn nước dồi dào, khí hậu thuận lợi và có nhiều nhà máy chế biến.
- Nêu một giải pháp để nuôi trồng thủy sản bền vững. Đáp án gợi ý: nuôi theo quy hoạch, kiểm soát chất lượng nước và dùng giống sạch bệnh.
Câu hỏi thường gặp
Hoạt động nuôi trồng thủy sản của nước ta hiện nay có đặc điểm gì nổi bật?
Sản lượng tăng nhanh, chiếm tỉ trọng ngày càng lớn trong ngành thủy sản, đối tượng nuôi đa dạng và hướng mạnh đến xuất khẩu.
Vùng nào nuôi trồng thủy sản nhiều nhất nước ta?
Đồng bằng sông Cửu Long, với các đối tượng chủ lực là cá tra, cá basa và tôm.
Khó khăn lớn nhất của nuôi trồng thủy sản là gì?
Dịch bệnh, ô nhiễm nước, biến đổi khí hậu (xâm nhập mặn, bão lũ) và sự biến động của giá thức ăn, giá bán.