Hệ nhị phân dùng những chữ số nào? Đáp án 0 và 1

Trả lời nhanh

Đáp án đúng là phương án ghi 0 và 1 (phương án A). Hệ nhị phân có cơ số 2 nên chỉ cần đúng hai kí hiệu là 0 và 1 để biểu diễn mọi số. Mỗi chữ số này gọi là một bit, đơn vị nhỏ nhất của thông tin trong máy tính.

Vì sao hệ nhị phân chỉ dùng chữ số 0 và 1?

Một hệ đếm có cơ số bao nhiêu thì dùng bấy nhiêu chữ số, bắt đầu từ 0. Hệ thập phân có cơ số 10 nên dùng 10 chữ số từ 0 đến 9. Hệ nhị phân có cơ số 2 nên chỉ dùng 2 chữ số là 0 và 1.

Máy tính được chế tạo từ các linh kiện điện tử chỉ có hai trạng thái ổn định, chẳng hạn có dòng điện hoặc không có dòng điện, điện áp cao hoặc điện áp thấp. Ta quy ước một trạng thái là 1, trạng thái còn lại là 0. Nhờ vậy việc lưu trữ và xử lý ít bị nhiễu, mạch điện đơn giản và đáng tin cậy.

Loại trừ các phương án

“1 và 2”: sai, vì hệ đếm nào cũng phải có chữ số 0, và chữ số 2 đã vượt quá cơ số 2 (chữ số lớn nhất chỉ là cơ số trừ 1, tức là 1).
“2 và 3”: sai, cả hai chữ số đều không hợp lệ trong hệ cơ số 2.
“0 và 1”: đúng, đây là hai chữ số duy nhất của hệ nhị phân.

Lưu ý: ở đề gốc, hai phương án A và D cùng ghi nội dung “0 và 1”. Khi làm bài, em chỉ cần chọn phương án có nội dung “0 và 1”; nếu đề của em in khác, hãy chọn phương án có đúng nội dung này.

Mẹo nhớ

“Nhị” nghĩa là hai, “phân” là chia. Nhị phân là “chia làm hai”, nên chỉ có hai chữ số. Quy tắc chung: chữ số lớn nhất = cơ số − 1. Với cơ số 2 thì chữ số lớn nhất là 1.

Đổi số nhị phân sang thập phân

Mỗi vị trí trong số nhị phân có “trọng số” là một luỹ thừa của 2, tính từ phải sang trái bắt đầu từ 2⁰.

Vị trí (từ phải)	4	3	2	1	0
Trọng số	2⁴ = 16	2³ = 8	2² = 4	2¹ = 2	2⁰ = 1

Ví dụ 1. Đổi 1011₂ sang thập phân:

1011₂ = 1·8 + 0·4 + 1·2 + 1·1 = 11.

Ví dụ 2. Đổi 13 sang nhị phân bằng cách chia liên tiếp cho 2: 13 chia 2 được 6 dư 1; 6 chia 2 được 3 dư 0; 3 chia 2 được 1 dư 1; 1 chia 2 được 0 dư 1. Viết các số dư từ dưới lên: 13 = 1101₂. Kiểm tra: 8 + 4 + 0 + 1 = 13.

Lỗi sai thường gặp

Cho rằng hệ nhị phân bắt đầu từ 1 và 2 (vì “nhị” là hai) – thực tế số 2 không phải là một chữ số trong hệ này, số 2 được viết là 10₂.
Nhầm “bit” với “byte”: 1 byte gồm 8 bit.
Khi đổi sang nhị phân, viết số dư từ trên xuống thay vì từ dưới lên.

Bài luyện tập

Đổi 10100₂ sang số thập phân.
Đổi số 25 sang hệ nhị phân.
Dãy 1021 có thể là số nhị phân không? Vì sao?

Đáp án:

10100₂ = 16 + 4 = 20.
25 = 16 + 8 + 1 = 11001₂.
Không, vì có chữ số 2, mà hệ nhị phân chỉ cho phép chữ số 0 và 1.

Câu hỏi thường gặp

Hệ nhị phân dùng những chữ số nào?

Hệ nhị phân chỉ dùng hai chữ số là 0 và 1. Mỗi chữ số gọi là một bit.

Vì sao máy tính dùng hệ nhị phân?

Linh kiện điện tử có hai trạng thái ổn định (có/không có tín hiệu), tương ứng với 1 và 0, nên việc lưu trữ và xử lý đơn giản và ít sai sót.

Số 2 viết trong hệ nhị phân như thế nào?

Số 2 viết là 10 (đọc là một không), vì 1·2 + 0·1 = 2.

1 byte bằng bao nhiêu bit?

1 byte bằng 8 bit.