Trả lời nhanh
Không có một con số cố định, vì số loại giống phụ thuộc vào tiêu chí phân loại. Cách hay gặp nhất là chia theo phương thức nhân giống thành 2 nhóm: giống nhân bằng hạt (hữu tính) và giống nhân vô tính (giâm, chiết, ghép, nuôi cấy mô). Ngoài ra còn chia theo thời gian sinh trưởng (ngắn ngày, trung ngày, dài ngày) hoặc theo nguồn gốc tạo giống.
Vì sao câu hỏi này có nhiều đáp án?
Giống cây trồng là quần thể cây trồng có cùng nguồn gốc, đặc điểm di truyền ổn định và cho năng suất, chất lượng tương đối đồng đều. Muốn “chia loại” thì phải có một căn cứ. Căn cứ khác nhau sẽ cho số nhóm khác nhau.
Vì vậy khi gặp câu hỏi “giống cây trồng gồm mấy loại“, em hãy đọc kỹ đề có nói phân loại theo tiêu chí nào hay không. Nếu đề bám sát bài học trên lớp, hãy dùng cách chia mà thầy cô và sách giáo khoa của em đã nêu.
Các cách phân loại giống cây trồng thường gặp
| Tiêu chí | Các nhóm | Ví dụ |
|---|---|---|
| Phương thức nhân giống | 2 nhóm: nhân bằng hạt (hữu tính); nhân giống vô tính | Hạt lúa, hạt ngô; cành giâm khoai lang, cành chiết bưởi, cành ghép cam |
| Thời gian sinh trưởng | 3 nhóm: ngắn ngày, trung ngày, dài ngày | Các giống lúa có thời gian từ gieo đến thu hoạch khác nhau |
| Nguồn gốc, cách tạo giống | Giống địa phương; giống nhập nội; giống mới do chọn lọc, lai tạo, gây đột biến, công nghệ gen | Giống nếp bản địa; giống nhập từ nước ngoài; giống lúa lai |
| Cấp chất lượng hạt giống | Thường chia 3 cấp chính: siêu nguyên chủng, nguyên chủng, xác nhận | Hạt giống bán ở đại lý thường là cấp xác nhận |
| Loài cây | Giống lúa, ngô, đậu tương, rau, cây ăn quả… | Giống lúa ST25, giống cà chua bi |
Lưu ý: tên gọi và số cấp hạt giống có thể được quy định chi tiết hơn trong từng văn bản chuyên ngành. Ở bậc phổ thông, em chỉ cần nắm ba cách đầu tiên.
Cách nhớ nhanh
- Hạt hay không hạt? Nhân bằng hạt là hữu tính; dùng cành, rễ, củ, mô là vô tính.
- Ngắn – trung – dài: nhìn vào thời gian cây hoàn thành một vụ.
- Nguồn gốc: “có sẵn” (địa phương), “đem về” (nhập nội), “tạo ra” (chọn lọc, lai, đột biến, công nghệ gen).
Vai trò của giống: vì sao phải phân loại?
Giống tốt giúp tăng năng suất, nâng chất lượng nông sản, rút ngắn thời gian sinh trưởng và thích nghi với điều kiện đất đai, khí hậu từng vùng. Phân loại giúp người trồng chọn đúng giống cho đúng mùa vụ, đúng cách nhân giống. Ví dụ, vùng hay bị ngập sớm nên ưu tiên giống ngắn ngày để kịp thu hoạch.
Lỗi sai thường gặp
- Trả lời cứng “giống cây trồng có 2 loại” mà không nêu tiêu chí. Đề có thể đang hỏi theo thời gian sinh trưởng (3 nhóm).
- Nhầm “nhân giống vô tính” với “giống lai”. Giống lai nói về cách tạo ra giống; nhân vô tính nói về cách nhân ra số lượng lớn.
- Cho rằng cây ghép luôn mang đặc điểm của gốc ghép. Thực tế quả mang đặc điểm của giống cành (mắt) ghép.
Bài luyện tập
- Cành chiết cây bưởi thuộc nhóm nhân giống nào?
Đáp án: nhân giống vô tính, vì không dùng hạt mà dùng một bộ phận của cây mẹ. - Một bác nông dân muốn trồng lúa để kịp thu hoạch trước mùa mưa bão. Bác nên ưu tiên nhóm giống nào theo thời gian sinh trưởng?
Đáp án: nhóm giống ngắn ngày, vì rút ngắn thời gian từ gieo đến thu hoạch. - Giống lúa được tạo ra bằng cách lai hai giống bố mẹ khác nhau thuộc phân loại nào theo nguồn gốc?
Đáp án: giống mới do con người chọn tạo (phương pháp lai tạo), không phải giống địa phương.
Tóm tắt
Giống cây trồng có thể chia thành nhiều nhóm tuỳ tiêu chí. Dạng thường gặp nhất là 2 nhóm theo phương thức nhân giống (hạt và vô tính). Khi làm bài, hãy nêu rõ tiêu chí rồi mới liệt kê các nhóm để không bị mất điểm.
Câu hỏi thường gặp
Giống cây trồng gồm mấy loại?
Tuỳ tiêu chí. Theo phương thức nhân giống có 2 nhóm (nhân bằng hạt và nhân vô tính); theo thời gian sinh trưởng có 3 nhóm (ngắn ngày, trung ngày, dài ngày); theo nguồn gốc có giống địa phương, giống nhập nội và giống mới do chọn tạo.
Nhân giống vô tính gồm những cách nào?
Gồm giâm cành, chiết cành, ghép cành hoặc mắt, nhân bằng củ, thân bò và nuôi cấy mô. Cây con giữ được đặc điểm của cây mẹ.
Giống cây trồng tốt cần đạt những tiêu chí nào?
Giống tốt cần sinh trưởng tốt trong điều kiện địa phương, cho năng suất cao, chất lượng tốt, ổn định qua các vụ và có khả năng chống chịu sâu bệnh, thời tiết bất lợi.
Giống nhập nội là gì?
Là giống được đưa từ nước ngoài hoặc vùng khác về trồng khảo nghiệm. Giống chỉ được mở rộng khi thích nghi tốt với điều kiện sinh thái nơi trồng.