Trả lời nhanh
Glyxin (H2N–CH2–COOH) không làm đổi màu quỳ tím. Trong phân tử có 1 nhóm –NH2 (tính bazơ) và 1 nhóm –COOH (tính axit), hai tính chất này bù trừ nhau nên dung dịch gần trung tính. Vì vậy, trong hai phương án A (glyxin) và B (axit glutamic), đáp án là A; axit glutamic làm quỳ tím hóa đỏ.
Đề bài và phương án cần so sánh
Câu hỏi: “Dung dịch chất nào sau đây không làm đổi màu quỳ tím?” với hai phương án đầu là A. glyxin và B. axit glutamic. Hai chất này đều là amino axit nên rất dễ bị nhầm. Điểm khác nhau nằm ở số nhóm chức trong phân tử.
Giải thích vì sao glyxin không đổi màu quỳ tím
- Glyxin: H2N–CH2–COOH, có 1 nhóm –NH2 và 1 nhóm –COOH. Số nhóm axit bằng số nhóm bazơ nên dung dịch có pH xấp xỉ 6, quỳ tím giữ nguyên màu tím.
- Axit glutamic: HOOC–CH2–CH2–CH(NH2)–COOH, có 1 nhóm –NH2 và 2 nhóm –COOH. Tính axit trội hơn nên quỳ tím chuyển sang đỏ.
Lưu ý: ở dạng dung dịch, amino axit tồn tại chủ yếu ở dạng ion lưỡng cực H3N+–CH2–COO–. Dạng này cân bằng điện tích nên không làm môi trường lệch axit hay bazơ rõ rệt.
Quy tắc nhớ nhanh: so sánh số nhóm –NH2 và –COOH
| Số nhóm –NH2 so với –COOH | Màu quỳ tím | Ví dụ |
|---|---|---|
| Bằng nhau (1 – 1) | Không đổi màu | Glyxin, alanin, valin |
| Nhiều hơn (1 – 2) | Hóa đỏ | Axit glutamic |
| Ít hơn (2 – 1) | Hóa xanh | Lysin |
Mẹo nhớ: “Nhóm nào nhiều hơn thì quyết định màu: nhiều COOH → đỏ, nhiều NH2 → xanh, bằng nhau → tím.”
Một số chất hay gặp cùng dạng câu hỏi
- Làm quỳ tím hóa đỏ: axit axetic (CH3COOH), axit glutamic.
- Làm quỳ tím hóa xanh: metylamin (CH3NH2), etylamin, lysin.
- Không đổi màu quỳ tím: glyxin, alanin, valin, anilin (C6H5NH2, bazơ rất yếu nên không đủ làm quỳ đổi màu).
Lỗi sai thường gặp
- Thấy tên có chữ “axit” (axit glutamic) hoặc có nhóm amin rồi kết luận ngay. Phải đếm số nhóm chức.
- Cho rằng anilin làm quỳ hóa xanh như metylamin. Thực tế vòng benzen hút electron khiến anilin gần như không đổi màu quỳ.
- Nghĩ mọi amino axit đều trung tính. Chỉ amino axit có số –NH2 bằng số –COOH mới gần trung tính.
Bài luyện tập
- Dung dịch nào sau đây làm quỳ tím chuyển sang màu xanh: alanin, lysin, axit glutamic, valin?
Đáp án: lysin (2 nhóm –NH2, 1 nhóm –COOH). - Amino axit H2N–CH2–CH2–COOH có làm đổi màu quỳ tím không?
Đáp án: Không, vì có 1 nhóm –NH2 và 1 nhóm –COOH. - Cho các dung dịch: glyxin, axit axetic, metylamin. Số dung dịch làm đổi màu quỳ tím là bao nhiêu?
Đáp án: 2 (axit axetic làm quỳ hóa đỏ, metylamin làm quỳ hóa xanh; glyxin không đổi màu).
Câu hỏi thường gặp
Glyxin có làm đổi màu quỳ tím không?
Không. Glyxin có 1 nhóm –NH2 và 1 nhóm –COOH nên dung dịch gần trung tính (pH khoảng 6), quỳ tím giữ nguyên màu.
Axit glutamic làm quỳ tím đổi sang màu gì?
Quỳ tím hóa đỏ, vì axit glutamic có 2 nhóm –COOH và chỉ 1 nhóm –NH2 nên tính axit trội hơn.
Lysin làm quỳ tím đổi màu như thế nào?
Lysin có 2 nhóm –NH2 và 1 nhóm –COOH nên tính bazơ trội, làm quỳ tím hóa xanh.
Anilin có làm đổi màu quỳ tím không?
Không. Anilin là bazơ rất yếu do vòng benzen hút electron, dung dịch không làm quỳ tím đổi màu.